Кіріспе

Таолық сегіз өлмейтіннің бірі – Лан Цайхэ – қытай мифологиясының кейіпкері және таолық пантеондағы сегіз өлмейтіннің бірі. Сегіздікке кіргендіктен, бұл тұлға жүздеген басқа даосылық өлмейтіндердің арасында ең танымалдарының бірі саналады. Лан Цайхэ – сегіз өлмейтіннің арасында жынысы анықталмаған жалғыз тұлға. Бұл Лан орындаған «аяқтап ән салу» музыка жанрына сілтеме жасады, оның ерекшеліктері төменде сипатталған. Кейде Лан Цайхэнің нақты есімі Ян Су болған деседі, ол әйел сияқты көрінетін ер адам. «Кай юй цунг к’ао» Лан ер адам болған деген пікірде, ал оны қазіргі пьесаларда әйел ретінде көрсету – «өте қателік» болды. Осы себепті Лан Цайхэ кейде әйел немесе басқаша бейнеленуі мүмкін.

Өлімсіз өмірге қол жеткізу

Лан Кайхэ қалай өлместікке қол жеткізгені туралы әңгімелер әртүрлі, олардың кейбіреулері төменде келтірілген. Бір аңыз бойынша, Лан Кайхэ Аньхой провинциясының Фэн Ян Фу қаласындағы мейманханада мас болды. Мас күйінде Лан Кайхэ киімін, белбеуін, қоңыр ауыздарды және жалғыз аяқ киімін жерге тастады. Содан кейін Лан Кайхэ бұлтқа мініп, көкке көтерілді. Ли Ланның мейірімділігіне өлместікпен жауап берді.

" Сегіз өлімсіз теңізден өтіп бара жатқанда "

Мин дәуірінде (шамамен 14-15 ғасырлар) анонимді автор жазған «Сегіз бейім теңізден өтеді» (八仙過海; bā xiān guò hǎi) атты әңгімеде Сегіз бейім әдеттегідей бұлттармен емес, теңізден өтіп, өздерінің шеберліктерін сынауды шешті. Олар теңіз бетіне жекелеген белгілерін қойып, солардың үстінде тұрып теңізді кесіп өтті. (Осыдан «Сегіз бейім теңізден өтеді, әрқайсысы өз құдайлық күшін көрсетеді» (八仙過海，各顯神通; bā xiān guò hǎi, gè xiǎn shén tōng) деген мақал пайда болды. Бұл мақал ортақ мақсатқа жету үшін әркімнің өзінің дағдылары мен білімін көрсетіп, жарысатын жағдайды білдіреді.) Лан Цайхэ музыкалық аспабы – яде шапақтардың үстінде теңізден өтті. Осы кезде Шығыс теңізінің Аждаһа патшасы шапақтарды көріп, оларға қызғанышпен қарады. Аждаһа патшасы аспапты ұрлап, иесін түрмеге қамады. Осыдан Сегіз бейім мен аждаһарлар арасында соғыс басталды. Ақырында Сегіз бейім Лан мен шапақтарды құтқарып, аждаһарларды жеңді. Олар теңізге тауды итеріп жіберді, соның салдарынан аждаһарлардың теңіз асты сарайы қирады және көптеген аждаһа қаза тапты. Мейірімділік бодисаттвасы Гуаньинь бейбітшілік орнату үшін келді. Келісім бойынша Гуаньинь аждаһарлардың қаза болғандарының орнын толтыру үшін шапақтарды оларға берді.

Кеме апатына ұшыраған құл туралы аңызда

"Қасірет көрген қызметші туралы аңыз" пьесасының бір көрінісінде Сегіз бейбас су үстімен жүріп, теңіздің ар жағында тұратын құдайға барады. Лан Цайхэ олардың жалғыз қызметшісінің осылайша олармен бірге келе алмайтынын байқап, екінші бейбасқа қызметші үшін сал жасауды сұрады. Лан оқиғаның қалған бөлігінде маңызды рөл атқармайды.

Діни рөл

Лан Кайхе Сегіз бейбақтың құрамында болмағанда ешкімнің назарына ілінбейді. 19 ғасырдағы «Чи шуо цюань чэнь» жинағында келтірілгендей, Шиу-у-юань-хуй мәліметінше, Сегіз бейбақ мінез-құлықтың қарама-қарсылықтарын бейнелейді: қарт және жас, ер және әйел, бай және кедей, құрметті және қарапайым, жауынгерлер және ғалымдар, ақсүйек және мүгедек. Шиу-у-юань-хуйдің айтуынша, олардың ішінде Лан жастың символы саналады. Гүл себетін көтеріп жүретіндігі үшін бұл бейбақ гүлшілердің қамқоршысы болып табылады. Ланның көше музыканты болуына байланысты, ол әншілердің де қамқоршысы есебінде танылады, бірақ музыканттардың қамқоршысы болу жиі Сегіз бейбақтың басқа мүшесіне, мысалы, флейташы Хан Сяньцзиге байланыстырылады.

Юань Ишанның өлеңінде

Юань Ишань (1190–1257 ж.) – Хао Вэнь атты ақын. Оның жинақталған шығармалары мен өмірбаянында, Ии Шань Сянь Шенг Вэнь Цзиде, Юань кейбір өлеңдерінде Лань Цайхэні есімдерін келтіреді.

Теледидар және кино

Сегіз бейеу, оның ішінде Лан Цайхе, теледидар мен фильмдерде жиі кездеседі, соның ішінде төменде көрсетілгендерде. Кейбір фильмдерде Лан Цайхені ер адам актер, ал басқаларында әйел актер ойнайды. Бұл қазіргі уақытта Лан Цайхенің жынысы көпшілікке анық емес көрінетінін көрсетеді. 1976 жылғы материктік опералық фильм «Сегіз бейеу теңізден өтеді» (八仙过海). Хао Руйтин Лан Цайхе рөлін ойнайды. 1985 жылғы Гонконгтағы ATV телехикаясы «Сегіз бейеу теңізден өтеді» (八仙過海). Дион Лам (林迪安) Лан Цайхе рөлін ойнайды. 1985 жылғы Гонконгтағы TVB телесериалы «Ян әулеті» (楊家將). Кэти Чан Фук Санг (陳復生) Лан Цайхе рөлінде. 1985 жылғы материктік фильм «Сегіз бейеудің аңызы» (八仙的传说). Ян Цзяньчжун (楊健忠) Лан Цайхе рөлін ойнайды. 1993 жылғы Гонконгтағы фильм «Күлкілі сегіз бейеу» (笑八仙). Сандра Нг (吴君如) Лан Цайхе рөлінде. 1996 жылғы Гонконгтағы TVB телесериалы «Батысқа саяхат» (西遊記). Мак Ка Лун (麥嘉倫) Лан Цайхе рөлін ойнайды. 1998 жылғы Сингапур телесериалы «Сегіз бейеудің аңызы» (东游记). Дебора Сим Лан Цайхе рөлінде. Бұл оқигада Ланды Жалаңаяқ бейеу деп атайды (Жалаңаяқ бейеу әдетте Ланнан басқа даосистік бейеу), ол маймыл патшасы Сун Укуңның көмегімен бейеулікке жеткен. 1998 жылғы Гонконгтағы TVB телесериалы «Батысқа саяхат II» (西遊記). Мак Ка Лун (麥嘉倫) Лан Цайхе рөлінде. 1998 жылғы Тайвань телесериалы «Ли Тигуай» (李鐵拐). Чен Цзя Линг (簡嘉伶) Лан Цайхе рөлінде. 2000 жылдан 2005 жылға дейін «Джеки Чанның оқиғалары» атты анимациялық фантастикалық телешоуда, қытай мифологиясынан шабыттанған, Лан Цайхе жауды, Дай Гуйді, Жер жын-шайтаны, гүлмен соққымен тоқтатып, мөрлеген бейеу болды. Бұл оқигада бұл бейеу шашы ақ, қара және күлгін киім киген қарт адам ретінде бейнеленген. 2002 жылғы материктік қытай телесериалы «Күлкілі сегіз бейеудің оқиғасы» (笑八仙之素女的故事). Хуан Бин (黄斌) Лан Цайхе рөлінде. 2006 жылғы материктік қытай телесериалы «Сегіз бейеу» (八仙传奇). Цзо Сяо Ху (左孝虎) Лан Цайхе рөлін ойнайды. 2008 жылғы материктік қытай телесериалы «Сегіз бейеудің толық аңызы» (八仙全传). Никита Мао (毛林林) Лан Цайхе рөлін ойнайды. 2011 жылғы материктік қытай телесериалы «Лотос құдайы» (碧波仙子). Ван Чанхао (万昌皓) Лан Цайхе рөлін ойнайды. 2014 жылғы материктік телесериал «Қытай бейеуінің аңызы» (劍俠). Чжэн Йечэн (鄭業成) Лан Цайхе рөлінде. 2014 жылғы материктік телесериал «Сегіз нұрлы бейеу» (蓬莱八仙). Жао Сяосу (赵晓苏) Лан Цайхе рөлін ойнайды. 2016 жылғы материктік телесериал «Сянбань кампусы» (仙班校园). Гао Цзицай (高基才) Лан Цайхе рөлін ойнайды. 2018 жылғы материктік телесериал «Кішкентай сүйек: Сегіз бейеу теңізден өтеді» (小戏骨：八仙过海). Лю Шицзе (劉世傑) Лан Цайхе рөлінде.

Суреттер

Сегіз бейнелі қасиетті адамдар Қытайда, сондай-ақ Жапония мен Вьетнамда өте танымал және сүйікті суреттеме мотиві болып келді. Лан Кайхе әдетте олармен бірге, гүл себетінің белгісімен ерекшеленеді. Келесі галерея Лан Кайхенің осы топтық суреттерге енуін, сондай-ақ Ланның жеке тұлға ретінде сирек кездесетін суреттерін көрсетеді. Бұл Ланның суреттерінде не өзгермейді және не өзгеріп жатыр екенін, оның ішінде Ланның белгісі, жасы және жынысы сияқты ерекшеліктерін көрсетеді.

Андрогин жас адам ретінде

Бұл суреттерде Ланның сырт келбеті анық еркек немесе әйел емес. Мұндай бейнелеу стилі көбірек таралған.

Тұлға ретінде бет түкпірі немесе шаштылығы

Бұл суреттерде Лан көбінесе кездеспейтін, еркектей келген кейіпте суреттелген сияқты.