Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс математигі (1877–1938)
German mathematician (1877–1938)
Эдмунд Георг Герман Ландау (14 ақпан 1877 – 19 ақпан 1938) – сандар теориясы және комплекс анализ салаларында жұмыс істеген неміс математигі.
Edmund Georg Hermann Landau (14 February 1877 – 19 February 1938) was a German mathematician who worked in the fields of number theory and complex analysis.
Өмірбаян
Эдмунд Ландау Берлинде еврей отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Леопольд Ландау, гинеколог, ал анасы Йоханна Якоби. Ландау математиканы Берлин университетінде оқыды, 1899 жылы докторлық дәрежесін алды және 1901 жылы габилитация алды (неміс университеттерінде оқыту үшін қажетті докторантурадан кейінгі біліктілік). Оның докторлық диссертациясы 14 беттен тұратын. 1895 жылы шахмат турнирлерін ұпайға шығару туралы оның мақаласы – өздік векторлық орталықтылықтың ең алғашқы қолданылуы. Ландау 1899-1909 жылдары Берлин университетінде сабақ берді, содан кейін Геттинген университетінде кафедраны басқарды. 1905 жылы Нобель сыйлығын алған биолог Пол Эрлихтің қызы Марианна Эрлихке үйленді. 1912 жылы Халықаралық математиктер конгресінде Ландау, қазіргі математикалық әдістерді қолдану арқылы, бірінші сандар туралы сандар теориясындағы төрт қиын мәселені атап өтті. Олар әлі күнге дейін шешілмеген және қазір Ландаудың мәселелері деп аталады. 1920 жылдары Ландау Иерусалимдегі еврей университетінің математика институтын құруға зор үлес қосты. Иерусалимде тұруға ниеттенген ол өзі еврей тілін үйреніп, 2 сәуір 1925 жылы университеттің іргетасы қаланған салтанатында еврей тілінде «Элементарлық сандар теориясындағы шешілген және шешілмеген мәселелер» атты дәріс оқыды. Ол университет президенті Джуда Магнеспен университеттегі лауазымға және Математика институтын орналастыруға арналған ғимаратқа қатысты келіссөздер жүргізді. Ландау отбасымен 1927 жылы Палестинаға көшіп келіп, еврей университетінде сабақ бере бастады. Отбасы Иерусалимдегі тұрмыс жағдайларына бейімделуде қиындықтарға тап болды. Сонымен қатар, Ландау Магнес пен Хайм Вейцман және Альберт Эйнштейн арасындағы университетке бақылау үшін күрестегі қанағаттандырылмайтын фигураға айналды. Магнес Ландауды университет ректоры етіп тағайындауды ұсынды, бірақ Эйнштейн мен Вейцман Селиг Бродецкийді қолдады. Ландау даудан жиреніп, Геттингенге қайтуға шешім қабылдады, ол 1933 жылы Махтергрейфунгтан кейін нацистік режим оны Освальд Тейхмюллер ұйымдастырған бойкотқа мәжбүрлегенше сол жерде қалды. Содан кейін ол Германиядан тыс жерлерде ғана дәріс берді. 1934 жылы Берлинге көшіп келді, 1938 жылдың басында табиғи себептерден қайтыс болды. 1903 жылы Ландау алғашқы сандар теоремасының сол кездегі дәлелінен әлдеқайда қарапайым дәлел берді және кейіннен «Примзальдер бөлінісі» (Handbuch der Lehre von der Verteilung der Primzahlen) кітабында аналитикалық сандар теориясының алғашқы жүйелі зерттеуін ұсынды. Сондай-ақ, күрделі талдауға маңызды үлес қосты. Г.Х. Харди мен Ханс Хейлбронн «Ландау математикаға ешқандай адамнан артық құлшыныспен берілген жоқ» деп жазды.
Edmund Landau was born to a Jewish family in Berlin. His father was Leopold Landau, a gynecologist, and his mother was Johanna Jacoby. Landau studied mathematics at the University of Berlin, receiving his doctorate in 1899 and his habilitation (the post doctoral qualification required to teach in German universities) in 1901. His doctoral thesis was 14 pages long. In 1895, his paper on scoring chess tournaments is the earliest use of eigenvector centrality. Landau taught at the University of Berlin from 1899 to 1909, after which he held a chair at the University of Göttingen. He married Marianne Ehrlich, the daughter of the Nobel Prize winning biologist Paul Ehrlich, in 1905. At the 1912 International Congress of Mathematicians Landau listed four problems in number theory about primes that he said were particularly hard using current mathematical methods. They remain unsolved to this day and are now known as Landau's problems. During the 1920s, Landau was instrumental in establishing the Mathematics Institute at the nascent Hebrew University of Jerusalem. Intent on eventually settling in Jerusalem, he taught himself Hebrew and delivered a lecture entitled Solved and unsolved problems in elementary number theory in Hebrew on 2 April 1925 during the university's groundbreaking ceremonies. He negotiated with the university's president, Judah Magnes, regarding a position at the university and the building that was to house the Mathematics Institute. Landau and his family emigrated to Mandatory Palestine in 1927 and he began teaching at the Hebrew University. The family had difficulty adjusting to the primitive living standards then available in Jerusalem. In addition, Landau became a pawn in a struggle for control of the university between Magnes and Chaim Weizmann and Albert Einstein. Magnes suggested that Landau be appointed Rector of the university, but Einstein and Weizmann supported Selig Brodetsky. Landau was disgusted by the dispute and decided to return to Göttingen, remaining there until he was forced out by the Nazi regime after the Machtergreifung in 1933, in a boycott organized by Oswald Teichmüller. Thereafter, he lectured only outside Germany. He moved to Berlin in 1934, where he died in early 1938 of natural causes. In 1903, Landau gave a much simpler proof than was then known of the prime number theorem and later presented the first systematic treatment of analytic number theory in the Handbuch der Lehre von der Verteilung der Primzahlen (the "Handbuch"). He also made important contributions to complex analysis. G. H. Hardy and Hans Heilbronn wrote that "No one was ever more passionately devoted to mathematics than Landau".
Шығармалары
Жақын сандардың таралуы туралы нұсқаулық, Таубнер, Лейпциг, 1909 ж. Функциялар теориясының кейбір жаңа нәтижелерін көрсету және негіздеу, Спрингер, 1916 ж. Алгебралық сандар және идеалдар теориясының элементарлық және аналитикалық тұжырымдамасына кіріспе, 1918 ж. Сандар теориясы бойынша лекциялар, 3 томдық, С. Хирцель, Лейпциг, 1927 ж. Анализдің негіздері, Академикалық баспагерлік қоғам, Лейпциг, 1930 ж. Дифференциалдық және интегралдық есептеуге кіріспе, П. Нордхофф Н. В., Гронинген, 1934 ж. Қосымша сандар теориясының кейбір жаңа жетістіктері туралы, Кембридж университетінің баспасы, Лондон, 1937 ж.
Handbuch der Lehre von der Verteilung der Primzahlen, Taubner, Leipzig, 1909. Darstellung und Begründung einiger neuerer Ergebnisse der Funktionentheorie, Springer, 1916. Einführung in die elementare und analytische Theorie der algebraischen Zahlen und Ideale, 1918. Vorlesungen über Zahlentheorie, 3 Vols, S. Hirzel, Leipzig, 1927. Grundlagen der Analysis, Akademische Verlagsgesellschaft, Leipzig, 1930. Einführung in die Differential und Integralrechnung, P. Noordhoff N. V., Groningen, 1934. Über einige neuere Fortschritte der additiven Zahlentheorie, Cambridge University Press, London, 1937.
Аудармалары
Талдау негіздері, Челси баспасы. Дифференциалдық және интегралдық есептеу, Америка математикалық қоғамы. Элементар сандар теориясы, Америка математикалық қоғамы. .
Foundations of Analysis, Chelsea Pub Co. Differential and Integral Calculus, American Mathematical Society. Elementary Number Theory, American Mathematical Society. .