Кіріспе

Жалпыға қолжетімді ету арқылы ұсынылған мазмұн және авторлық құқық заңнамасында "жариялау" және "басылым" терминдерінің анықтамасы.

"Жариялау" – мазмұнды жалпыға қолжетімді ету. Терминнің нақты қолданылуы елдер арасында өзгеше болуы мүмкін, бірақ көбінесе ол мәтінге, кескіндерге немесе басқа да аудиовизуалды мазмұндарға, соның ішінде қағаз түріндегі материалдарға (газеттер, журналдар, каталогтар және т.б.) қатысты қолданылады. "Басылым" – жариялау әрекеті, сондай-ақ жалпыға таратуға шығарылған кез келген даналар.

Құқықтық анықтама және авторлық құқық

Жарияланым құқықтық контексте техникалық термин және авторлық құқық заңнамасында ерекше маңызды. Шығарма авторы, әдетте, осы шығармаға авторлық құқықтың бастапқы иесі болып табылады. Авторға берілген авторлық құқықтардың бірі – шығарманы жариялауға деген эксклюзивті құқық.

Биологиялық сыныптама

Биологиялық жіктемеде (таксиномияда) таксонның сипаттамасын жариялау белгілі бір ережелерге сәйкес келуі тиіс. "Жарияланым" терминінің анықтамасы номенклатура кодекстерінде берілген. Дәстүрлі түрде келесі ережелер сақталды: Жарияланым кеңінен қолжетімді болуы керек. Жарияланған материалдың кеңінен қолжетімді болған күні – жариялау күні болып есептеледі. 2013 жылдың 1 қаңтарынан бастап, саңырауқұлақтардың ғылыми атауларын жариялауда белгілі бір шектеулермен электрондық жарияланымға рұқсат етіледі.

Электрондық баспа

Электрондық баспа (сондай-ақ электрондық немесе цифрлық баспа деп те аталады) электрондық кітаптарды, мерзімді басылымдардың цифрлық нұсқаларын және цифрлық кітапханаларды жасауды қамтиды. Қазір кітаптар, журналдар және газеттерді интернет арқылы тұтынушыларға тарату кеңінен таралды. Басылымдар CD-ROM сияқты электрондық медиада да жариялануы мүмкін.

Тип стандарттары

ISO 690 – библиографиялық сілтемелер мен ақпараттық ресурстарға сілтеме жасау бойынша нұсқаулар жиынтығы. Ол басылымды "жалпы таратуға немесе сатуға ұсынылатын, әдетте бірнеше данада шығарылатын хабарлама немесе құжат" деп анықтайды және монографиялар мен олардың құрауыштары, сондай-ақ сериялық басылымдар мен олардың құрауыштары сияқты басылымдар түрлерін тізімдейді. BibTeX және Цитирлеу стилі тілі сияқты кең таралған библиографиялық бағдарламалық қамтамасыз ету талаптары, сондай-ақ кітапхана каталогтау стандарттары да басылымдар түрлерін тізімдейді. Мысалы, 2013 жылы АҚШ Конгресінің кітапханасы және басқа да бірқатар ұлттық кітапханалар қабылдаған RDA каталогтау стандарты ақпараттық ресурстардың мазмұн түрлерін, медиа түрлерін және тасымалдаушы түрлерін ажыратады.