Кіріспе

Жавахарлал Нерудің "Дүние тарихының көрінісі" кітабы 1934 жылы жарық көрген. Кітаптың кіріспесі – оның қызына түрмеде жазылған хаттары, және жастарға арналған тарихтың еркін баяндалуын қамтиды.

Контекст

Бұл 1930-1933 жылдар аралығында Британдық Үндістанның түрлі түрмелерінде – Наини мен Барелли түрмелерінде, сондай-ақ Дехрадунда жазылған әлем тарихына арналған 196 хаттың жинағы. Екі хат Араб теңізіндегі итальяндық бу кемесінде жазылған. Хаттар оның кішкентай қызы Индираға жолданған және оны әлемдік тарихпен таныстыру мақсадында жазылған. Бұл хаттар 1928 жылы оның қызына жазған хаттардың жалғасы болды, ол бұрын «Әкеден Қызына хаттар» деген атпен жарияланған еді. Хаттар оның туған күніне жазған хатымен басталады. Ол түрмеден қызына ешқандай "материалдық" сыйлық жібере алмайтынына қынжылып, оның орнына "қол жеткізе алатынын" – жүрегінен шыққан хаттар сериясын сыйлағысы келеді дейді. Әртүрлі түрмелерде жазылғандықтан, оның анықтамалық кітаптарға немесе кітапханаға қол жеткізуі шектеулі болды, тек жеке жазбалары ғана болды. Шындығында, хаттар қызына жіберілмеді және ол 1933 жылы түрмеден босағанға дейін оларды сақтап келді.

Мазмұны

Тарихқа арналған хаттар заманауи және жеке оқиғалармен, өзіне немесе достарына, әріптестеріне немесе отбасы мүшелеріне қатысты жағдайлармен толы. Кейде стильі Ананда Бхавандағы қызымен сырласу сияқты, онда ол оның оқығандағы реакцияларын және сезімдерін де болжайды. Ал кейде ол "әлем тарихына терең философиялық тұжырымдама береді". Кейбір хаттар күнделікті жазылса, ал кейбіреулері арасында апталар, тіпті айлар бойы үзіліс болады. Нехру алғы сөзінде ағылшын жазушысы Х.Г. Уэллстің "Тарихтың жобасы" атты еңбегі осы жұмысқа зор ықпал еткенін айтты. Кітапта ежелгі Грекиядан бастап (6-хат) Нехру жаңа, ірі қақтығыс туын күткен кезеңге дейін (195-хат) адамзат тарихының маңызды аспектілері қамтылған. Кейінгі басылымдарда Нехру 20-ғасырға қатысты оқиғалар туралы кейбір хаттардың соңына 1938 жылдың қараша айында жаңартылған жазбалармен және постскрипт қосты. Арун Шарманың National Herald газетінде жарияланған мақаласына сәйкес, "Нехрудың кітаптары оның ойшыл, философ және тарихшы екенін көрсетеді", ал "Дүниежүзілік тарихтың көріністері" "тарихи құрамдас көзқарасқа" қолдау көрсетеді. Шарма Нехрудың "тарихты әлемнің әртүрлі бөліктерінде дамыған адамзат өркениетінің тарихы ретінде оқыту және түсіну керек" деп сенгенін жазады. Бұл евроцентристік емес көзқарас немесе "адам прогресінің шығыстық интерпретациясы" ретінде тарихты зерттеудің алғашқы әрекеттерінің бірі болып есептелуі мүмкін. Оның ішінде Шыңғыс хан мен моңғол шапқыншылығы туралы жазған хаттары сол кездегі басым еуропалық түсініктерге қарсы келді. Моңғол империясы туралы сөз бастағанда, ол Британ империясынан үлкен және одан ұзаққа созылған империя екенін атап өтіп, былай деп жазды: "Еуропаның ұлылығын мойындамау – ақымақтық, бірақ Азияның ұлылығын ұмыту да ақымақтық". Одан әрі ол былай деді: "Шыңғыс, сөзсіз, тарихтағы ең ұлы әскери гений және көшбасшы, Александр мен Цезарь оның алдында сәл ғана көзге түседі". Америкалық тарихшы Джек Уэзерфордтың сөзіне қарағанда, бұл 18-ғасырдан бері моңғол империясын қайта бағалаудың алғашқы әрекеті болуы мүмкін. 1939 жылдан бастап шыққан басылымдарда британдық карикатурист Дж.Ф. Хоррабин салған 50 карта қосылды.

Қабылдау

"Нью-Йорк Таймс" газеті оны былай сипаттады: "[ ] ең тамаша кітаптардың бірі [ ]. Нехру тіпті Х.Г. Уэллсті де өте тар көзқарасты деп көрсетеді [ ]. Нехрудің мәдениетінің кеңдігіне қызығасың". International Affairs журналының шолуында бұл кітап "жағымды әңгімелесуге арналған", "философия мен саясатқа қатысты ойлар" кіргендіктен, ол "өте ұнамды кітап" екені айтылған. 1960 жылы Саул К. Падовер кітаптың қысқартылған нұсқасын жасады, ол "Неру әлем тарихы" деп аталды және Джон Дей компаниясы тарапынан жарияланды.