Лука Синьорелли: Төлемсөз суретшісі мен өнер шебері
Luca Signorelli
Лука Синьорелли (1441/45-1523) – Итальян суретшісі, Ренессанс шебері. Ең танымал туындысы – Орвието соборындағы «Соңғы сот» фрескасы. Сурет салу шеберлігімен көзге түсті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық қайта өрлеу суретшісі (шамамен 1441–1445 – 1523)
Italian Renaissance painter (c. 1441 1445–1523)
Лука Синьорелли (шамамен 1441/1445 – 16 қазан 1523) – Италияның Тоскана облысындағы Кортона қаласынан шыққан қайта өрлеу суретшісі. Ол сурет салу шеберлігімен және перспективалық қысқаруды қолдануымен ерекше көзге түсті. Орвието соборындағы «Соңғы Сот» (1499–1503) атты алып фрескасы оның шедевр туындысы саналады. 40 жасқа толғаннан кейін Флоренция, Сиена және Рим қалаларында жұмыс істеген соң Кортонаға қайтып келді (1478–84 ж., Сикстин капелласының қазір жоғалған бөлігін суреттеді). Ол өмірінің соңына дейін Кортонада тұрып, аймақтың қалаларына тапсырыстарды орындау үшін жиі сапар шекті. Оның туысы Джорджо Вазари жазғандай, ол Флоренцияда Пьеро делла Франческадан тәлім алған болуы мүмкін. Оның Кватроченто стилі жаңа ғасырда көнеріп қалды. Кортона 2023 жылы оның қайтыс болғанына 500 жыл толуын мерекелеу үшін ірі көрме ұйымдастырады.
Luca Signorelli (c. 1441/1445 – 16 October 1523) was an Italian Renaissance painter from Cortona, in Tuscany, who was noted in particular for his ability as a draftsman and his use of foreshortening. His massive frescos of the Last Judgment (1499–1503) in Orvieto Cathedral are considered his masterpiece. In his early 40s he returned to live in Cortona, after working in Florence, Siena and Rome (1478–84, painting a now lost section of the Sistine Chapel). With an established reputation, he remained based in Cortona for the rest of his life, but often travelled to the cities of the region to fulfill commissions. He was probably trained by Piero della Francesca in Florence, as his cousin Giorgio Vasari wrote, and his Quattrocento style became rather out of date in the new century. Cortona will host a major exhibition in 2023 to celebrate the 500th anniversary of his death.
Өмірбаян
Ол Тусканадағы Кортона қаласында Лука д'Эгидио ди Вентура болып дүниеге келді (кейбір дереккөздер оны Лука да Кортона деп атайды). Оның нақты туған күні белгісіз, бірақ 1441 және 1445 жылдар аралығында туған деген болжам бар. Ол 1523 жылы туған жері Кортонда қайтыс болды, сол жерде жерленді. Оның өнерге деген алғашқы әсерлері Перуджа қаласынан бастау алған сияқты – Бенедетто Бонфигли, Фиоренцо ди Лоренцо және Пинтуриккио сияқты суретшілердің стильдері оған әсер еткен. Лазаро Вазари, өнер тарихшысы Джорджио Вазаридің бес атасы, Луканың анасының інісі болды. Джорджио Вазаридің сөзіне сүйенсек, Лазаро Луканы Пьеро делла Франческаға шәкірттікке берген. 1472 жылы жас суретші Ареццода, ал 1474 жылы Ситта ди Кастеллода сурет салған. Ол Лоренцо де Медичиге «Пан мектебі» деген жұмысын ұсынды. Жанет Росс және оның күйеуі Генри 1870 жылдар шамасында Флоренцияда осы суретті тауып, кейін Берлиндегі Кайзер Фридрих мұражайына сатты, бірақ ол Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін бірнеше күн өткен соң қирады. Суреттегі сюжет оның Сиенадағы Петруччи сарайының қабырғасында салған суретімен бірдей – басты кейіпкерлер: Панның өзі, Олимп, Эхо, жерде жатқан адам және екі тыңдап тұрған шопан. Синьорелли Орталық Италияда жұмыс істеді, өте сұранысқа ие шеберхананы басқарды, және 1490 жылдары оның маңыздылығы арта түсті. Ол жиі туған жері Кортонаға оралып, жақын жердегі Умбрияда, әсіресе Ситта ди Кастеллода жұмыс істеді, онда ол өзінің шедеврлерінің бірін қалдырды: «Святой Себастьянның шейіт болуы» (әлі де Умбрия қаласында сақтаулы). Бұл сурет сол қалада жұмыс істеген және «Шейіт» суретінің эскиздерін салған жас Рафаэльге үлкен әсер етті. 1498 жылы Синьорелли Сиенаның оңтүстігіндегі Монте Оливето Маджоре монастырына көшіп, онда сегіз фреска салған, бұл қасиетті Бенедикттің өмірін бейнелейтін үлкен серияның бір бөлігі болды; қазіргі уақытта олар көп зақымдалған. Пандольфо Петруччи сарайында ол түрлі классикалық немесе мифологиялық тақырыптарда жұмыс істеді, соның ішінде жоғарыда аталған «Пан мектебі» де бар. Синьорелли өмірінің соңына дейін денсаулығы жақсы болды, сурет салуды жалғастырды және тапсырыстарды қабылдады, соның ішінде Фуанодағы шіркеудің алталық суреті де солардың бірі.
He was born Luca d'Egidio di Ventura in Cortona, Tuscany (some sources call him Luca da Cortona). The precise date of his birth is uncertain, but birth dates between 1441 and 1445 have been proposed. He died in 1523 in his native Cortona, where he is buried. His first impressions of art seem to originate in Perugia – including the styles of artists such as Benedetto Bonfigli, Fiorenzo di Lorenzo and Pinturicchio. Lazzaro Vasari, the great grandfather of art historian Giorgio Vasari, was Luca's maternal uncle. According to Giorgio Vasari, Lazzaro had Luca apprenticed to Piero della Francesca. In 1472 the young artist was painting at Arezzo, and in 1474 at Città di Castello. He presented to Lorenzo de' Medici a work which is likely School of Pan. Janet Ross and her husband Henry discovered the painting in Florence c. 1870 and subsequently sold it to the Kaiser Frederick Museum in Berlin, though it was destroyed there a few days after the end of World War II. The painting's subject is almost the same as that which he also painted on the wall of the Petrucci palace in Siena – the principal figures being Pan himself, Olympus, Echo, a man reclining on the ground, and two listening shepherds. Signorelli worked in central Italy, leading a very requested workshop, increasing his importance during the 1490s. He often returned to his native Cortona, and worked in nearby Umbria, especially in Città di Castello, where he left one of his masterpieces: the Martyrdome of St Sebastian (still in the umbrian town). This painting was very influential for the young Raphael, who worked in the same town and sketched some drawings of the "Martyrdom". In 1498, Signorelli moved to the Monastery of Monte Oliveto Maggiore south of Siena, where he painted eight frescoes, forming part of a vast series depicting the life of St. Benedict; they are at present much injured. In the palace of Pandolfo Petrucci he worked on various classic or mythological subjects, including the aforementioned School of Pan. Signorelli remained healthy until his death, continuing to paint and accept commissions into his final year, including the altarpiece of the Church at Foiano.
Орвиетодағы жұмыс
Сиенаға жақын орналасқан Монте-Оливето-Маджоре монастырында Синьорелли Орвиетоға барып, сондағы кафедральдық шіркеуде С. Брицио капелласында (кейін Каппелла-Нуова деп аталды) фрескаларын жасады. Каппелла Нуовада алдын-ала құрбандық тақтасының үстінде екі топ сурет болды: Фра Анжелико елу жыл бұрын бастаған «Соттаушы Мәсіх» және «Пайғамбарлар» қабырғалық суреттері. Синьореллидің күмбездердегі және жоғарғы қабырғалардағы жұмыстары Апокалипсис пен Соңғы Сот күніне байланысты оқиғаларды бейнелейді. Апокалипсис оқиғалары үлкен капелланың кіреберісін қоршаған кеңістікті толтырады. Апокалиптикалық оқиғалар Антихристтің уағыздауынан басталып, Сот күні мен Дененің қайта тірілуімен аяқталады. Олар үш үлкен жартышеңберді алып жатыр, олардың әрқайсысы біртұтас баяндау композициясы. Олардың бірінде Антихрист, өзінің белгілері мен құдайға қарсы даңқынан кейін, аспаннан құлап, сансыз көп адамдар мен әйелдердің үстінен құлады. Соңғы Сот оқиғалары қарсы жатқан күмбезді және құрбандық тақтасының төңірегіндегі қабырғаларды толтырады. Серияда Жұмақ, таңдалғандар мен сотталғандар, тозақ, өлгендердің қайта тірілуі және кінәлілердің жойылуы бейнеленген. Анжеликоның төбесінде Судьялық Мәсіх пен Жақия бастаған Пайғамбарлар суреттелген. Синьорелли бұған Апостолдарды, Патриархтарды, Шіркеу Докторын, шейіттерді және таза қыздарды бейнелеген Мадоннаны қосты. Суреттердің біртүтастығын Рим литургиясындағы Барлық Әулиелер мерекесі мен Адвенттегі оқуларда табуға болады. Стильдік тұрғыдан алғанда, оның батыл және қорқынышты ойлары, жалаңаш денелерді күшті бейнелеуі және қиын перспективалар замандастарына таңғажайып көрінді. Микеланджелоның Сикстин капелласының қабырғасындағы фрескасында Синьореллидің кейбір суреттерінен шабыттанғаны айтылады. Төменгі қабырғалар бұрын-соңды болмаған стильде Дантемен байланысты көптеген қосымша жұмыстармен, әсіресе оның «Тазалық» кітабының алғашқы он бір кітабымен, сондай-ақ ежелгі ақындар мен аңыздарымен әсем безендірілген. Төменгі қабырғадағы нишадағы Пиета композициясында екі маңызды Орвиетолық шейіт-әулиелер, Сан-Пьетро-Паренцо мен Сан-Фаустиноға нақты сілтемелер бар. Синьореллидің жұмысына қатысты келісім-шарт Орвието соборының мұрағатында сақталған. Ол 1499 жылдың 5 сәуірінде төбе жұмысын аяқтауға 200 дукат, ал қабырғаларға 600 дукат, сонымен қатар тұруға және ай сайын екі шарап шарасы мен екі жүгері тоқсаны төлеуге келісті. Келісім-шартта Синьореллидің діни мәселелер бойынша Киелі Жазбалардың шеберлерімен кеңесуі міндеттелді. Бұл суретшінің теологиялық кеңес алғанының алғашқы тіркелген мысалы, бірақ өнер тарихшылары мұндай талқылаулар кең таралғанын айтады. Синьореллидің Орвиетодағы алғашқы тұруы екі жылдан аспады. 1502 жылы ол Кортонаға оралды, кейін төменгі қабырғаларды аяқтау үшін Орвиетоға қайта келді. Ол Мәриям Магдалина, Құдай Анасы және жергілікті шейіттер Сан-Пьетро-Паренцо мен Сан-Фаустиномен бірге өлген Мәсіхті суреттеді. Вазаридің айтуынша, өлген Мәсіхтің бейнесі – картиналарды орындау кезінде обадан қайтыс болған Синьореллидің ұлы Антонионың бейнесі.
From the Monastery of Monte Oliveto Maggiore near Siena, Signorelli went to Orvieto and produced his masterpiece, the frescoes in the chapel of S. Brizio (then called the Cappella Nuova), in the cathedral. The Cappella Nuova already contained two groups of images in the vaulting over the altar, the Judging Christ and the Prophets, murals initially begun by Fra Angelico fifty years prior. The works of Signorelli in the vaults and on the upper walls represent the events surrounding the Apocalypse and the Last Judgment. The events of the Apocalypse fill the space which surrounds the entrance into the large chapel. The Apocalyptic events begin with the Preaching of Antichrist, and proceed to the Doomsday and The Resurrection of the Flesh. They occupy three vast lunettes, each of them a single continuous narrative composition. In one of them, the Antichrist, after his portents and impious glories, falls headlong from the sky, crashing down into an innumerable crowd of men and women. The events of the Last Judgment fill the facing vault and the walls around the altar. The series is composed of Paradise, the Elect and the Condemned, Hell, the Resurrection of the Dead, and the Destruction of the Reprobate. To Angelico's ceiling, which contained the Judging Christ and the Prophets led by John the Baptist, Signorelli added the Madonna leading the Apostles, the Patriarchs, Doctors of the Church, Martyrs, and Virgins. The unifying factor of the paintings is found in the scripture readings in the Roman liturgies for the Feast of All Saints and Advent. Stylistically, the daring and terrible inventions, with their powerful treatment of the nude and arduous foreshortenings, were striking in their day. Michelangelo is claimed to have borrowed, in his own fresco at the Sistine Chapel wall, some of Signorelli's figures or combinations. The lower walls, in an unprecedented style, are richly decorated with a great deal of subsidiary work connected with Dante, specifically the first eleven books of his Purgatorio, and with the poets and legends of antiquity. A Pietà composition in a niche in the lower wall contains explicit references to two important Orvietan martyr saints, San Pietro Parenzo and San Faustino. The contract for Signorelli's work is still on record in the archives of the Cathedral of Orvieto. He undertook the task of completing the ceiling on April 5, 1499 for 200 ducats, as well as 600 ducats for the walls, along with lodging, and a monthly payment of two measures of wine and two quarters of corn. The contract directed Signorelli to consult the Masters of the Sacred Page for theological matters. This is the first such recorded instance of an artist receiving theological advice, although art historians believe such discussions were routine. Signorelli's first stay in Orvieto lasted no more than two years. In 1502 he returned to Cortona, later returning to Orvieto to continue the lower walls. He painted a dead Christ, with Mary Magdalene, the Virgin Mary, and the local martyr Saints Pietro Parenzo and Faustino. The figure of the dead Christ, according to Vasari, is the image of Signorelli's son Antonio, who died from the plague during the course of the execution of the paintings.
Сиена, Кортона, Рим және Ареццо қалаларында жұмыс
Орвиетодағы фрескаларды аяқтағаннан кейін, Синьорелли жиі Сиена қаласына барып тұрды. 1507 жылы ол Маркедегі Арчевиядағы С. Медардо шіркеуі үшін үлкен құрбандық алтарінің суретін жасады – «Мадонна мен бала», сондай-ақ «Тәуелсіздердің қырғыны» және басқа эпизодтар. Вазари, Синьореллиді туысы деп есептеп, оны мейірімді, отбасылық адам ретінде сипаттады және ол әрқашан суретшіге қарағанда дворян сияқты өмір сүргенін айтты. Вазари Ареццодағы студиясына Микеланджело мен өзінің портреттерімен бірге Синьореллидің портретін де қосты, ол жеті портреттің бірі болды. Флоренциядағы Торригани галереясында Синьореллидің қызыл бас киім мен жилет киген адамның толық өлшемдегі суреті сақталған, бұл Вазаридің айтқандарымен сәйкес келеді. Лондонның Ұлттық галереясында Мәсіхтің сүндеттелу рәсімін бейнелейтін және тағы үш туынды бар. Аңыз бойынша, Синьорелли өзінің Орвиетодағы «Антихристтің уағызы» атты қабырға суретінде сол жақтағы алдыңғы планға өзін салған. Оның Орвието циклындағы ізбасары Фра Анжелико оның артында тұрған деп есептеледі. Дегенмен, Фра Анжелико деп саналатын тұлға доминикан монахының киімімен бейнеленбеген, ал Синьореллидің суреті Вазари студиясындағы портретке ұқсамайды.
After finishing the frescoes at Orvieto, Signorelli was often in Siena. In 1507 he executed a great altarpiece for S. Medardo at Arcevia in the Marche, the Madonna and Child, with the Massacre of the Innocents and other episodes. Vasari, who claimed Signorelli as a relative, described him as kindly, and a family man, and said that he always lived more like a nobleman than a painter. Vasari included Signorelli's portrait, one of seven, in his study in Arezzo, along with Michelangelo and himself. The Torrigiani Gallery in Florence contains a grand life sized portrait by Signorelli of a man in a red cap and vest, and corresponds with Vasari's observation. In the National Gallery, London, are the Circumcision of Christ and three other works. Legend holds that Signorelli depicted himself in the left foreground of his Orvietan mural The Preaching of the Antichrist. Fra Angelico, his predecessor in the Orvieto cycle, is thought to stand behind him in the piece. However, the figure thought to be Fra Angelico is not dressed as a Dominican friar, and Signorelli's supposed portrait does not match that in Vasari's study.