Кіріспе

Ботаник және жазушы (1810–1891)

Пол Эмиль де Пуйдт (6 наурыз 1810 – 20 мамыр 1891), ботаника және экономика саласындағы еңбектерімен көзге түскен жазушы, Бельгияның Монс қаласында туып, сонда қайтыс болды. Оның әкесі Жан Амброаз де Пюдт (1758–1836) 1830–1834 жылдар аралығында Бельгияның құрылған алғашқы жылдары Хенау провинциясының губернаторы болды. Әкесінің бірінші некесінен 6 бала дүниеге келді. Осы бірінші некеден танымал Реми де Пуйдт туған. Ол Пол Эмиль де Пуйдттің жартылай бауыры. Реми де Пуйдт – азаматтық инженер және саясаткер (депутат), сонымен қатар Бельгия армиясында полковник қызметін атқарды.

Өмірбаян

Пол Эмиль әкесінің 1799 жылы Мари Аделаида Жанна Михотқа (шамамен 1777 - 1858) үйленгеннен кейінгі екінші некесінен туған төрт баланың екіншісі болды. Ботаник ретінде Пол Эмиль де Пюйдт орхидеялар туралы еңбектер жазды. Ол сипаттаған түрлерге стандартты ботаникалық авторлық аббревиатурасы – Де Пюйдт қолданылады. Оқуын аяқтаған соң журналистикамен айналысып, "L'Observateur du Hainaut" газетінің редакторы болып жұмыс істеді. Генри Флорен Делмот және Гипполит Руссельмен бірлесіп, 1831 жылы, қазіргі Бельгияның солтүстік Нидерландыдан бөлініп шыққан жылы, "Le candidat à la royauté: esquisse en trois tableaux mêlés de couplets" атты театрлық пьеса жазды. Бұл пьеса 1831 жылы Мон қаласында қойылды. Кейін ол үкіметтік қызметке қатысып, Мон қаласының Мон де Пиеті директоры болды. Алғаш рет француз тілінде 1860 жылғы шілдеде Брюссельде шығатын Revue Trimestrielle журналында жарияланды. "Панархия" және оның авторы Пол Эмиль де Пюйдт тек қана соңғы кезде қайта жаңғырылды. Бәсекеге негіделген үкімет туралы ұғым, бірақ тек қорғаныс саласына шектелген, бельгиялық экономист Густав де Молинаридің 1849 жылғы жазбаларында да кездеседі, бұл де Пюйдтан он бір жыл бұрын жазылған. Стэнфорд университетінің тарих факультетінің профессоры Дэвид Харт Пол Эмиль де Пюйдтке отандасы Густав де Молинаридің еңбектері әсер еткен болуы мүмкін деген пікір білдіреді.

Панархия

1860 жылы де Пьюдт мақаласында панархия идеясын алғаш ұсынды: әрбір адамның өзі қалаған үкіметтің құзырына (қосылуға және шығуға) еркін таңдау құқығын баса назар аударатын саяси философия. Лаиссе-феер экономикасының жақтаушысы болған ол, швейцариялық экономистер Бруно Фрей мен Райнер Эйхенбергер ұсынған «Функционалдық, бір-бірімен қабаттасқан, бәсекелес құзырлар» (ФОКЖ), Ле Гранд Э. Дэй және басқалар қолдаған «көп үкіметтік жүйе», сондай-ақ Роберт Нозиктің «Анархия, мемлекет және утопия» еңбегінен «мета-утопия» сияқты үш ұқсас идеяны атап өтуге болады.

Романдар

Шевр, роман. 1859
"Борнаж тарихы". 1883
100 мың франк көлемде қорлық. 1890