Кіріспе
Англия Корольдігінің, кейіннен Ұлыбританияның жарты гинеялық алтын монетасы алғаш рет 1669 жылы, гинея айналысқа енгізілгеннен кейін бірнеше жыл өткен соң шығарылды. Ол 1816 жылғы Ұлы қайта монеталау кезінде ресми түрде тоқтатылды, бірақ гинея сияқты, ондық жүйеге көшуге дейін бағаларды көрсету үшін қолданыла берді.
Құны
Гвинеяның құны жылдар бойы жиырмадан отыз шиллингке дейін ауытқыды, және Георг I билігінің басында жиырма бір шиллинг пен алты пенске дейін төмендеді. 1717 жылдың желтоқсанындағы Корольдік жарлық гвинеяның құнын жиырма бір шиллинг деп белгіледі. Сөйтіп, жарты гвинеяның құны он шиллинг пен алты пенс (10с. 6д. немесе 10/6 деп жазылатын) болып бекітілді. Жарты гвинеяның салмағы ... болды. Бүгінгі күні 1717 жылғы жарты гвинеяның құны шамамен £0.505-ке тең, ал бұл соңғы жылдары шамамен <есептелген сомаға> баламалы. Жақсы сақталған алтын жарты гвинеяның құны одан да әлдеқайда жоғары болар еді.
The present day value of a 1717 half guinea is about £0.505 in 1717 is equivalent to about <calculated amount> in recent years. A golden half guinea in fine condition would be worth considerably more.
Карл II
Король Карл II билік құрған кезде Африка компаниясының фил мен қамал логотипі 1676 жылдан 1684 жылға дейінгі кейбір монеталарда пайда болды, дегенмен бұл монета 1669 және 1684 жылдар аралығындағы барлық жылдары шығарылды. Монетаның салмағы 4,2 грамм, ал диаметрі 20 миллиметрді құрады. Бұл монетаның беткі және артқы жағын Джон Роэтье (1631 – шамамен 1700) жасаған. Беткі жағында лавр гүлшоғырын киген корольдің оңға қараған кескіні бейнеленген, айналасында «CAROLVS II DEI GRATIA» деген жазу орналасқан, ал артқы жағында Англия, Шотландия, Франция және Ирландияның гербтары бейнеленген төрт тәжді крест тәрізді қалқандар, олардың арасында төрт скипетр және ортасында бір-бірімен байланысқан төрт «C» әрпі, ал айналасында «MAG BR FRA ET HIB REX» деген жазу және шығарылған жылы көрсетілген. Алтын жалатылған күміс монеталармен шатасуды болдырмау үшін монетаның шеті кесілген, осылайша оны кесіп немесе тілгенде қорғануға болады. 1669 жылы кесілу монетаға перпендикуляр болғандықтан тік жолақтар пайда болды, ал 1670 жылдан бастап кесілу монетаға диагональ бұрышпен жасалды.
Джеймс ІІ
Джон Роэтье король Джеймс II тұсында осы номиналдағы монеталардың қалыптарын жасауды жалғастырды. Оның билік кезінде монеталардың мөлшері бұрынғыдан өзгермеді және 1686-1688 жылдары соғылды. Пил мен қамал белгісі тек 1686 жылы шыққан кейбір монеталарда қолданылды, олар ерекше сирек кездеседі. Бұл тұста корольдің басы солға қаратылған және «IACOBUS II DEI GRATIA» деген жазумен шеңберленген, ал монетаның екінші жағы Карл II билік кезіндегідей, бірақ монетаның ортасындағы байланысқан "C" әріптері жоқ. Монета шеттері тік бұрышты тілімделген.
Уильям мен Мэри
1688 жылғы Даңқты революцияда II Джеймс тақтан түсірілгеннен кейін, оның қызы Мэри және күйеуі Оранж принці Уильям келісім бойынша бірлесіп, теңдес монархтар ретінде билік жүргізді. Олардың бас суреттері рим стиліндегі гинея монетасында біріктірілген, Вильгельмнің басы жоғарырақ орналасқан, ал монетаның айналасында “GVLIELMVS ET MARIA DEI GRATIA” деген жазу бар. Бұрынғы билеушілерден ерекшелік ретінде, монетаның екінші жағында Францияның гербі бірінші тоқсанда, Шотландияның гербі екінші тоқсанда, Ирландияның гербі үшінші тоқсанда және Англияның гербі төртінші тоқсанда бейнеленген үлкен тәжді қалқанның жаңа дизайны болды. Бұл ансамбльдің ортасында Нассау әулетінің арыстаны бейнеленген кішкентай қалқан орналасқан; ал монетаның бет жағында “MAG BR FR ET HIB REX ET REGINA” деген жазу және дата көрсетілген. Осы билеу кезеңінің басында гинеяның құны шамамен отыз шиллингке дейін өсті. Бұл кезеңдегі жарты гинея монетасының салмағы 4,2 грамм, ал диаметрі 20 миллиметрді құрады. Алтын монеталардың дизайны үшін көбінесе Джеймс пен Норберт Рёттьелерге құрмет көрсетіледі, бірақ 1689 жылғы монетада монархтардың бас суреттері кейде карикатуралық сипатта болады, сондықтан бұл стиль Джордж Бауэрге (1689/90 ж. ө.к.) тән деп есептеледі, ол 1689 жылғы алғашқы пенни және жарты пенни монеталарының дизайнын жасаған және сонымен қатар гротесктік және карикатуралық бейнелермен бірнеше медальдар жасаған суретші. Тізімдерде көрсетілгендей, 1689 жылдың шілде айында Бауэрге “Жарты гинея үшін панчон жасап, оны Монетханада өңдеуге” тапсырма берілген. 1689 жылғы жарты пенни, пенни және жарты гинея монеталарының бас суреттері кейінірек Рёттьелердің жұмысындағы дизайнның үйлесімділігіне ие емес. 1689 жылдан 1694 жылға дейінгі барлық жылдары жарты гинея монеталары шығарылды, ал 1691 және 1692 жылдары піл мен қамал бейнеленген.
Уильям III
1694 жылы Мэри патшайымы шешек ауруынан қайтыс болғаннан кейін, Уильям III патшалық билігін Уильям ретінде жалғастырды. Жарты гинея монетасы 1695 жылдан 1701 жылға дейін соғылды, ал 1695, 1696 және 1698 жылдардағы кейбір монеталарда піл мен қамал бейнесі болды, бұл дизайнның авторлары Джеймс Роэтье мен Джон Крокер болуы мүмкін. Уильям III патшалық тұсындағы монеталардың салмағы 4,2 грамм, ал диаметрі 20 миллиметрді құрады. Уильямның басы монеталарында оңға қарап тұрады және GVLIELMVS III DEI GRATIA деген жазумен белгіленген. Ал Уильям мен Мэридің билік кезеңіндегі монетаның артқы жағы тиімсіз деп танылды, сондықтан Карл II мен Джеймс II қолданған дизайнға қайта оралды, бірақ ортасында Нассау арыстаны бейнеленген кішкентай қалқанмен және MAG BR FRA ET HIB REX деген жазумен күнді көрсетті. Монетаның жиегі диагональды пішінде өңделген.
Анна
Анна патшайымының (1702-1714) билігі кезінде 1702, 1703 және 1705 жылдары жарты гинеялар шығарылды. 1703 жылғы жарты гинеяда Виго шығанағындағы шайқаста испандық кемелерден алынған алтынның бастауын еске алу үшін патшайымның кескінінің астында VIGO сөзі жазылған. Англия мен Шотландияның бірігуімен жарты гинеяның артқы жағының дизайны өзгерді. Бірігуге дейін артқы жағындағы айқыш қалқандар Англия, Шотландия, Франция және Ирландияның гербтерін тізбектеп көрсетті, оларды скипетрлер бөліп тұрды, ал ортасында гүл және MAG BR FRA ET HIB REG деген жазу болды. Біріккеннен кейін ағылшын және шотланд гербтері бір қалқанда біріктірілді, сол жағы ағылшын гербі, оң жағы шотланд гербі болды, ал қалқандардағы гербтердің реті Англия + Шотландия, Франция, Англия + Шотландия, Ирландия болып келді, ал аңыз MAG BRI FR ET HIB REG күнімен жазылды. Артқы жағының ортасында «Жартер» орденінің жұлдызы бейнеленген. Монеталардың салмағы 4,2 грамм, диаметрі 20 миллиметр болды. Монетаның шеті диагональ бойынша тік тілімделген. Королева Анна мен король Георг I-нің жарты гинеяларының барлық қалыптарын Джон Крокер, бастапқыда Саксония герцогтығындағы Дрезденнен келген иммигрант, жасаған.
Георг I
Георг I патшаның жарты гинеялық монеталары 1715 және 1727 жылдар аралығында, 1716 жылды қоспағанда, соғылған. 1721 жылы кейде фил мен қамал бейнеленген. Монеталардың салмағы 4,2 грамм, диаметрі 20 миллиметр, жиегі диагональды жолақтармен өңделген. Аверсте патшаның оңға қараған портреті және GEORGIVS D G M BR FR ET HIB REX F D деген жазу бар. Кері жағы бұрынғы дизайнды сақтайды, бірақ қалқандардың орналасуы өзгерген: Англия + Шотландия, Франция, Ирландия және Ганновер. Кері жағындағы жазу: BRVN ET L DVX S R I A TH ET EL (Brunsuicensis Et Lueneburgensis Dux, Sacri Romani Imperii Archi Tessarius et Elector, «Брансуик және Люнебург герцогы, Киелі Рим империясының архи-казнашысы және сайлаушысы»).
Георг II
Георг II-нің гинея монеталарындағы белгілер күрделі мәселе, оның билігінің 33 жылында сегіз аверс және бес реверс қолданылған. Монеталар 1735, 1741, 1742, 1744, 1754 және 1757 жылдардан басқа барлық жылдары шығарылған. Монеталардың салмағы 4,2 грамм, диаметрі 20 миллиметр болған. 1729 және 1739 жылдар аралығында шығарылған кейбір монеталардың бетінде патшаның басының астында EIC белгісі бар, ол алтынды Шығыс Үндістан компаниясы бергенін көрсетеді, ал 1745 жылғы кейбір монеталарда LIMA белгісі бар, ол алтын адмирал Ансонның әлемді айналып келген саяхатынан әкелгенін көрсетеді. Монетаның жиегі диагональды түрде тілімделген, себебі монета 1739 жылдан бастап үлкен алтын монеталарға қолданылған шеврон тілімдеуіне шыдамайтынша жұқа болған. Аверсте корольдің солға қараған бейнесі және GEORGIVS II DEI GRATIA (1740 және 1745 жылдар аралығында GEORGIUS II DEI GRATIA) деген жазу бар, ал реверсте Англия, Шотландия, Франция, Ганновер және Ирландияның гербтері және мынадай жазу бар (Magnae Britanniae Franciae Et Hiberniae Rex, Fidei Defensor, Brunsvicensis Et Lueneburgensis Dux, Sacri Romani Imperii Archi Tessarius et Elector, "Ұлыбритания, Франция және Ирландия королі, Сенімнің қорғаушысы, Брансвик және Люнебург герцогы, Киелі Рим империясының бас қазынашысы және сайлаушысы").
Георг III
Жарты гинея король Георг III (1760-1820) билігінің көптеген жылдарында соғылған. Георг III-нің жарты гинеясының салмағы 4,2 грамм және диаметрі 20 миллиметр болды, тек 1787 жылы диаметрі 20-21 миллиметрге дейін жеткен. Олар 1762, 1766, 1768, 1769, 1772–1779, 1781, 1783–1798, 1800–1806, 1808–1811 және 1813 жылдары жеті түрлі аверс және үш реверспен шығарылды. Барлық аверстерде патшаның оңға қараған бейнесі және «GEORGIVS III DEI GRATIA» деген жазу, сондай-ақ патшаның әртүрлі портреттері бейнеленген. 1761 және 1786 жылдар аралығында шығарылған жарты гинеяның реверсінде Англия, Шотландия, Франция, Ирландия және Ганновер елдерінің гербтері бейнеленген, ал астында «M B F ET H REX F D B ET L D S R I A T ET E» деген жазу бар. 1787 жылы жаңа реверс дизайны енгізілді, ол бірдей жазумен қазық пішіндес қалқанды бейнелейді; бұл «Қазық жарты гинеясы» деп аталды. 1774 жылы шамамен 20 миллион тозған Уильям III және королева Аннаның гинейлері ерітіліп, гинейлер мен жарты гинейлер ретінде қайта соғылды. 1801 жылы король француз тағына деген құқығынан бас тартты, соған сәйкес реверстегі жазу өзгертілді және гербтен Ганновердің қарулары алынып тасталды. 1801–1813 жылдар аралығындағы жарты гинеяның реверсінде «HONI SOIT QUI MAL Y PENSE» жазуы бар Гартер ішінде тәжді қалқан, ал шетінде «BRITANNIARUM REX FIDEI DEFENSOR» және шетіндегі жазу мен Гартер арасында дата көрсетілген.
Ауыстыру
1816 жылғы Ұлы қайта монетадастыру кезінде жарты гинея 10 шиллингке бағалы жарты суверенмен алмастырылды.