Кіріспе
Париждік радикалдық суретшілер мен мәдени теоретиктер ұжымы, Ситуационисттердің алғысы. Letterist International (LI) – 1952 және 1957 жылдар аралығында Парижде құрылған радикалдық суретшілер мен мәдени теоретиктер ұжымы. Оны Гай Деборд пен Гил Дж. Вольман құрды, кейін Жан Луи Брау мен Серж Берна Исидор Исудың Lettrist тобынан бөлініп қосылды. Бұл топ кейін басқалармен бірігіп Ситуационисттік Интернационалды құрды, сонымен қатар бірнеше маңызды техникалар мен идеяларды алып өтті. "Letterist" (lettriste) – топтың өзі қолданған атау, мысалы, 1955 жылғы стикерінде: "Егер сіз өзіңізді гений деп санайтын болсаңыз немесе тек керемет интеллектке ие деп ойлайтын болсаңыз, letterist internationale деп жазыңыз". 'Леттрист' жазуы ағылшын тілінде де жиі кездессе де, Дональд Николсон Смит, Саймон Форд, Сейди Плант және Эндрю Хасси сияқты авторлар мен аудармашылар 'Letterist International' жазуын қолданады. Топтың құрамында романшылар, дыбыс ақындары, суретшілер, кино режиссерлер, революционерлер, богемалықтар, алкоголиктер, ұсақ қылмыскерлер, ақылдан безгендер, кәмелетке толмаған қыздар және өзін сәтсіз деп санағандар болды. 1953 жылдың жазында олардың орташа жасы жиырмаға жуық болса, 1957 жылы жиырма тоғыз жарымға жетті. Интеллектуализм, наразылық және гедонизмнің үйлесімінде – әрине, басқа жағынан, руханилықты толығымен қабылдамауы сияқты айырмашылықтар да болды – оларды американдық Бит ұрпағының француздық әріптестері деп қарастыруға болады, әсіресе дәл сол кезеңде, екі топтың ешқайсысы да танымал болатын уақытта, және олардың кейінгі туындылары мен идеяларына әсер ететін оқиғалар орын алып жатқанда.
The Letterist International (LI) was a Paris based collective of radical artists and cultural theorists between 1952 and 1957. It was created by Guy Debord and Gil J. Wolman rejoined by Jean Louis Brau and Serge Berna as a schism from Isidore Isou's Lettrist group. The group went on to join others in forming the Situationist International, taking some key techniques and ideas with it. 'Letterist' (lettriste) was the form the group themselves used, as in their 1955 sticker: 'If you believe you have genius, or if you think you have only a brilliant intelligence, write the letterist internationale.' Though the spelling 'Lettrist' is also common in English, authors and translators such as Donald Nicholson Smith, Simon Ford, Sadie Plant and Andrew Hussey use the 'Letterist International' spelling. The group was a motley assortment of novelists, sound poets, painters, film makers, revolutionaries, bohemians, alcoholics, petty criminals, lunatics, under age girls and self proclaimed failures. In the Summer of 1953, their average age was a mere twenty years, rising to twenty nine and a half in 1957. In their blend of intellectualism, protest and hedonism—though differing in other ways, for instance in their total rejection of spirituality—they might be viewed as French counterparts of the American Beat Generation, particularly in the form it took during exactly the same period, i. e. before anyone from either group achieved notoriety, and were still having the adventures that would inform their later works and ideas.
Тарих және теория
И.И. Исидор Исудың "Летеристер" тобынан бөлініп шыққан алғашқы фракция болды. (Олардың соңынан кезекпен "Альтра-литераторлар" келеді). Бұл бөлініс 1952 жылғы қазан айында Париждегі Ритц қонақ үйінде Чарли Чаплиннің "Жарқын шам" фильміне арналған баспасөз конференциясын Летерист тобының "сол қанаты" бұзған кезде туды. Олар "Жалпақ табандарға енді жол жоқ" деген памфлет таратты, онда былай делінген: "Шамның жарығы, көрінетін мимнің макияжын ерітіп жіберді. Енді біз көріп тұрғанымыз – жауыз, ашкөз қарт. Үйіңізге қайтыңыз, мырза Чаплин". Ису жас шәкірттерінің бұл жазбасынан алшақтауға тырысты. Оның пікірінше, Чаплин кино өнерінің ұлы тұлғаларының бірі ретінде құрметке лайық. Бөлініп шыққан топ оның маңыздылығының жойылғанын сезінді және Исудың өзінің сөздерін оған қарсы қолданды: "Біз Чаплиннің жұмысын өз уақытында бағаладық, бірақ бүгін жаңалық басқа жерде екенін және 'бұрынғы шындықтар өтірікке айналады' (Ису) екенін білеміз". Олар түсіндіргендей, "еркіндіктің ең маңызды көрінісі – құдайларды жою". LI 1952 жылғы маусымда Гай Деборд пен Гил Дж. Вулманмен құпия түрде құрылған болатын, бірақ Чаплиннің араласуынан және Исудан бөлінуге дейін ол ресми түрде 1952 жылғы 7 желтоқсанда ғана құрылды. Чаплиннің памфлетіне қол қойған төрт адам (Деборд пен Вулман, Жан Луи Брау және Серж Берна) Аубервильерде (Браудың әкесі тұрған жерде) топтың конституциясына келісті. Олар "Исушылық қызметпен" байланысы бар кез келген адам автоматты түрде шығарылатынын, тіпті бұл LI-ді қорғау мақсатымен жасалса да, жариялады. "Өнердің ең жоғары деңгейінде әлі де жасалмаған нәрселер көп". Топтың ресми мекенжайы Париждегі 32 Rue de la Montagne Sainte Geneviéve болды, кейіннен Ситуационисттік Интернационалдың ресми мекенжайына айналды (бірақ екі топ та оны "Rue de la Montagne Geneviéve" деп атады, бұл дінге деген наразылықтарын білдірді). Шындығында, бұл Tonneau d'Or атты бардың мекенжайы болды, және олар уақыттарының көп бөлігін Сен-Жермен-де-Предегі бірнеше барларда, әсіресе Рю-ду-Фордағы Chez Moineau-да ішіп-жеп немесе көшеде серуендеп өткізді. Олардың бұл серуендерінің артында маңызды мақсат тұрды. Олар қалалық ортада бірнеше сағат, кейде бірнеше күн бойы бұлттардай серуендейтін дрейфті, яғни деривацияны дамытты. 1953 жылғы жазда олармен кездескен "сауатсыз кабил" оларға қалаға әсер ететін эмоциялық күштердің үлгісін белгілеу үшін "Психогеография" терминін ұсынды. Дрейф оларға осы күштерді картаға түсіруге мүмкіндік берді, ал осы нәтижелер біртұтас қалалық жоспарлау жүйесін құру үшін негіз ретінде пайдаланылуы мүмкін. Олардың осы мәселелерге қатысты ең маңызды мәтіндерінің арасында Дебордың "Дрейф теориясы" (Бельгиялық сюрреалисттік журналда жарияланған Les Lèvres Nues, № 9, 1956 жылғы қараша) және Иван Щегловтың "Жаңа қалалық жоспарлауға арналған формуляр" (1953 жылғы қазанда жазылған, бірақ 1958 жылғы маусымда Internationale Situationniste журналының бірінші санында жарияланған) болды. Соңғысында Щеглов жазғандай, "әр адам өзінің жеке "соборында" өмір сүретін" жаңа қаланы жақтады. "Есірткіден гөрі жақсы арман туғызатын бөлмелер, махаббаттан басқа ештеңе істей алмайтын үйлер болады". Ол "Хациенда салынған болуы керек" деп мәлімдеді, бұл кейінірек атақты Манчестер түнгі клубының атын берді. "Қалалық географияны сынауға кіріспе" (Les Lèvres Nues, № 6, 1955 жылғы қыркүйек), Деборд әріптесінің Германияның Харц аймағы арқылы Лондон картасына соқырлықпен ілесіп кеткенін сипаттады. Бұл психогеографтардың әлі де сүйікті әдісі болып табылады. Олар көптеген ұсыныстар жасады: мұражайларды жою және өнерді барларға орналастыру, метроны түнде ашық ұстау, Париждің төбелерін жаяу жүргіншілерге арналған эскалаторлармен жабу. LI-де дамыған тағы бір маңызды ұғым – бұл детурнмент, плагиатталған материалды (әдеби, көркемдік, кинематографиялық және т.б.) жаңа және әдетте радикалды мақсат үшін қайта пайдалану техникасы. Бұл мәселедегі LI-нің шешуші мәтіні – 1956 жылғы "Детурнментті пайдалану жөніндегі нұсқаулық", Деборд пен Вулманның Les Lèvres Nues № 8 журналында жарияланған еңбегі. Олар былай деді: "Шындығында, бұл салада жеке меншік туралы ұғымды жою қажет. Жаңа талаптардың пайда болуы бұрынғы "үлкен туындыларды" ескірген. Олар кедергіге айналады, жаман әдетке айналады. Бұл мәселе бізге ұнай ма, ұнамай ма деген мәселе емес. Біз оларды айналып өтуіміз керек". Бұл техниканы кейінірек Ситуационистер кеңінен қолданды. Сонымен қатар, LI-де алғаш рет жағдай құру және өнерді жою сияқты ситуационисттік ұғымдар жасалды. Орталық париждік топқа қоса, 1953 жылғы сәуірде Хадж Мохамед Даху, Шейх Бен Дин және Аит Диафер құрған алжирлік бөлімше де құрылды. "әлемдегі ең летеристтік қала" деп аталатын Орлеанвильде (Potlatch № 12) орналасқан олар 1954 жылғы 9 қыркүйекте болған жер сілкінісінен зардап шекті, бірақ олардың көпшілігі қаза тапты деген алғашқы хабарлар негізсіз болып шықты (Potlatch № 13). 1954 жылдың соңында швейцариялық бөлімше де құрылды, бірақ ол дерлік бірден шығарылды (Potlatch № 15). 1956 жылғы қыркүйекте Вулман Италияның Альба қаласындағы Әртістердің әлемдік конгресінде LI-ді өкілдік етті. Бұл конференцияны Асгер Йорн мен Пинот Галлиционың Импровизациялық Баухаус қозғалысы (IMIB) ұйымдастырды, және екі топ арасындағы маңызды байланыстар нығайтылды. Вулман кейіннен LI-ден шығарылды, бірақ қалған мүшелері, Деборд пен Мишель Бернштейн, Козио-д'Арроска сапар жасады, онда 1957 жылғы 28 шілдеде LI ресми түрде IMIB және Лондондық Психогеографиялық қауыммен бірігіп, Ситуационисттік Интернационалды құрды.
Мүшелік
Гай Дебор (1931–1994) (осы кезеңде көбінесе «Гай Эрнест» деген атты қолданған). Гил Дж. Вольман (1929–1995). 1957 жылы шығарылды. Мишель Бернштейн (1932–). 1954 жылы қосылды. Александр Трокки (1925–1984). 1955 жылы қосылды. Хадж Мохамед Даху (1926–2010) (сондай-ақ Мидху немесе тек Мохамед Даху деп те аталады). 1953 жылы қосылды. Иван Щеглов (1933–1998) («Жиль Иван» деп белгілі). 1954 жылы тастап кетті. Серж Берна (1925?–?). 1953 жылы шығарылды. Патрик Страрам (1934–1988). 1953 жылы қосылды, 1954 жылы шықты. Жан Мишель Менсион (1934–2006). 1954 жылы шығарылды. Жан Луи Брау (1930–1985) («Булл Дог Брау» деп белгілі). 1953 жылы шығарылды. ЛИ-нің бес жылдық өмірінде Андре Франк Конорд, Жак Фийон, Абдельхафид Хатиб, Генри де Беарн және Гаетан М. Ланглей сияқты тағы бірнеше адамдар да болды. Сонымен қатар, орталық мүшелер (көбінесе ер адамдар) кейде өздерінің сүйіктілерінің есімдерін (көбінесе тек бірінші есімдерін) мәтіндеріне қол қойғандардың тізіміне қосатын. Осы сүйіктілердің арасында Элиан Папай (1935–?) ерекше атауға лайық. Ол сол Аутейл жетімханасының түлегі, оны хатшылар босатуға тырысқан, алдымен Дебордың сүйіктісі, содан кейін Менсионның әйелі, соңында Браудың әйелі болды. Дебор оны көптеген кешіккен фильмдері мен жазбаларында жылы еске алды, ал ол өзі (Элиан Брау ретінде) 1968 жылы «Le situationnisme ou la nouvelle internationale» атты ситуациянистер туралы кітап жариялады. Жан Луи Брау, Гил Вольман және Франсуа Дюфрен 1964 жылы Екінші Летрист Интернационалын (D. I. L., Deuxième Internationale Lettriste) құрды. Жаңа Летрист Интернационалы жақында құрылды және бұрынғы топтан тәуелсіз (бірақ одан шабыттанды).