Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1869 жылы Антони Троллоптың романы
1869 novel by Anthony Trollope
«Финес Финн» – Антони Троллоптың романы және оның басты кейіпкерінің есімі. Роман алғаш рет 1867–1868 жылдары ай сайынғы бөлімдерге бөлініп жарияланып, 1869 жылы кітап түрінде басылды. Бұл «Паллизер» романдары сериясының екінші кітабы. Оның жалғасы «Финес Редукс» – сериядағы төртінші роман. Онда 1860-шы жылдардағы британ саясаты, соның ішінде дауыс беру реформасы, жасырын дауыс беру, өлі қалалар және ирландтық шаруалардың құқығы, сондай-ақ Финннің қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ететін бай әйелдермен араласуы туралы әңгімелеуде.
Phineas Finn is a novel by Anthony Trollope and the name of its leading character. The novel was first published as a monthly serial from 1867–1868 and issued in book form in 1869. It is the second of the "Palliser" series of novels. Its sequel, Phineas Redux, is the fourth novel in the series. It deals with British politics of the 1860s, including voting reform, secret ballot, rotten boroughs, and Irish tenant right, as well as Finn's romances with women of fortune, which would secure his financial future.
Қысқаша мазмұны
Том I: Клэйр графтығының Киллало қаласында Финес Финн – оны заңгерлік білім алуға Лондонға жіберуге шамасы жететін табысты дәрігердің жалғыз ұлы. Оның досы Лоренс Фицгиббон Финннің саясатқа деген құштарлығын оятады. Ирландиядағы шағын округ Лоушань, тори лорды Тулланың бақылауында. Ол Финннің округті вигтерге беру әрекетіне қарсылық көрсетуден бас тартады. Финн парламентке жалақысыз сайланады. Ол әкесінің қарапайым жәрдемақысымен саясатпен айналысуға бел буады. Парламент мүшелерінің арасында ол белгілі виг саясаткерінің бай қызы, Леди Лора Стендишке ғашық болады. Ол оған ұсыныс жасамас бұрын, Леди Лора Роберт Кеннедиді қабылдағанын айтады. Ол інісі Лорд Освальд Чилтерннің қарыздарын өтеу үшін үйленуге мәжбүр екенін мойындайды. Леди Лора Финеске кеңес береді және партияда жолын ашуға көмектеседі. Ол бірінші сөйлегенде сәтсіздікке ұшырайды, бірақ әріптестерімен жақсы қарым-қатынас жасайды, әсіресе реформатор Джошуа Монкпен. Тулла вигтермен келіседі, ал Финн өзінің орнын сақтай алмайды. Ол Кеннедиді қарақшылықтан құтқарады. Леди Лора әкесін Финнді отбасылық округ Лоутоннан сайлауға көндіреді, өйткені оның ағасы оны білдіруге қызығушылық танытпайды. Чилтерн мен Финн жақын дос болады. Чилтерннің отбасы оның бай жетім Виолет Эффингемге үйленуін көптен бері жоспарлап келген. Виолет Чилтерннің ұсыныстарын көп рет қабылдамады. Финн Виолетке ғашық болып, оны қуалайды. Чилтерн осыны өзіне жасалған опасыздық деп есептеп, Финнді дуэльге шақырады. Том II: Бланкенбергте Чилтерн мен Финннің арасындағы дуэль өтеді. Финн Чилтернге атпайды, бірақ Чилтерн оны жаралайды. Бай жесір, мадам Макс Геслер парламенттік ортада көріне бастайды. Ол Финннің сенімді серігіне айналады. Ол Колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары болып тағайындалады, оның жалақысы жылына 2000 фунт стерлингті құрайды. Леди Лораның некесі қиындыққа толы, өйткені Кеннеди оның Финнге деген қызығушылығын елемеуге болмайды. Кеннеди олардың қарым-қатынасының дұрыс емес болуі мүмкін екенін айтады. Леди Лора күдік тудыратын адаммен бірге өмір сүруден бас тартып, әкесіне қашып кетеді. Кеннеди күйеу ретіндегі құқықтарынан бас тартпайды. Сондықтан Леди Лора Дрезденге қашып кетеді. Финн партиясының реформа туралы заңға қолдау көрсетуіне қатысады, тіпті бұл оның өзінің орны жойылатынын білдірсе де. Ол Лорд Тулланың Лоушанға қайтадан бейжай қарағанын байқайды және орынды қайтадан жеңіп алады. Ол ирландтық фермерлерді қолдау үшін сөйлеу сапарында жүрген Монк мырзамен бірге Ирландияға оралады. Финн Дублиндегі тоқталысында Монктың жалға алушылар құқығы туралы заңына дауыс беруді қолдайды. Ирландияда ол әпкесінің досы, оны жасөспірім кезінен бері сүйетін Мэри Флуд Джонсқа ұсыныс жасайды. Монктың заң жобасы партияның ресми саясаты болмағандықтан, Финн басшылықпен келіспейді. Ол отставкаға кетуге мәжбүр болады деп қайғырады. Мадам Геслер оған үйленіп, өзінің байлығымен оның мансабын қолдауға ұсыныс жасайды. Финн азғырылуға ұшыраса да, Мэриге Ирландияға қайта оралады. Оның партиясы Финннің бұрынғы қызметі үшін Коркта кедейлер заңын қадағалаушы ретінде жылына 1000 фунт стерлинг сыйақы береді.
Volume I: In Killaloe, County Clare, Phineas Finn is the only son of a successful doctor who can afford to send him to London to study law. His friend Laurence Fitzgibbon stirs Finn's appetite for politics. Loughshane, a pocket borough in Ireland is controlled by Tory Lord Tulla. He declines to oppose Finn's attempt to win the borough for the Whigs. Finn is elected to Parliament without a salary. He decides to make a go of politics on his father's small allowance. Within the social circle of his fellow MPs, he falls in love with Lady Laura Standish, the wealthy daughter of a prominent Whig politician. Just before he can propose to her, Lady Laura reveals she has accepted Robert Kennedy. She confides the marriage is necessary to settle the debts of her brother, Lord Oswald Chiltern. Lady Laura mentors Phineas and helps him advance through the party. He makes a disastrous maiden speech, but he gets on well with his peers, particularly reformer Joshua Monk. Tulla reconciles with the Whigs, and Finn cannot retain his seat. He happens to save Mr. Kennedy from a garrotting. Lady Laura convinces her father to let Finn stand for the family borough of Loughton, since her brother is uninterested in representing it. Chiltern and Finn become close friends. Chiltern's family has long intended for him to marry Violet Effingham, a wealthy orphan who lives with her aunt. Violet has refused Chiltern's proposals countless times. Finn becomes enraptured by Violet and pursues her. Chiltern is incensed by what he sees as a betrayal and challenges Finn to a duel. Volume II: Chiltern and Finn duel in Blankenberg. Finn does not aim at Chiltern, but Chiltern wounds him. A wealthy widow, Madame Max Goesler, begins to socialise in Parliamentary circles. She becomes Finn's confidante. He is appointed Under Secretary of State for the Colonies, with a salary of £2,000 a year. Lady Laura's marriage grows more difficult as Kennedy cannot ignore her interest in Finn. Kennedy even suggests their relationship may be improper. Lady Laura refuses to live with a man who suspects her and retreats to her father's. Kennedy will not relinquish his rights as a husband. So, Lady Laura flees to Dresden. Finn follows his party's support for a Reform Act, even though it means his own seat will be abolished. He finds Lord Tulla is indifferent to Loughshane again, and wins the seat back. He returns to Ireland with Mr. Monk, who is on a speaking tour in support of Irish tenant farmers. Finn gives a speech at their stop in Dublin where he supports a vote on Monk's tenant right bill. While in Ireland, he proposes to Mary Flood Jones, a friend of his sister who has loved him since she was a teenager. Because Monk's bill is not the official policy of the party, Finn is at odds with the leadership. He is despondent that he must resign. Madame Goesler offers to marry him and support his career with her fortune. Though tempted, Finn returns to Mary in Ireland. His party rewards Finn's previous service with a £1,000/year sinecure as a poor law inspector in Cork.
Тарихи негіздер
1867 жылдың қазан айында, Финес Финн романы жариялана бастаған айдың өзінде, Троллоп Бас пошта кеңсесіндегі қызметінен қанағаттанды. Оның жалақысы енді авторлық гонорарынан әлдеқайда кем болды. Финес Финн – Троллоптың «Паллизер романдары» атты гексалогиясының екінші бөлімі, ол көбінесе саяси немесе Парламенттік романдар деп аталады. Автор Финес Финн мен Финес Редуксты бір романның екі бөлігі деп есептеген, бірақ соңғы бөлім «Эустас алмаздарынан» кейін серияның төртінші романы ретінде жарық көрді.
In October 1867, the very month that Phineas Finn began its serial run, Trollope resigned his position in the General Post Office. His salary was now dwarfed by his royalties. Phineas Finn is the second instalment of Trollope's hexalogy known as The Palliser Novels, often referred to as his political or Parliamentary novels. The author considered Phineas Finn and Phineas Redux to be two halves of one novel, despite the fact that the latter instalment was published as the fourth in the series, after The Eustace Diamonds.
Жауап
The Spectator 1869 жылы «Финес Финн» романының кітаптық нұсқасын жақсы бағалады. Ол басты кейіпкерді Троллоптың ішкі жан дүниесі жеткіліксіз бейнеленген, көңіл көншітпейтін кейіпкер етіп суреттегенін атап өтті. Дегенмен, ол Лорд Чилтернді «жойылмас» Джордж Вавасормен шайқасқан теңдес деп мақтады («Сіз оны кешіре аласыз ба?» романынан), ал Кеннеди мырзаны «Троллоп мырзаның жасаған ең керемет суреті» деп санады. The Saturday Review романының негізгі кемшілігі – Джон Брайттың жұқа жамылғымен жасырылған бейнесі саналған мистер Тернбуллтің суреті екенін сынға алды. Автордың көптеген кейіпкерлерін ұмытылатын деп есептеп, «Мырза Брайтқа қарау Троллоп мырзаға бұқаға көрсетілген қызыл мата сияқты әсер етеді» деп ренжіді, сондай-ақ саясаткердің «кешкі дастарқандағы әңгімелері мен әдеттеріне» қатысты құпиялылықты бұзуын айыптады. «Финес Финннің» жалғыз пайдасы – болашақ тарихшылар оны пайдаланып, мистер Брайттың жилеттері қандай материалдан тігілгенін анықтауы мүмкін екендігінде. Daily Telegraph Троллопты саясаткерлерді, әсіресе Джон Брайтты жағымсыз бейнелегені үшін сынады. Оның және Бенджамин Дизраэлидің іс-әрекетін балауыз бейнелерді қинайтын колдовствомен салыстыра отырып, Telegraph былай деді: «Вивиан Грейдің авторы ертегілерінде танымал адамдарды кейіпкер ретінде енгізу арқылы өте жамандық жасады. Бұл – әңгімешінің өнерін әділетсіз пайдалану. Ешбір романист жеке өмірде естіген сыбыстарды немесе хабарларды – шындыққа жақын әңгімелерді немесе жалған аңыздарды – пайдалануға құқылы емес». Троллоп Telegraph-тың сын-пікірі жарық көрген күні хат жазып, романының өмірден алынбағанын мәлімдеді. Ол тек «Тернбулл мырзаны» «көңілсіз демагог» ретінде бейнелеуді көздегенін түсіндірді. «Мен портрет немесе карикатура жасауды ойламадым, және әрине, жасаған жоқпын». Dublin Review романды және Троллоптың жазу өнерін жоғары бағалады: «Ол ағылшын қоғамының орта таптарын реалистік бейнелеуде теңдесі жоқ және даусыз орынға ие». Олардың пікірінде оның «Парламент жүйесі» туралы білімі және «Ирландиядағы жер мәселесі» туралы танымы, тіпті орташа ирландықтардың білімінен де асып түседі. Романды Ирландияның шынайы портреті деп танып, «ирландиялық сайлау округі мистер Троллоптың Парламентке өтуге деген түсініксіз ниетін қанағаттандыру құрметін көрсетуі керек» деп шақырып өтті.
The Spectator favorably reviewed the book version of Phineas Finn in 1869. It found the title character to be frustratingly drawn by Trollope without enough of an inner life. However, it did praise Lord Chiltern as a near peer of the "indelible" George Vavasor in Can You Forgive Her?, and felt that Mr. Kennedy "is as wonderful a picture as Mr. Trollope has yet drawn." The Saturday Review panned the novel primarily because of its portrayal of Mr. Turnbull, whom it deemed to be a thinly disguised version of John Bright. Dismissing most of the author's characters as forgettable, it lamented, "It is only the contemplation of Mr. Bright that acts upon Mr. Trollope as a red rag upon a bull," and they excoriate the practice of violating the confidence of a politician's "after dinner conversations and habits". The review concludes that Phineas Finn's only utility will be so a "future historian may refer to it to discover what was the material of which Mr. Bright’s waistcoats were made." The Daily Telegraph attacked Trollope for his unflattering portrayal of politicians, particularly John Bright. Comparing his practice, and that of Benjamin Disraeli, to witches tormenting wax figures, the Telegraph said, "The author of Vivian Grey did something utterly indefensible when he introduced public men as characters in his tales. That is an entirely unfair use of the story teller’s art no novelist, is warranted in using gossip or reports—true tales or lying legends—which he has heard in the confidence of private life.” Trollope wrote a letter the day the Telegraph's review appeared and insisted that his novel was not drawn from life. He protested that he only meant to depict a "turbulent demagogue" in Mr. Turnbull. "I intended neither portrait or caricature, and most assuredly I have produced neither." The Dublin Review had high praise for the novel and Trollope's writing in general, "He holds a place, not only unrivalled, but undisputed, as the realistic portrayer of the middle classes of English society." Their review praised his knowledge of "the machinery of Parliament" and the issues of "the land question in Ireland", which they felt exceeded the familiarity of average Irishmen themselves. They found the novel such a sympathetic portrait of Ireland that they urged, "some Irish constituency should do itself the honour of gratifying Mr. Trollope's unaccountable desire to enter Parliament.
Бейімделулер
1974 жылы BBC2 Palliser романдарын жиырма алты бөлімді «The Pallisers» сериалы ретінде бейімдеді. 7–12 сериялары Финес Финннің оқиғаларын көркемдеп бейнелейді, ал Финес рөлін Донал Макканн сомдады. Майкл Хардвик серияны пайдаланып, алты романынан 400 беттік кітап жасады, алайда «Евстас алмастары» және «Герцогтың балалары» кітапта толық жарылмайды. 2004 жылы BBC Radio 4 «The Pallisers» сериалының «Классикалық сериал» драмалық бейімделуін тапсырды. Оны Мартин Уэйд жазды, режиссері – Черри Куксон. BBC Radio 4 Extra оны бірнеше рет қайтадан көрсетті. Финес Финннің дауысын Конлетт Хилл берді, ал Бен Майлз және Софи Томпсон Паллизерлер рөлінде ойнады. Дэвид Траутон баяндады. 2019 жылдың 10 қарашасында BBC Radio 4-те Майк Харристің «The Pallisers» атты жаңа алты бөлімді бейімделуі басталды. Бұл нұсқада Финестің дауысын Эдвард МакЛиам сомдайды.
In 1974 the BBC2 adapted the Palliser novels as a twenty six part serial The Pallisers. Episodes 7–12 dramatize the events of Phineas Finn, with Donal McCann portraying Phineas. Michael Hardwick abridged the six novels into a 400 page book to capitalise on the series, although The Eustace Diamonds and The Duke's Children are not fully covered by the abridgement. BBC Radio 4 commissioned a "Classic Serial" dramatisation of The Pallisers in 2004. It was adapted by Martyn Wade and directed by Cherry Cookson. BBC Radio 4 Extra has rebroadcast it a number of times. Conleth Hill voiced Phineas Finn, with Ben Miles and Sophie Thompson as the Pallisers. David Troughton narrated. A new six part adaptation by Mike Harris under the title The Pallisers began on BBC Radio 4 on 10 November 2019. In this version, Phineas is voiced by Edward MacLiam.