Қасқыр марсупайлдар (Dasyuromorphia) – Австралия мен Оңтүстік Американың ет жейтін сүтқоректілері. Қуолдар, тасмияния ібілісі және басқалары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Етқоректі торсыбалықтардың таксономиялық тобы
Taxon of carnivorous marsupials
Дасюроморфия (/d//ae//s//i//j//ʊər//ou//'//m//ɔr//f//i//@/, грек тілінде "күнді құйрық" деген мағынаны білдіреді) – Австралияның көптеген етқоректі торсыбалықтарын қамтитын, кволлдар, дунарттар, нумбат, Тасмания шайтаны және жойылған тайлацин сияқты түрлерді қосатын бір рет. Австралияда, бұл ретке бартақты бандикуттар (Перамелеморфия реті) және марсупиалдық тышқандар (ет жейтін болғанымен, өте ерекше және қазір өздерінің Ноториктоморфия ретімен бөлінеді) кірмейді. Оңтүстік Американың көптеген торсыбалық түрлері (Дидельфиморфия, Пауцитуберкулата және Микробиотерия реттері) де етқоректі, сондай-ақ жойылған Дипротодонтия ретінің кейбір өкілдері, оның ішінде жойылған кенгурулар (мысалы, Экальтадета және Проплеопус) және тилаколеонидтер, жартылай жойылған Метатерия кладының кейбір өкілдері және жойылған Спарассодонта суперордерінің барлық өкілдері етқоректі болған. Бұл рет төрт отбасыны қамтиды: тек бір тірі түрі бар (нумбат), екеуі жойылған түрлерді (тилацин мен Маллеодектес қоса алғанда) және 73 тірі түрі бар Dasyuridae отбасы.
Dasyuromorphia (/d//ae//s//i//j//ʊər//ou//'//m//ɔr//f//i//@/, meaning "hairy tail" in Greek) is an order comprising most of the Australian carnivorous marsupials, including quolls, dunnarts, the numbat, the Tasmanian devil, and the extinct thylacine. In Australia, the exceptions include the omnivorous bandicoots (order Peramelemorphia) and the marsupial moles (which eat meat but are very different and are now accorded an order of their own, Notoryctemorphia). Numerous South American species of marsupials (orders Didelphimorphia, Paucituberculata, and Microbiotheria) are also carnivorous, as were some extinct members of the order Diprotodontia, including extinct kangaroos (such as Ekaltadeta and Propleopus) and thylacoleonids, and some members of the partially extinct clade Metatheria and all members of the extinct superorder Sparassodonta. The order contains four families: one with just a single living species (the numbat), two with only extinct species (including the thylacine and Malleodectes), and one, the Dasyuridae, with 73 extant species.
Сипаттамалары
Шөпқоректілерден айырмашылығы, олар белгілі бір экологиялық ортаға жоғары маманданған және пішіндері жағынан әртүрлі болып келеді, ал етқоректілердің пішіндері, әсіресе сыртқы түрі жағынан бір-біріне ұқсас болады. Солтүстік жарты шардың мысық, мангуст, түлкі және қарақұйрық сияқты етқоректі жануарлары, мысалы, түйе, ешкі, шошқа және жирафтарға қарағанда құрылысы жағынан көбірек ұқсас. Еуропалық алғашқы қоныс аударушылар оларға берген аттар да осыны көрсетеді: тилацинды тасманиялық жолбарыс немесе тасманиялық қасқыр деп атады, кволды – жергілікті мысық немесе жергілікті түлкі деп атады, және т.б. Баулықты жыртқыштардың ерекшелігі көлемінде: шамамен 50 000 жыл бұрын адамдардың келуіне байланысты болған үлкен экологиялық өзгерістерге дейін бірнеше ірі етқоректілер болған, олардың ешқайсысы дасиуроморфияға жатпайды және қазірдің өзінде жойылған. Тарихи кезеңге дейін жеткендары тилациннің қасқырдай көлемінен бастап, 4-6 грамм салмақты ұзын құйрықты плангальға дейін (бұл тышқаннан кем) жетеді. Дегенмен, көпшілігі 15-20 граммнан 2 килограммға дейін, яғни үй тышқанынан кішкентай үй мысығына дейін болатын өлшемдердің төменгі шегіне жатады.
Unlike herbivores, which tend to become highly specialized for particular ecological niches and diversify greatly in form, carnivores tend to be broadly similar to one another, certainly on the level of gross external form. Just as Northern Hemisphere carnivores like cats, mongooses, foxes and weasels are much more alike in structure than, for example, camels, goats, pigs and giraffes, so too are the marsupial predators constrained to retain general purpose, look alike forms—forms which mirror those of placental carnivores. The names given to them by early European settlers reflect this: the thylacine was called the Tasmanian tiger or Tasmanian wolves, quolls were called native cats or native foxes, and so on. The primary specialisation among marsupial predators is that of size: prior to the massive environmental changes that came about with the arrival of humans about 50,000 years ago, there were several very large carnivores, none of them members of the Dasyuromorphia and all of them now extinct. Those that survived into historical times ranged from the wolf sized thylacine to the tiny long tailed planigale which at 4 to 6 grams is less than half the size of a mouse. Most, however, tend towards the lower end of the size scale, typically between about 15 or 20 grams and about 2 kilograms, or from the size of a domestic mouse to that of a small domestic cat.
Филогения
Upham және басқалар. 2019Álvarez Carretero және басқалар. 2022