Питер Козлер: Словенияның тұңғыш картасын жасаған географияшы және қоғам қайраткері
Peter Kosler
Питер Козлер: австрийский юрист, картограф, создатель первой карты словенских земель (Zemljovid Slovenske dežele). Биография, вклад в словенскую культуру и историю.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Питер Козлер немесе Козлер (16 ақпан 1824 – 16 сәуір 1879) – австриялық словен заңгері, география ғалымы, картограф, қоғамдық белсенді және кәсіпкер. Ол этникалық неміс тегінен шыққан, бірақ сонымен қатар словен мәдениетімен байланысып, Карниоладағы словен және неміс мәдениеттерінің бейбіт бірлесуін жақтады. Козлер Кочеде дүниеге келді, бұл Кочевьеден оңтүстікке қарай орналасқан Готтше округіндегі, сол кездегі Австрияның Ильрия патшалығындағы (қазіргі Словения) ауыл. Ол ең алдымен Словения жерлерінің «Zemljovid Slovenske dežele in pokrajin» (Словения жері мен провинцияларының картасы) деп аталатын алғашқы картасын жасағандығымен танымал. Бұл карта 1848 жылдан бастап 1852 жылдың соңына дейін жасалып, тек 1861 жылы жарияланды. Бұл тұсқайнасымен қатар, ол словен ұлттық ояну кезеңінде маңызды рөл атқарды. Жайлы жағдайдағы отбасында дүниеге келген Козлер сыра қайнату арқылы байлыққа ие болды және «Юнион» сыра зауытын құрды. Ол словен мәдени қауымдастықтары мен мекемелерін қолдауға көп қаржы жұмсады. Козлер консервативті «Ескі словен» саяси қозғалысына жақын болды. Козлер Люблянаның орталығынан тыс жердегі Чекин сарайын сатып алып, оны неоклассикалық стильде қайта жаңартылған. Бүгінде сарайда Ұлттық қазіргі заманғы тарих мұражайы орналасқан. Козлерлер Люблянаның орталығында, Конгресс алаңына (Kongresni trg) және Чоп көшесіне (Čopova ulica) жақын орналасқан тағы бір сарайға ие болды, ол қаланың ең әдемі барокко ғимараттарының бірі саналды. 1956 жылы ғимаратты бұзу жоспарланған, ал 1961 жылы коммунистік билік жақын маңдағы көшені кеңейту үшін оны қиратты, бұл халықтың наразылығын тудырып, Любляна қаласының соғыстан кейінгі дамуының маңызды кезеңі болды. 2006 жылдың қазан айындағы өнер тарихшысы Дамян Преловшекпен болған сұхбатта бұрынғы ғимарат орнында ағаштар өсіп тұрғаны айтылды, бұл оның бұзылуының саяси шешім болғанын және көшені кеңейту үшін қажет болмағанын көрсетті. Козлер Любляна батпағында «Козлер тоғайы» деп белгілі бір жер теліміне де ие болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл жер словендік үй күзетшілерінің аяусыз қылықтарынан қаза тапқандардың жаппай қабірі ретінде пайдаланылды, олардың ішінде Франк Фракель де болды. Козлер Люблянада қайтыс болды және Люблянадағы Жале зиратында жерленді. 1999 жылы Козлерге арналған словендік пошта маркасы шығарылды.
Peter Kosler or Kozler (16 February 1824 – 16 April 1879) was an Austrian Slovene lawyer, geographer, cartographer, activist, and businessman. He was of ethnic German origin, but also identified with Slovene culture and advocated the peaceful coexistence of the Slovene and German cultures in Carniola. Kosler was born in Koče, a village south of Kočevje in Gottschee County, in what was then the Austrian Kingdom of Illyria, and is now Slovenia. He is best known for creating the first map of the Slovene Lands, called Zemljovid Slovenske dežele in pokrajin (Map of the Slovene Land and Provinces). Made already from 1848 until the end of 1852, it was published only in 1861. Despite this, it had a significant impact in the time of the Slovene national awakening. Born in a relatively well to do family, Kosler made a fortune with beer brewing and was the founder of the Union Brewery. He gave large amounts of money to support Slovenian cultural associations and institutions. He was close to the conservative Old Slovene political movement. Kosler bought Cekin Mansion just outside the center of Ljubljana and renovated it in a neoclassical style. Today, the mansion houses the National Museum of Contemporary History. The Koslers also owned a mansion in the center of Ljubljana, close to Congress Square (Kongresni trg) and Čop Street (Čopova ulica), which was regarded as one of the finest Baroque buildings in the city. The building was slated for demolition in 1956 and torn down by the Communist authorities in 1961 in order to widen the nearby street, which caused a public outcry and marked a milestone in the development of postwar urban development in Ljubljana. According to an interview with art historian Damjan Prelovšek in October 2006, trees now grow at the site of the former building, demonstrating that its demolition was a political decision and unnecessary in order to widen the street. Kosler also owned a plot of land in the Ljubljana Marsh known as Kosler's Thicket During World War II, the plot was used as a mass grave for victims of the Slovenian Home Guard torturer and killer Franc Frakelj. Kosler died in Ljubljana and is buried at Žale cemetery in Ljubljana. In 1999, a Slovenian postal stamp was dedicated to Kosler.