Кіріспе

Ағылшын феодалдық жүйесінде бірнеше түрлі жер пайдалану нысандары болды, олардың әрқайсысы нақты құқықтар мен міндеттермен байланысты шарттар еді. Бұл пайдалану нысандары, мұраға берілсе немесе мәңгілік болса, еркін пайдалану санатына жатса, ал жалдаушының өлімімен немесе белгілі бір мерзім өткен соң тоқтатылса, тегін емес пайдалану санатына жатты.

Орта ғасырдың биік кезеңі

Англияның ежелгі тарихында патшалықтың үлкен бөліктері бос болды және аллодиалдық құқықтармен меншіктелді: жер иелері заңдық міндеттемелердің орнына өзара пайдалы ынтымақтастықпен патшамен ынтымақтасты. Нормандтардың жаулап алуынан кейін, Жеңімпаз Уильям бүкіл патшалықтың жалғыз аллодиалдық иесі екенін жариялағанда ғана жерді ұстау шарттары күрт өзгерді. Уильямның патшалығында жерді еркін сату және алмасу шектелді, ал барлық жер иелері өздерінің феодалдарына қызмет етуге міндеттелді ("феодал болмаса, жер де жоқ").

Норман реформалары

Вильгельм қарсыласқандардан жерін алып, оны өзінің қолдаушыларына қайта бөліп берді. Ол феодализмнің жаңа түрін енгізді, онда міндеттемелер иерархияның барлық деңгейлеріне дейін тарады, бұл модель әскери жүйемен негізделген.

Барондар мен рыцарлар қызметі

Бас жалға алушылар жерлерін барондық құқығымен иеленді, бұл жалға алушыдан жылына 40 күнге лиежі үшін белгілі бір санды салт аттылармен қамтамасыз етуді талап етті. Белгіленген мерзім өткен соң, лиеж міндетті түрде салт аттыларға жалақы төлеуге немесе оларды босатуға тиіс болды. Дегенмен, салт аттылармен қызмет ету құқығымен жер иеленген жалға алушылар өз жерлерін мұрагеріне автоматты түрде беруге құқылы болмады, ал иеленушінің келісімін алу қажет болды. Жүйе күңкіреуіне себеп, салт аттыларға төленетін ақыны анықтау мүмкін болмады. Кейбір иеліктер алғаш берілген кездегідей байлық пен халқын сақтап қалды, нәтижесінде иелері тек жинауға шамасы келген салт аттылардың аз ғана санын ұсынды. Тағы бір мәселе – қосалқы жалға беру, осы арқылы қосалқы жалға алушылар жерді өздерінің жалға алушыларына өткізе алатын болды. Бұл жоғары тұрған иелердің арасында ұнамады және Эдуард I «Quia Emptores» жарлығымен тыйым салды. Қарсылық ретінде мүлікті сату заңдастырылды.