Қылмыстық жауапкершіліктен босату: Бақылаусыз күйзеліс тұжырымы
Irresistible impulse
Қылмыстық құқықтағы "басылмас күш" қорғанысы – іс-әрекетін бақылай алмағандықтан кінәлі емес деп талас ету. "Полиция қызметкері" тесті, M'Naghten ережесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ақылсыздық қорғанысы
Insanity defence
Қылмыстық құқықта, басылмайтын құштарлық – бұл ақталу түрі, осы жағдайда ақылсыздық, онда айыпталушы заңды бұзған әрекеттері үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылмауы керек екенін дәлелдейді, себебі олар осы әрекеттерді бақылай алмаған, тіпті олардың бұрыс екенін білгенімен де. Бұл 20-шы ғасырдың ортасында М’Нагтен ережесіне ақталу негізі ретінде қосылды. "Иықта тұрған полицей" тесті – бұл кейбір соттар айыпталушының қылмыс жасаған кезде ақыл-есі сау болмағанын анықтау үшін қолданатын тест. Бұл М’Нагтен ережелерінің бір түрі, ол айыпталушы жасағанының дұрыс емес екенін білген, бірақ оны жасаудан өзін ұстай алмаған жағдайды қарастырады. Тест олар полиция қызметкері ілбісінде тұрғанда да осы әрекетті жасаған болар ма деген сұраққа негізделген, сондықтан осылай аталған.
In criminal law, irresistible impulse is a defense by excuse, in this case some sort of insanity, in which the defendant argues that they should not be held criminally liable for their actions that broke the law, because they could not control those actions, even if they knew them to be wrong. It was added to the M'Naghten rule as a basis for acquittal in the mid 20th century. The "policeman at the elbow" test is a test used by some courts to determine whether the defendant was insane when they committed a crime. It is a variant of the M'Naghten Rules that addresses the situation in which the defendant knew that what they were going to do was wrong, but had no ability to restrain themself from doing it. The test asks whether they would have done what they did even if a police officer were standing at their elbow, hence its name.
Ағылшын заңына қарсы тұрмайтын импульс
Ағылшын заң жүйесінде "басылмайтын құштарлық" (irresistible impulse) ұғымы 1960 жылғы R v. Byrne ісінде қалыптасты. Апелляциянт (қатыгез сексуалдық психопат ретінде сипатталған) жас әйелді тұншықтырып, содан кейін мүшеледі; Берн зорлық және бұрмаланған сексуалдық құштарлықтардан зардап шегіп, оларды бақылауға шамасы келмейтіні айтылды. Лорд Паркер бас судья "ақыл-ойдың бұзылуы" (abnormality of mind) анықтамасын олардың "рационалдық ой-өрісіне сәйкес әрекеттерді бақылау үшін ерік күшін қолдану қабілеті" жоқ адамдарды қамту үшін кеңейтті. "Басылмайтын құштарлық" (irresistible impulse) тек азайтылған жауапкершілік қорғанысымен ғана қолданылуы мүмкін, емес, ақылсыздық қорғанысымен емес. Осылайша, ол тек қана адам өлтіру қылмысын ішінара қорғау ретінде әрекет етеді, айыпталуды адам өлтіруден кемітеді және судьяға жаза мерзімі және қамаудан гөрі емдеуге жіберудің дұрыс екендігі туралы шешім қабылдау құқығын береді.
In English law the concept of "irresistible impulse" was developed in the 1960 case R v. Byrne. The appellant (described as a violent sexual psychopath) strangled then mutilated a young woman; it was alleged that Byrne suffered from violent and perverted sexual desires which he found impossible to control. Lord Parker C. J. broadened the definition of "abnormality of mind" to include those lacking "the ability to exercise will power to control acts in accordance with [their] rational judgment". "Irresistible impulse" can be pleaded only under the defense of diminished responsibility, not under the defense of insanity. Thus it operates only as a partial defence to murder, reducing the charge to manslaughter, and giving the judge discretion as to length of sentence and whether committal would be more appropriate than incarceration.