Кіріспе

Нод елі (Еврейше: אֶרֶץ־נוֹד – ʾereṣ Nōḏ) – еврей Киелі кітабының Жаратылыс кітабында есімдері тілінген, "Едемнің шығысында" (qiḏmaṯ ʿḖḏen) орналасқан жер. Қабыл өзінің інісі Әбілді өлтіргеннен кейін Құдай оны осы жерге қуды. Жаратылыс кітабының 4:16 тарауында айтылғандай:

Жаратылыс кітабының 4:17 тарауында Қабыл Нод еліне келгеннен кейін оның әйелі Енох есімді ұл туды, және ол оның құрметіне алғашқы қаланы салды.

Атауы

"Нод" (נוד) — «айналу» (לנדוד) етістігінің иврит түбірі. Сондықтан Нод жерінде тұру – көшпелі өмір сүруді білдіреді. Гесениус (נוּד) сөзін былай анықтайды: ҚОЗҒАЛҒАН, ДҮБІРГЕН (араб. ناد Med. Waw id.), желмен шайқалатын қамысқа қатысты қолданылады, 1 Пат. 14:15; сондай-ақ, адасу, қашқын болу, Ер. 4:1; Жаратылыс 4:12, 14; Заб. 56:9; Заб. 11:1; Ер. 49:30. Метафоралық мағынада Исая 17:11, נֵד קָצִיר «егін орағы қашып кетті» ["бірақ נֵד қараңыз", кейбіреулер бұл жерде субститут (ауыстырғыш) ретінде қарастырады]. Жаратылыс 4:1-дегі «алу» мағынасын білдіретін етістікпен Қабылдың аты байланысты болғандай, «Нод» аты Жаратылыс 4:12-дегі «над» (נָד) сөзіне өте ұқсас, ол көбінесе «көшпелі» деп аударылады. (Септуагинтаның осы аятты аударуында Құдай Қабылға «дірілдеумен» қарғыс айтады.) «Ономастика Ватикана» кітабында кездесетін Нодтың грекше нұсқасы Ναίν деп жазылған, бұл демалыс пен ұйқыға қатысты נחים көпше түрінен шыққан болуы мүмкін. Бұл туынды, сәйкестік болсын болмасын, ағылшын тіліндегі «nod» сөзімен байланысты ой тудырады.

Интерпретация

Иосиф Флавий "Еврейлердің көнеліктері" (б.з. 93) кітабында Қабылдың Нодта зұлымдықпен айналысқанын жазды: зорлық-зомбылық пен тонауға көшті; салмақ пен өлшемдерді орнатты; адам мәдениетін күнәсіздіктен айла-шарғы мен алдамшылыққа өзгертті; меншік шекараларын белгілеп, бекіністі қала салды. Нод – Құдайдың қасында немесе бетіне көрінбейтін жер деп айтылады. Ориген Нодты дірілдеген жер деп анықтады және оның Құдайдан бас тартқандардың жағдайының символы екенін жазды. Ертедегі түсіндірушілер оны Едемге қарама-қарсы деп қарастырды (адамзаттың қалған бөлігінің жер аударылуынан да жаманрақ). Ағылшын дәстүрінде Нод кейде тек қана қатыгез аңдар немесе құбыжықтар мекендейтін шөл ретінде сипатталған. Басқалары Нодты қараңғы немесе тіпті жер астындағы – Құдайдан алыс жер деп түсіндірді. Августин, сенімсіз яһудилерді Нод жерінде тұратындар ретінде сипаттады, ол жерді қозғалыс пен "денелік мазасыздық" деп анықтады.

Ұлыбритания

Нод елі – Англияның Йоркшир графтығының Шығыс Ридинг аймағындағы шағын елді мекен. Ол екі мильге жуық (3,2 км) созылған жолдың соңында орналасқан, бұл жол Шпалдинг Мурдағы Холм қаласынан A614 тас жолына қосылады. Сондай-ақ, бұл атау Ұлыбританияның Хэмпшир графтығындағы Хедли Даун елді мекеніндегі жеке меншік жолға берілген.

АҚШ

1640-42 жылдары негізін қалау кезінде Массачусетс штатының Вобурн қаласының солтүстігінде жатқан Ұлы жер учаскесінің солтүстік жағындағы 3000 акр (1214,1 гектар) жерге "Нод елі" деген ат берілді, "аталған атау, бәлкім, шіркеу рәсімдерінен тым алыс болған оның қиын жағдайын Қабылдың 'Құдайдан алысқа кеткен' Нод елімен салыстырудан туған болуы мүмкін". Оның жергілікті американдық атауы Nena Saawaattawattocks болған. Land of Nod Road – АҚШ-тың Мэн штатындағы Уиндхэм қаласындағы тұрғын үй көшесі.

Танымал мәдениетте

Нод елі – мифтік ұйқы еліне сілтеме жасайды, «Жаратылыс кітабы» 4:16 аятындағы «Нод елі» тіркесімен байланысты. «Нод еліне бойлау» деген тіркес «осырап қалу», яғни ұйықтап кету деген мағынаны білдіретін сөздермен ойын етеді. Бұл мотив «Гулливердің саяхаттары» романында да кездеседі. Бұл қолданыстың кейінгі мысалы Роберт Луис Стивенсонның 1885 жылғы «Балалар бағы» жинағындағы «Нод елі» атты өлеңінде көрінеді. Нил Шустерманның «Орақтардың аркасы» сериясында Нод елі миф ретінде бейнеленеді, ол Орақтар қауымына қарсы мифтік қауіпсіздік механизмін қамтиды және үшінші кітаптың сюжеті үшін маңызды рөл атқарады. Джордж Р.Р. Мартиннің «Феврлік арман» романында Нод елі – вампирлердің тегінің бастауы болған орын деп есептеледі. «Command & Conquer» ойындары сериясындағы екі соғысатын фракцияның бірі – Кейн атты құпия және харизматикалық тұлғаға адал «Нод бауырластығы».