Кіріспе

Орта ғасырдағы итальяндық ақсүйек отбасы Пацци Флоренция Республикасындағы ықпалды отбасы болды. XV ғасырда олардың негізгі қызметі банктік іс-әрекет болды. 1478 жылғы Пацци қастандығынан кейін отбасының мүшелері Флоренциядан қуылды және олардың мүлігі тәркіленді; отбасының аты мен елтаңбасы Синьорияның бұйрығымен толығымен жойылды.

Тарих

Дәстүрлі әңгіме бойынша, отбасын 1099 жылы Иерусалимді қоршау кезінде, Бірінші крест жорығы кезінде қабырғалардан бірінші болып өтіп, Флоренцияға Киелі қабірден алынған деген кремнездермен оралған Паццо ди Раниери құрды. Бұл кремнездер Санти Апостолиде сақталды және Қасиетті сенбі күні қалада от жағу үшін қолданылды. Бұл аңыздың тарихи негізі он тоғызыншы ғасырдың ортасында зерттелгеннен бері күмәнді. Отбасының алғашқы тарихи тұлғасы – 1260 жылдың 4 қыркүйегінде Монтаперти шайқасында Флоренция (Гвельф) атты әскерінің капитаны болған адам, оның қолы жаулап алушылармен кесіліп, байрақ құлап кетті. Оның ұлы – Қара Гюльф және Шарль де Валуаның ізбасары. Андреа ди Гульельмо де Пацци (1372–1445) – банкир және саудагер. 1429 жылы Флоренциядағы Санта-Кроче францискан шіркеуінде Пацци капелласын салуды тапсырды. Оның ұлы Жакопо де Пацци 1464 жылы отбасының басшысы болды. Гульельмо ди Антонио де Пацци 1460 жылы Лоренцо де Медичидің әпкесі Бьянка де Медичиге үйленді; ол олардың он алты баласының алтыншысы болды және 1508 жылы Флоренция архиепископы болды. Франческо де Пацци 1477–78 жылдары Пацци қастандықтарының ұйымдастырушыларының бірі болды. Ол, Жакопо де Пацци және Жакопоның інісі Ренато де Пацци қастандық сәтсіз аяқталғаннан кейін өлім жазасына кесілді. Ол – кондотьер, 1512 жылы Равенна шайқасында қаза тапты. Мария Маддалена де Пацци (1566–1607) – кармелиттік монах және мистик, 1669 жылы қасиетті деп жарияланды.

Паццидің құпиялары

1477 жылдың басында Пацци банкінің Римдегі басқарушысы Франческо де Пацци, папа Сикст IV-тің немересі және қолдауындағы Гироламо Риариомен, сондай-ақ Сиксттің Пиза архиепископы етіп тағайындаған Франческо Сальвиатимен бірге Лоренцо де Медичи мен оның інісі Джулианоны өлтіріп, Медичи әулетін Флоренция билігінен ығыстыруды жоспарлады. Сикст заговоршыларға жасырын қолдау көрсетті. Қастандық әрекеті 1478 жылғы 26 сәуірде Флоренция соборындағы қасирет кезінде жасалды. Джулиано қаза тапты, Лоренцо жараланды, бірақ қашып үлкерді. Сальвиати Перуджадан келген жалдамалы әскерлермен Палаццо-делла-Синьорияны басып алуға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. Көптеген заговоршылар тез ұсталып, жазаланды; Франческо де Пацци бастаған бесеуі Палаццо-делла-Синьорияның терезелерінен дарға асылды. Әулет басшысы Жакопо де Пацци Флоренциядан қашып кетті, бірақ ұсталып қайта әкелінді. Ол азапталды, содан кейін Сальвиатидің шіри бастаған денесімен бірге Палаццо-делла-Синьориядан дарға асылды. Ол Санта-Кроче шіркеуіне жерленді, бірақ денесі қайта қазылып, арыққа лақтырылды. Кейін оны көшелерде сүйреп, Пацци сарайының есігіне тіреп қойып, шіріген басын есік қағу үшін мазақтап пайдаланды. Одан кейін оны Арно өзеніне лақтырып жіберді. Балалар оны өзеннен шығарып алып, биязыға байлап, сабап, қайтадан өзенге лақтырды. Паццилер Флоренциядан қуылды, олардың жерлері мен мүліктері тәркіленді. Лоренцоның қарындасы Бьянканың күйеуі Гульельмо де Пацци үй қамауына алынды, кейін қалаға кіруіне тыйым салынды; ол Понтассивке жақын Торре-а-Децимаға көшіп кетті. Пацци әулетінің аты мен елтаңбасы Синьорияның жарлығымен мәңгілікке жойылды. Аты мемлекеттік тізілімдерден өшіріліп, барлық ғимараттар мен көшелердің атаулары өзгертілді. Олардың дельфиндері бейнеленген қалқандары жойылды. Пацци деген атқа ие болғандар жаңа ат алуға міндетті болды; Пацциге үйленген ер адам мемлекеттік қызметке орналасудан шеттетілді. Әулеттің салты мен дәстүрлері, соның ішінде Иерусалимнен әкелінген шақ тасымен байланысты Пасха күнгі рәсімдер де тоқтатылды. 1494 жылы Пьеро де Медичи биліктен құлатылғаннан кейін Пацци әулетінің мүшелері Флоренцияға оралуға мүмкіндік алды.

Ғимараттар

Флоренциядағы Санта-Кроче францискан шіркеуіндегі Пацци капелласын 1429 жылы Андреа ди Гульельмо де Пацци тапсырыс берген. Оны Филиппо Брунелески жобалаған. Құрылыс 1442 жылы шіркеудің монастырь ауласында басталды және 1445 жылы тапсырыс берушінің, ал 1446 жылы сәулетшінің қайтыс болуынан кейін де жалғасты; жұмыс Пацци қастандығына байланысты тоқтап, капелла ешқашан аяқталмады. Пацци сарайы немесе Пацци Куаретези сарайы – "Канто деи Пацци" аймағындағы отбасының негізгі резиденциясы болды, ол өзімен және басқа бір көшемен қиылысқан жерде орналасқан. Оны Жакопо де Пацци тапсырыс берген, ал 1462–1472 жылдары Джулиано да Майаноның жобалары бойынша салынған. Сары құмтастан жасалған, дәстүрлі түрде өңделген қабатының үстінде, Брунелескидің ықпалымен жасалған нәзік өрнектермен терезелері бар, сол кезде жаңа болған штукатурланған бірінші және екінші қабаттар орналасқан. Орталық аула үш жағынан дөңгелек аркалармен қоршалған, ал аркалардың аралықтарында дөңгелек орнаменттер бар. Пацци Амманнати сарайы (немесе Пацци делл'Академия Колумбария) – Борго дель Альбициде, Пацци Рамирес де Монтальво және Пацци Нонфинито сарайларының арасында орналасқан кішкентай сарай. Онда Флоренция Табиғи тарих мұражайының бөлімі орналасқан және уақытша көрмелер өткізіледі. Фасадтың дизайны Бартоломео Амманнатиге жатқызылады.