Австралия, Вануату, Жаңа Зеландияда кездесетін шағын құс – сұр құйрықжебе (Rhipidura albiscapa). Түрлердің айырмашылықтары, классификациясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Сұр құйрықжел (Rhipidura albiscapa) – кішкентай жәндіктермен қоректенетін құс. Жыныстық ерекшеліктері байқалмайды. Бұл құс Австралияда, Соломон аралдарында, Вануату мен Жаңа Каледонияда кең таралған. Көптеген мамандар бұл түрді Жаңа Зеландия құйрықжелімен (Rhipidura fuliginosa) бір түр деп санайды; алайда, олардың дауыстарындағы айырмашылықтар кейбір ғалымдарды оны жеке түр ретінде қарастыруға мәжбүр етеді. 1999 жылы Ричард Шодде мен Иэн Мейсон жасаған сұр құйрықжел туралы зерттеулер Тасмания сұр құйрықжелін R. albiscapa, ал Жаңа Зеландия құйрықжелдерін R. fuliginosa деп ресми түрде жіктеуді ұсынды.
The grey fantail (Rhipidura albiscapa) is a small insectivorous bird. There is no sexual dimorphism. It is a common fantail found in Australia, the Solomon Islands, Vanuatu and New Caledonia. The species is considered by many to be conspecific with the New Zealand fantail (Rhipidura fuliginosa); however, differences in its calls lead some authorities to treat it as a separate species. The studies of grey fantail in 1999 by Richard Schodde and Ian Mason recommended that Tasmanian grey fantail was formally classified as R. albiscapa and New Zealand fantails populations as R. fuliginosa
Сипаттама
Бұл түрдің жотасы орташа қара сұр немесе сұр қоңыр, құрсағы ашық (көбінесе сарғыш/қызғылт сары), алқымы ақ, көзінің үстінде ақ іздері бар, және (түріне байланысты) ақ жиекті немесе толығымен ақ сыртқы құйрық қауырсындары болады. Оның ұзындығы – құйрығының жартысын құрайды, құйрығы, аталатын болса, көбінесе жайылған күйде көрсетіледі. Бұл сыртқы құйрық қауырсындарының ақ, ал ортаңғыларының қара екенін аңғартады. Кейбір түрлері, мысалы, кеасти, қара қауырсындарға ие. Бұл түрді эвкалипт орманында, жаңбырлы орманда, мангрде, бұталы жерлерде және орманды мекенжайларда жүргенде оңай көруге болады. Олар ояу күнінде, көбінесе қозғалмай тұрмайды. Олар бір бұтақтан екінші бұтаққа, кейде жерде, көбінесе ағаш бұтақтарында немесе басқа да қолайлы заттарда, ұшып жүретін жәндіктерді іздеп ұшып жүреді. Олар ұшып жүретін жәндіктерді күрделі акробатикалық қуу арқылы ұстай алады. Құстар ұялшақ емес, көбінесе адамдардың жанына бірнеше метрге дейін ұшып келеді, әсіресе орманды аймақтарда және қалалық бақшаларда. Осылайша, олар адамның жүруі немесе қазуы сияқты әрекеттерінен алаңдаған ұшқыш жәндіктерді ұстай алады. Құстың дауысы – бір рет естілетін немесе (көбінесе) қайталап, қатты шығарылатын металлға ұқсас дыбыс.
This species is mid to dark grey or grey brown above, lighter (often yellowish/orange) below, with a white throat, white markings over the eye, and with (depending on the race) either white edged or entirely white outer tail feathers. It grows to in length, of which half is the tail, which, as the name implies, is often displayed fanned out. This reveals that the outer tail feathers are light and the centre ones are dark. Some races, such as keasti, have a darker plumage. This species is easily seen while walking in eucalypt forest, rainforest, mangroves, heath, and wooded habitat. During waking hours, they are almost never still. They flit from perch to perch, sometimes on the ground but mostly on the twigs of a tree or any other convenient object, looking out for flying insects. They are able to catch flying insects using intricate acrobatic chases. The birds are not shy, and will often flit within a few metres of people, especially in forested areas and suburban gardens. In doing so, it is able to catch any small flying insects that may have been disturbed by human activities such as walking or digging. The bird's call is an almost metallic cheek, either as a single sound or (more often) repeated as a chattering.
Генетика
Австралиялық фэнтайл популяциялары күрделі және бұрын олардың әндері, тіршілік ортасы, құйрығының түсі және жұмыртқа саны бойынша тығыз байланысты болғандықтан, бір түр деп есептелді. Жақында жүргізілген зерттеу көрсеткендей, Жаңа Зеландиядағы R. fuliginosa және Австралиядағы R. albiscapa – туыс таксондар, ал Австралияның солтүстік жағалауындағы R. phasiana деп аталатын тағы бір фантайл түрі осы екі фантайл түріне туыс болып келеді. Бұған қоса, осы топтың ішінде Вануату мен Австралиядан таралған R. albiscapa парафилетикалық екені анықталды. Осылайша, R. albiscapa полифилетикалық болып табылады. Географиялық кедергінің морфологиялық айырмашылыққа әсер етуіне байланысты, R. albiscapa популяцияларын олардың ерекшеліктері – дауыстары, қауырсындарының өрнегі және ұя салу ерекшеліктері бойынша бес түршеге жіктеуге болады. Сонымен қатар, пид-курравонгтар сұр фантайлдан ірілеу келеді, бұл ересек сұр фантайлдер үшін елеулі қауіп тудырады. Сондықтан, ұядан кету сұр фантайлдердің бейімделуі болуы мүмкін, мұндай ұялар жасырын жыртқыштардан қорғану үшін қолданылады. Аналықтары мох, қабық және талшықтардан жасалған, көбінесе өрмек торымен толықтырылған, ағаштардың салаларына орналасқан, дөңгелек пішіндес, тығыз ұялар салады. Ричард пен Донагидің оңтүстік Австралияның үш аймағында байқаған ұялардың өлшемдері бойынша, ұялардың орташа мөлшері: сыртқы диаметрі 5,7 см (5,1–6,4 см), ішкі диаметрі 4,1 см (3,8–4,4 см) және ішкі тереңдігі 2,9 см (2,5–3,2 см) құрайды.
The populations of Australian fantails are complex and they were all formerly considered conspecific due to their being closely related based on their song, habitat, tail coloration, and clutch size. A recent study shows that R. fuliginosa in New Zealand and Australian R. albiscapa were sister taxa and another fantail species, named R. phasiana in the north coast of Australia, was sister to these two fantail species. Besides, within this subgroup R. albiscapa from Vanuatu and Australia were paraphyletic. Hence, R. albiscapa was found to be polyphyletic. Because of the east west division due to the geographic barrier effect on their morphological divergence, the populations of R. albiscapa could be classified into five subspecies by their characteristics, such as their calls, patterns of plumage, and nest construction. In addition, pied currawongs are larger than grey fantails, which presents a considerable risk for adult grey fantails. Therefore, desertion might be an adaptation of grey fantails, with these nests used for eliminating hazards from cryptic predation. The parent birds build compact, cup shaped nests, usually in the forks of trees, made from moss, bark and fibre, and often completed with spider's web. According to the records of the sizes of the nests by Richard and Donaghey, which were observed in three regions of southern Australia, the average size of nests were 5.7 cm (5.1 6.4 cm) external diameter, 4.1 cm (3.8 4.4 cm) internal diameter, and 2.9 cm (2.5 3.2 cm) internal depth.
Өсіру
Сұрқұйрық аймақтық құс және маусымдық көбейеді. Олар әр маусымда бірнеше ұя салады, әдетте әрқайсысы үш немесе төрт қаймақ түсті, сұр және қоңыр дақты жұмыртқадан тұрады. Инкубация кезеңі шамамен екі аптаға созылады, осы кезде инкубациялау және бала күтімі міндеттері екі ата-анаға да бөліседі. Көбею маусымында еркек сұрқұйрықтың мүшелерінің көлемі көбеймейтін кезге қарағанда үлкенірек болады. Мүшелердің өсуі морфологиялық белгілері бар басқа түрлердегідей сперма бәсекелестігіне байланысты болуы мүмкін. R. a. albiscapa субпопуляциясы негізінен Тасманияда көбейеді. Қыс келгенде олар Жаңа Оңтүстік Уэльске қоныс аударып, R. a. alisteri басқа субпопуляцияларымен топтасады. R. a. preissi (Оңтүстік-Батыс Австралияда танылған түршесі) өкілдерінің шағын саны R. a. keasti және R. a. alisteri субпопуляцияларында тіркелген.
The grey fantail is territorial and it is a seasonal breeder. They raise several broods per season, usually each of three or four cream eggs, spotted grey and brown. The incubation period is around two weeks, with incubation and feeding duties shared by both parents. During the breeding season, the mass of testes of male grey fantails grows larger than in the non breeding season. The growth of testes sizes could be subject to sperm competition, similar to other species exhibiting morphological traits. The subpopulation of R. a. albiscapa breeds mainly in Tasmania. When winter comes, they migrate to New South Wales and form groups with other sub populations of R. a. alisteri. A small number of R. a. preissi individuals (a subspecies recognized in southwestern Australia) have also been recorded in the subpopulation of R. a. keasti and R. a. alisteri.