Бірнеше неке: заңсыздық және салдары

Кіріспе

Екі параллель неке жасау амалы.

Тек моногамдық қатынастар заңды түрде мойындалатын мәдениетте, бигамия – бұл бір адам заңды түрде басқа біреумен некеде тұрғанда тағы бір адаммен некеге тұру. Ерлі-зайыптылардың заңды немесе фактілік ажырасуы олардың некедегі мәртебесін өзгерте алмайды. Егер адам ажырасу процесінде болса, онда ол тиісті юрисдикцияның заңына сәйкес ажырасу күшіне енгенге дейін заңды түрде некеде деп есептеледі. Бигамия заңдары фактілік немесе бірге тұру қатынасындағы жұптарға, немесе біреуі заңды түрде некеде тұрғанда мұндай қатынастарға кіретін жұптарға қолданылмайды. Егер бұрынғы неке қандай да бір себеппен жарамсыз деп танылса, онда жұп некеде болмайды, демек, әр тарап бигамия заңдарын бұзбай-ақ басқа біреумен некелесуге құқылы. Бигамия көптеген елдерде, тек моногамдық некелерді мойындайтындарда қылмыс болып саналады. Мұндай жағдайларда көбінесе бірінші де, екінші де жұбайлар бір-бірінен хабарсыз болады. Бигамия заңдары бар елдерде, кейбір ерекше жағдайларды (Мысыр және Иран сияқты) қоспағанда, бұрынғы жұбайдың келісімі екінші некенің заңдылығына әсер етпейді, ол әдетте жарамсыз деп есептеледі.

Бигамияға қарсы заңдардың тарихы

Христиан діні Рим империясының ресми діні болып қалыптасуына дейін, Диоклетиан мен Максимиан 285 жылы полигамияға қарсы қатаң заңдар қабылдады, бұл классикалық Грекия мен Римде дәстүрлі болғандай, заңды неке қатынасының жалғыз түрі ретінде моногамияны міндеттеді. 393 жылы Рим императоры Феодосий I еврей қауымдастықтарына да полигамияны тыйым салатын императорлық жарлық шығарды. 1000 жылы рабби Гершем бен Иуда христиан ортасында өмір сүретін ашкенази еврей қауымдастықтарында полигамияға жол бермеді.

Құқықтық жағдай

Батыс елдерінің көпшілігі көп әйел алуды мойындамайды және бигамияны қылмыс деп санайды. Көптеген елдер көп әйелділік өмір салтын да тыйым салады. АҚШ-та осы жағдай орын алды, онда көп әйелділік өмір салтын қылмыстық ету мормонға қарсы заңдардан бастау алды, бірақ олар көбінесе қолданылмайды. АҚШ федералдық заңы бойынша, фактілік көп әйелділік Эдмундтар заңымен тыйым салынған. Дипломатиялық құқықта, көп әйелді елдерден келген консулдық жұбайлар кейде қабылдаушы елдердегі көп әйелділікке жалпы тыйым салудан босатылады. Алайда, мұндай елдердің кейбірінде көп әйелді дипломаттың тек бір жұбайы ғана аккредиттелуі мүмкін.

Елдер мен аймақтар бойынша

Австралия: Заңсыз. Бес жылға дейін бас бостандығынан айыру. Бельгия: Заңсыз. 5 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру. Бразилия: Заңсыз. 2 жылдан 6 жылға дейін бас бостандығынан айыру. Канада: Заңсыз. Бес жылға дейін бас бостандығынан айыру. Қытай: Заңсыз. Екі жылға дейін бас бостандығынан айыру, ал әскерилермен қосарлы некеге тұрған жағдайда үш жылға дейін (бірақ оңтүстік-батыстағы кейбір ауылдық жерлерде, мысалы, тибеттер сияқты, кейбір азшылықтарға төзімділік танытылады). Колумбия: Діни сияқты ерекшеліктермен заңсыз. Колумбияның сот кодексінде көп әйел алу енді жеке құқық бұзушылық ретінде қарастырылмаса да, бұрынғы некесін бұзбай жаңа адаммен некелесу азаматтық жағдай туралы жалған мәлімет беру немесе ақпаратты жасыру сияқты қылмыстарға әкелуі мүмкін. Мысыр: Бірінші әйелінің келісімімен ерлер үшін заңды. Эритрея: Заңсыз. Бес жылға дейін бас бостандығынан айыру. Германия: Заңсыз. Үш жылға дейін бас бостандығынан айыру. Гана: Заңсыз. Алты айға дейін бас бостандығынан айыру. Гонконг: Заңсыз. Жеті жылға дейін бас бостандығынан айыру. Исландия: Заңсыз. Үндістан: Тек мұсылман еркектер үшін заңды, бірақ өте сирек кездеседі. Гиндустар үшін 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру, бірақ Гуа штатындағы өз азаматтық кодексіне сәйкес. Индонезия: Бигамияның заңдылығы немесе заңсыздығы нақты тайпаға байланысты. Ирландия Республикасы: 1861 жылғы "Жекеге қарсы қылмыстар туралы" заңның 57-бабы бойынша қылмыстық құқық бұзушылық, жеті жылға дейін бас бостандығынан айыру. Бас прокурордың қалауынша қозғалуы мүмкін және көбінесе сотқа берілмейді. Католиктік канондық заң, егер бірінші неке Ұлыбританияда тіркелген немесе шіркеумен бұзылған болса, екінші некеге рұқсат береді; мемлекет мұндай некелерді азаматтық бұзусыз (шіркеу бұзуынан гөрі шектеулі) немесе ажырасусыз (1937 жылдан 1996 жылға дейін заңсыз болған) деп есептеді. 1861 жылғы заң 1829 жылғы заңның орнын басты, ол өз кезегінде 1725 және 1635 жылдардағы заңдарды алмастырды. Иран: Бірінші әйелінің келісімімен ерлер үшін заңды. Сирек кездеседі. Израиль: Әр конфессиялық қауымның мүшелері үшін заңсыз. Бес жылға дейін бас бостандығынан айыру. Италия: Заңсыз. Бес жылға дейін бас бостандығынан айыру. Ливия: Шарттары бар ерлер үшін заңды. Малайзия: Федералды юрисдикцияда мұсылман емес адамдар үшін заңсыз. Қылмыстық кодекстің 494-бабы бойынша, бигамия немесе көп әйелділік үшін кінәлі деп танылған мұсылман емес адамдар жеті жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін. Бигамия немесе көп әйелділік тек мұсылман еркектер үшін заңды, бірақ мемлекеттік юрисдикцияда шектеулер бар, сирек кездеседі. Мальдив: Кез келген адамға рұқсат етіледі. Мальта: Заңсыз. Марокко: Мұсылмандар үшін рұқсат етіледі, шектеулер бар. Нидерланды: Заңсыз. Алты жылға дейін бас бостандығынан айыру. Егер жаңа серіктес бигамия туралы білсе, ол ең көп дегенде төрт жылға бас бостандығынан айырылуы мүмкін. Жаңа Зеландия: Заңсыз. Жеті жылға дейін бас бостандығынан айыру, немесе егер судья екінші жұбайдың некесінің жарамсыз екенін білгеніне көз жеткізсе, екі жылға дейін бас бостандығынан айыру. Пәкістан: Пәкістанда ерлерге көп әйел алуға рұқсат етіледі, бірақ кейбір шектеулер бар. Филиппин: Мұсылман еркектер үшін заңды. Басқалары 6 жылдан 12 жылға дейін бас бостандығынан айырылады және некелерін заңды түрде бұзуға әкелуі мүмкін. Польша: Заңсыз, екі жылға дейін бас бостандығынан айыру. Португалия: Заңсыз. Екі жылға дейін бас бостандығынан айыру немесе 240 күнге дейін айыппұл салу. Румыния: Заңсыз. Ресей: Заңсыз. Сауд Арабиясы: Ерлер үшін бигамия немесе көп әйелділік заңды. Сомали: Көп әйелділік ерлерге неке сотында заңды, ұзақ дәстүр. Оңтүстік Африка: 1998 жылғы "Әдет-ғұрыптық некелерді тану туралы" заң бойынша ерлер үшін дәстүрлі некелер заңды. Азаматтық некелер (Неке туралы заңмен реттеледі) бойынша, бұрыннан бар некеге қосымша некелер жарамсыз (бірақ қылмыстық жауапкершілікке тартылмайды). Судан: Ерлер үшін бигамия немесе көп әйелділік заңды. Тайвань: Заңсыз. Бес жылға дейін бас бостандығынан айыру. Таиланд: 1935 жылдың 1 қазанына дейін Таиландта көп әйелділік еркін жүзеге асырылуы мүмкін және азаматтық заң бойынша танылуы мүмкін еді. Ол алынып тасталғаннан бері Таиландта әлі де кездеседі және кеңінен қабылданады, бірақ енді танылмайды, өйткені заңда "Ер немесе әйелдің біреуінің әйелі/ері болғанда, олар бір-бірімен некелесе алмайды" делінген. Тунис: Заңсыз. Бес жылға дейін бас бостандығынан айыру. Түркия: Заңсыз. Екі жылға дейін бас бостандығынан айыру. Ұлыбритания: Заңсыз, бірақ шетелде жасалған некелер кейбір заңдық мақсаттар үшін танылуы мүмкін (Ұлыбританияда көп әйелділік туралы қараңыз). Сотқа берілген жағдайда, ең көп дегенде жеті жылға бас бостандығынан айыру, немесе айыппұл салу, немесе екеуі де болуы мүмкін. АҚШ: Барлық штаттарда заңсыз. Бес жылға дейін бас бостандығынан айыру. (Бірақ Солтүстік Америкада көп әйелділік туралы қараңыз). Өзбекстан: Заңсыз. Үш жылға дейін бас бостандығынан айыру және 50-150 айлық жалақы мөлшерінде айыппұл салу. Егер әйел басқа әйелі бар еркеске үйленсе, ол жазаланбайды.

Australia: Illegal. Up to five years' imprisonment. Belgium: Illegal. Five to ten years' imprisonment. Brazil: Illegal. Two to six years' imprisonment. Canada: Illegal. Up to five years' imprisonment. China: Illegal. Up to two years' imprisonment, and up to three years for bigamy with soldiers (but tolerated for some minorities, such as Tibetans, in some rural areas in the south west). Colombia: Illegal with exceptions (such as religion). Although bigamy no longer exists as a lone figure in the Colombian judicial code, marrying someone new without dissolving an earlier marriage may yield to other felonies such as civil status forgery or suppression of information. Egypt: Legal for men if first wife consents. Eritrea: Illegal. Up to five years' imprisonment. Germany: Illegal. Up to three years' imprisonment. Ghana: Illegal. Up to six months' imprisonment. Hong Kong: Illegal. Up to seven years' imprisonment. Iceland: Illegal. India: Legal only for Muslim men but very rarely practiced. Up to 10 years' imprisonment for others except in the state of Goa for Hindus due to its own civil code. Indonesia: Depending on the specific tribe in question, bigamy can be legal or illegal. Republic of Ireland: A criminal offence under section 57 of the Offences Against the Person Act 1861, up to seven years' imprisonment. The Director of Public Prosecutions has discretion and rarely prosecutes. Catholic canon law permits a second marriage if the first was in a UK register office or annulled by the church; the state considered such marriages bigamous without a civil annulment (more restricted than a church annulment) or divorce (illegal from 1937 until 1996) and two cases in the 1960s led to suspended sentences. The 1861 act replaced an 1829 act which in turn replaced acts of 1725 and 1635. Iran: Legal for men with consent of first wife. Rarely practised. Israel: Illegal for members of each confessional community. Up to five years' imprisonment. Italy: Illegal. Up to five years' imprisonment. Libya: Legal for men with conditions. Malaysia: Illegal for non Muslims under federal jurisdiction. Under section 494 of Chapter XX of the Penal Code, non Muslim offenders found guilty of bigamy or polygamy can be punished up to seven years' imprisonment. Bigamy or polygamy is legal only for Muslim men with restrictions under state jurisdiction, rarely practised. Maldives: Permitted for anyone. Malta: Illegal. Morocco: Permitted for Muslims, restrictions apply. Netherlands: Illegal. Up to six years' imprisonment. If the new partner is aware of the bigamy they can be imprisoned for a maximum of four years. New Zealand: Illegal. Up to seven years' imprisonment, or up to two years' imprisonment if the judge is satisfied the second spouse was aware their marriage would be void. Pakistan: Polygamy in Pakistan is permitted to men with some restrictions. Philippines: Legal for Muslim men. Others face six to 12 years' imprisonment and legal dissolution of marriage. Poland: illegal, up to two years' imprisonment. Portugal: Illegal. Up to two years' imprisonment, or up to 240 days of day fine. Romania: Illegal. Russia: Illegal. Saudi Arabia: Bigamy or polygamy is legal for men. Somalia: Polygamy is legal for men at marriage courts; long standing tradition. South Africa: Legal for men under the Recognition of Customary Marriages Act, 1998 for customary marriages. Under civil law marriages (regulated by the Marriage Act), any marriage in addition to an already existing one is invalid (but not criminalised). Sudan: Bigamy or polygamy is legal for men. Taiwan: Illegal. Up to five years' imprisonment. Thailand: Prior to October 1, 1935, polygamy in Thailand could be freely practised and recognised under civil law. Since its abolition, it is still practised and widely accepted in Thailand, though no longer recognised, as the law states "A man or a woman cannot marry each other while one of them has a spouse." Tunisia: Illegal. Up to five years' imprisonment. Turkey: Illegal. Up to two years' imprisonment. United Kingdom: Illegal, although marriages performed abroad may be recognised for some legal purposes (see Polygamy in the United Kingdom). On indictment, up to seven years' imprisonment or on summary conviction up to six months' imprisonment, or to a fine of a prescribed sum, or to both. United States: Illegal in every state. Up to five years' imprisonment. (But see Polygamy in North America.) Uzbekistan: Illegal. Up to three years of imprisonment and a fine of 50 to 150 monthly wage installments. Women are not punished if they marry a man who has another unknown wife.