Жылтыр қағаз – майға, суға төзімді, парафинмен қапталған қағаз. Тарихы орта ғасырға дейін барып жетеді, фотосуреттерде де қолданылған. Пайдасы мен жасалуы туралы толық ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қағаздың өңделген түрі
Treated type of paper
Балауыз қағаз (сондай-ақ балауызды қағаз, балауыз қағаз немесе парафин қағаз) – балауыз жағу арқылы ылғал мен майға өткізбейтін қағаз. Пергамент немесе қағазды жартылай мөлдір немесе ылғалға төзімді ету үшін майлау практикасы кем дегенде орта ғасырларға дейін барады. Тазартылған ара шабымен сіңдірілген немесе жабылған қағаз 19-шы ғасыр бойы ылғалды сақтау немесе қорғау үшін, немесе иісті заттарды орау үшін кеңінен қолданылды. Густав Ле Грей 1851 жылы фотосуреттемелік негативтер үшін балауызды қағазды қолданды. Герман Фраш 1876 жылы парафинді тазарту және оны қағазға жағу әдістерін ойлап тапқаннан кейін, балауызды қағаз (немесе парафин қағаз) жасауда табиғи балауыз көбінесе алмастырылды. Балауызды қағаз көбінесе тамақ дайындауда жабыспайтын қасиеттері үшін, сондай-ақ печенье сияқты азық-түлікті сақтау үшін қолданылады, себебі ол суды сыртқа немесе ішке өткізбейді. Ол сонымен қатар өнер мен қолөнерде де қолданылады.
Waxed paper (also wax paper, waxpaper, or paraffin paper) is paper that has been made moisture proof and grease proof through the application of wax. The practice of oiling parchment or paper in order to make it semi translucent or moisture proof goes back at least to the Middle Ages. Paper impregnated or coated with purified beeswax was widely used throughout the 19th century to retain or exclude moisture, or to wrap odorous products. Gustave Le Gray introduced the use of waxed paper for photographic negatives in 1851. Natural wax was largely replaced for the making of waxed paper (or paraffine paper) after Herman Frasch developed ways of purifying paraffin and coating paper with it in 1876. Waxed paper is commonly used in cooking for its non stick properties, and wrapping food for storage, such as cookies, as it keeps water out or in. It is also used in arts and crafts.
Тамақ дайындау
Шыммен қапталған қағазды пеште пісіруге ұсынылмайды, себебі ол түтін шығарады. Оның орнына пергамент қағазы қолдану жақсы. Микротолқынды пеште тамақты жабатын және шашыраудың алдын алатын ретінде шыммен қапталған қағазды пайдалануға болады. Қағаз микротолқынды сәулелерге көп әсер етпейтіндіктен, қалыпты жағдайда өртеніп кетпейді. Бұл оны жоғары температурада еріп кететін пластик қаптамадан немесе көптеген микротолқынды пештерде қолдануға қауіпті алюминий фольгадан тиімді етеді.
Waxed paper is not recommended for baking use in an oven, as it will smoke. Parchment paper is better for this use. In a microwave, waxed paper can be used to prevent splatters by covering the food when microwave cooking. Since the paper is mostly unaffected by microwaves, it will not heat to the point of combustion under normal usage. This makes waxed paper more functional than plastic wrap which will melt at higher temperatures, or aluminium foil, which is not safe for use in most microwave ovens.
Басқа қолданыстар
Қауіпсіз қырғыш жарақтарын қолдануды аз қауіпті ету үшін дәстүрлі түрде балауыз қағазға орайды. 1950 жылдардың басынан 1990 жылдардың ортасына дейін балауыз қағаз спорттық карточкалардың қаптамасы үшін (O Pee Chee, Topps, Donruss және т.б.) кеңінен қолданылды. Ол балауыз қағазды қыздырғанда карточканың артқы жағында балауыз іздерін қалдыруымен әйгілі болды. Балауыз қағаз қаптаманың ішіндегі желім сағызды қорғау үшін пайдаланылды. 1990 жылдардың ортасында спорттық карточкалар өндірушілері спорттық карточкалардың қаптамасына желім сағызды қосуды тоқтатты, соның салдарынан балауыз қағазға деген қажеттілік жойылды. Содан бері пластик (көбінесе милар) немесе басқа пластик/қағаз қоспалары қолданыла бастады. Kellogg's дәнді дақылдарының алғашқы қаптамаларын қорғау үшін Waxtite тауарлық белгісімен тіркелген қағаздың бір түрі қолданылды. Балауыз қағаз матаға үлгілерді бекіту үшін тігізген кезде де жиі қолданылады. Оны матаға қысқаша үтіктеп, кесу кезінде контурларын сызуды жеңілдетеді. Балауыз қағаздың өте жоғары диэлектрлік түзілуі оны тиімді электр оқшаулағышқа айналдырады, бірақ қазіргі заманғы материалдар оны басып өтіп, көбінесе алмастырды. Көбінесе орамды сепараторлар, конденсаторлық диэлектриктер және бірнеше мың вольтқа дейінгі кернеуге төзімділік қажет болатын басқа да қолданулар үшін қолданылады. Фотографияда балауыз қағазды жарық дифузоры ретінде пайдалануға болады. Шри-Ланка әйелдері балауыз қағаздан гүл жасауды хобби ретінде ұнататын.
Safety razor blades are traditionally wrapped in waxed paper to make handling them less dangerous. From the early 1950s to the mid 1990s, waxed paper was used as a common wrapping for sports card packages (O Pee Chee, Topps, Donruss, etc.). It was notorious for leaving wax markings on the back card where the waxed paper was heated to be sealed. Waxed paper was used as a way to keep the enclosed piece of bubble gum protected. In the mid 1990s, sports card manufacturers stopped including pieces of bubble gum in packs of sports cards, thus ending the need for waxed paper packs. Plastic (often, mylar) or other plastic/paper blends were used from then on. A version of the paper, trademarked Waxtite, was used to protect early packages of Kellogg's cereal. Waxed paper is also commonly used to attach pattern pieces to fabric while cutting it for sewing. One presses an iron over the waxed paper briefly and attaches it to the cloth, making it easier to trace while cutting. Waxed paper's particularly high dielectric strength makes it a practical electrical insulator, although modern materials have surpassed and mostly replaced it. Common applications are coil winding separators and capacitor dielectrics, and other applications requiring resilience against a potential difference up to the order of a few thousand volts per layer. In photography, waxed paper can be used as a light diffuser. Making waxed paper roses was a hobby among Sri Lankan women.
Қоршаған орта мәселелері
Жабық қағазға қатысты бірнеше экологиялық мәселелер бар. Ол өзгертілмеген күйінде ыдырайтын болса да, жиі қолданылатын мұнай сияқты қоспалар оны осы қасиеттен айырады. Жабық қағазды қайта өңдеуге болмайды.
There are multiple environmental issues concerned with waxed paper. Though it is biodegradable in its unaltered form, oft applied additives such as petroleum rid it of that quality. Waxed paper also cannot be recycled.