Кіріспе

Кейбір өсімдік тұқымдастарында кездесетін репродуктивтік құрылым.

Баған, немесе техникалық тұрғыдан алғанда гиностемиум, Aristolochiaceae, Orchidaceae және Stylidiaceae сияқты бірнеше өсімдік тұқымдастарында кездесетін репродуктивтік құрылым. Ол еркек және әйел бөліктерінің (тоқпан және аналық) бірігуінен пайда болған жалғыз ағза. Бағанның жоғарғы бөлігін тоқпан құрайды, ол тоқпан қақпағымен жабылған. Бұл аналықтың түйіршігі мен мойны, сондай-ақ тоқпанның жіпшелері және бір немесе бірнеше тоқпандары біріккенін білдіреді.

Орхидеялар

Стигма бағананың алдыңғы жағында орналасқан, бірақ резупинациядан кейін (гүл жайылмас бұрын 180 градусқа бұрылу) төмен қарай бағытталған. Бұл стигма кішкентай тостаған тәрізді, клинандрий, бір антерді (көбінесе) қамтитын жабысқақ бет. Оның үстінде антер қақпағы орналасқан. Кейде орталық стигма бөлігінде ростелл деп аталатын кішкентай өсім немесе кішкентай мүңкіш болады. Бағана қанаттары стигмадан бүйірге қарай созылуы мүмкін. Бағана табаны гүлдің төменгі бөлігінің бағананың ілгекті бөлігіне жалғануынан қалыптасады. Егер бүйірлік тостағаншалар да табанынан бағана табанына біріксе, онда ментум (жақ) деп айтылады. Бағана ұрықты шығарып қана қоймай, оны (басқа өсімдіктен) ұрықтандыру үшін қабылдайды. Орхидеялар тұқымдасында, басқа гүлді өсімдіктерден өзгеше, бағана ұшындағы жалғыз еркек антер ұнтақтық түрінде емес, екі, төрт немесе алты жиынтықтан тұратын майлы массаларда – поллинияларда шығарады. Поллинияның бір гүлден екінші гүлге жуықтауы өте тиімді болғанымен, көбінесе бір түрлі бунақденелілерге тәуелді және оның тозаңдаушысы жойылса, бұл популяция үшін катастрофалық болуы мүмкін.