Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шексіз уақыт немесе уақыттан тыс болу
Endless time or timelessness
Мәңгілік, күнделікті тілде, ешқашан аяқталмайтын уақыттың шексіз мөлшері немесе мәңгілік болу сапасы, жағдайы немесе фактісі ретінде түсіндіріледі. Дегенмен, классикалық философия мәңгілікті уақыттан тыс немесе уақытқа тәуелсіз нәрсе деп анықтайды, ал шексіз ұзақтық – мәңгілікке жақындау.
Eternity, in common parlance, is an infinite amount of time that never ends or the quality, condition or fact of being everlasting or eternal. Classical philosophy, however, defines eternity as what is timeless or exists outside time, whereas sempiternity corresponds to infinite duration.
Философия
Классикалық философия мәңгілікті уақыттан тыс барлық нәрсе ретінде анықтайды, мысалы, уақытсыз жоғары күштер мен құбылыстарды сипаттағанда, ал семиттерния – өлілерге арналған реквием дұғаларында айтылғандай, шексіз уақытқа сәйкес келеді. Аристотель сияқты кейбір ойшылдар табиғи әлемнің мәңгілігін өткен мен болашаққа қатысты ұзаққа созылғандығы тұрғысынан қарастырады. Боэций мәңгілікті "шексіз өмірдің толық және кемелді бір мезгілдегі иеленуі" деп түсіндірді. Томас Аквинский Құдайдың мәңгілігінің басталмайтын да, аяқталмайтын да екенін, сондықтан ол бастамасы да, соңы да жоқ деп сенді; мәңгілік туралы түсінік – құдайлық қарапайымдықтан туындайды, демек, адам баласы оны толық анықтай да, түсіне де алмайды. Томас Гоббс (1588–1679) және Ағарту дәуіріндегі көптеген басқалар классикалық айырмашылықты пайдаланып, "мәңгілік – тұрақты қазіргі уақыт" сияқты метафизикалық гипотезалар ұсынды.
Classical philosophy defines eternity as what exists outside time, as in describing timeless supernatural beings and forces, distinguished from sempiternity which corresponds to infinite time, as described in requiem prayers for the dead. Some thinkers, such as Aristotle, suggest the eternity of the natural cosmos in regard to both past and future eternal duration. Boethius defined eternity as "simultaneously full and perfect possession of interminable life". Thomas Aquinas believed that God's eternity does not cease, as it is without either a beginning or an end; the concept of eternity is of divine simplicity, thus incapable of being defined or fully understood by humankind. Thomas Hobbes (1588–1679) and many others in the Age of Enlightenment drew on the classical distinction to put forward metaphysical hypotheses such as "eternity is a permanent now".
Қазіргі философия мен физика
Бүгін космологтар, философтар және басқа мамандар мәдениеттер мен тарих арқылы осы ұғымды талдауға көңіл бөліп отыр. Олар, басқалармен қатар, мәңгілік туралы абсолютті ұғымның физиканың негізгі заңдарына қатысы бар ма, жоқ па, оны талқылайды; сондай-ақ энтропияны уақыт бағыты ретінде қарастырады.
Today cosmologists, philosophers, and others look towards analyses of the concept from across cultures and history. They debate, among other things, whether an absolute concept of eternity has real application for fundamental laws of physics; compare the issue of the entropy as an arrow of time.
Дін
Мәңгілік, яғни шексіз уақыт – көптеген адамдардың өмірінде және діндерде маңызды ұғым. Құдай немесе құдайлар мәңгілікке созылатыны, яғни бастауы да, соңы да жоқ, барлық уақытқа дейін бар екені жиі айтылады. Діни көзқарастар бойынша, өлімнен кейінгі өмір мәңгілік немесе мәңгілік өмір ретінде сипатталады. Христиан дін танушылары өзгермейтіндікті, мәңгілік Платондық формалар сияқты, мәңгіліктің өзекті екенін ескереді.
Eternity as infinite duration is an important concept in many lives and religions. God or gods are often said to endure eternally, or exist for all time, forever, without beginning or end. Religious views of an afterlife may speak of it in terms of eternity or eternal life. Christian theologians may regard immutability, like the eternal Platonic forms, as essential to eternity.
Символизм
Мәңгілік көбінесе өз құйрығын жұтып жатқан, шексіз жылан – уроборос арқылы бейнеленеді. Дөңгелек, белдеу немесе сақина да, математикалық шексіздік символы сияқты, мәңгіліктің символы ретінде жиі қолданылады. Бұл символикалық түрде мәңгіліктің басы да, соңы да жоқ екенін еске түсіреді.
Eternity is often symbolized by the endless snake, swallowing its own tail, the ouroboros. The circle, band, or ring is also commonly used as a symbol for eternity, as is the mathematical symbol of infinity, Symbolically these are reminders that eternity has no beginning or end.