Кіріспе

Құстар тайпасы

Суға шомылушы үйректер, көбінесе пошарттар немесе скауптар деп аталады, су бетінің астына сүңгіп, осылай қоректенетін үйректердің бір тобы. Олар анатидтер отбасының құрамына кіреді, бұл қаздар, аққулар және үйректерді қамтитын әртүрлі және өте ірі отбасы. Суға шомылушы үйректер анатина қосымша тұқымындағы жеке тайпаға, яғни айтини тайпасына жатады. Сыртқы пішіні жағынан қалың тұмсықты үйректерге ұқсас болғанымен, суға шомылушы үйректер анатидтер отбасының ішіндегі қосымша тұқымға, айтиина тұқымына жатуы мүмкін, бұл сыбызғылайтын үйректерді қоспағанда, үйрек сияқты барлық құстарды қамтиды. Теңіз үйректер, әсіресе жағалау аймақтарында кездесетін, мысалы, ұзын құйрықты үйрек (бұрын АҚШ-та oldsquaw деп аталған), скатерлер, алтын көздер, мергендер, буфлоглаздар және эйдерлер Солтүстік Америкада суға шомылушы үйректер деп те аталады, себебі олар да сүңгіп қоректенеді; алайда, олардың кіші тұқымы (мергинае) өте ерекше. Бұл топтың таралу аймағы бүкіл әлемге тарағанмен, көпшілігі Солтүстік жарты шарға тән және Солтүстік жарты шардың ең танымал үйрек түрлерінің бірнешеуін қамтиды. Бұл үйректер тобы осылай аталуының себебі – олардың мүшелері негізінен суға сүңгіп қоректенуі, бірақ шындығында нетта түрлері суға сүңгіп қоректенуге құштар емес және көбінесе қалың тұмсықты үйректер сияқты қоректенеді. Бұл үйректер әлеуметтік, көбінесе тұщы суларда немесе сағаларда кездеседі, бірақ үлкен скауптар солтүстік қыста теңізге шығады. Олар жақсы ұшады, кең, дөңгелек ұштары бар қанаттары көптеген үйректерге қарағанда жылдам қанат соғуды талап етеді және қиындықпен көтеріледі. Солтүстік түрлер көшпенді болып келеді, ал оңтүстік түрлері көшпейді, бірақ қатты бас жаңбырға байланысты ұзақ қашықтыққа ретсіз көшіп жүреді. Суға шомылушы үйректер құрлықта қалың тұмсықты үйректердей жақсы жүрмейді, олардың аяқтары су астында жылдам қозғалуына көмектесу үшін денелеріне артқа қарай орналасқан.

Жүйелілік

Айтиний тұқымдасына үш туыс кіреді. Дегенмен, Marmaronetta туысына жататын марморлы үйрек өте ерекше болып көрінеді және морфологиялық және молекулалық ерекшеліктеріне сәйкес, балық аулау және суға батып жүзу қаздарының бөлінуінен бұрын дамыған болуы мүмкін. Бірақ бұл көзқарас күмәнді. ДНҚ тізбегін талдау нәтижесінде ол почард тобының ең алғашқы өкілі екені анықталды. Молекулалық талдау сондай-ақ ақ қанатты үйрек Асаркорнис туысына жатқызылуы керек екенін көрсетеді, ол Айтияға жақын және осы кіші тұқымдасқа жатуы мүмкін.