Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Өсімдіктердің сабақтары мен тамырларындағы негізгі өсу тіні
Main growth tissue in the stems, roots of plants
Қан тамырлы камбий көптеген өсімдіктердің сабақтары мен тамырларындағы негізгі өсу тіні болып табылады, атап айтқанда, майлы гүлдер мен емен ағаштары сияқты екіжарнақтыларда, қарағайлар сияқты жалаңаш тұқымдыларда, сондай-ақ кейбір басқа тамырлы өсімдіктерде де кездеседі. Ол ішке қарай екіншілік ксилеманы, ал сыртқа қарай екіншілік флоэманы түзеді. Шөптесін өсімдіктерде ол тамыр шоғырларында кездеседі, олар көбінесе тізбектей орналасып, сабақтың ішінде үзіліспен сақина құрайды. Ағаш өсімдіктерде ол жаңа тіндер өсетін үздіксіз сақина ретінде, арнайы емес меристемдік жасушалардың цилиндрін құрайды. Ксилема мен флоэмадан айырмашылығы, ол өсімдік бойымен су, минералдар немесе қоректік заттарды тасымалдамайды. Қан тамырлы камбийдің басқа да атаулары – негізгі камбий, ағаш камбий немесе екі беткейлі камбий.
The vascular cambium is the main growth tissue in the stems and roots of many plants, specifically in dicots such as buttercups and oak trees, gymnosperms such as pine trees, as well as in certain other vascular plants. It produces secondary xylem inwards, towards the pith, and secondary phloem outwards, towards the bark. In herbaceous plants, it occurs in the vascular bundles which are often arranged like beads on a necklace forming an interrupted ring inside the stem. In woody plants, it forms a cylinder of unspecialized meristem cells, as a continuous ring from which the new tissues are grown. Unlike the xylem and phloem, it does not transport water, minerals or food through the plant. Other names for the vascular cambium are the main cambium, wood cambium, or bifacial cambium.
Пайда болуы
Тамырлы камбий барлық тұқымдық өсімдіктерде кездеседі, бірақ бес гүлді өсімдіктер тобы өздігінен оны жоғалтқан: Nymphaeales, Ceratophyllum, Nelumbo, Podostemaceae және бір жапырақтылар. Екі жапырақты және голосеменді ағаштарда тамырлы камбий – қабық пен ағаш арасын ажырататын нақты сызық; олардың құрамында пробка камбийі де бар. Егу операциясының сәтті болуы үшін тамыр және қалқалғыштың тамырлы камбийлері біріккендей өсуі үшін дұрыс теңдестірілуі керек.
Vascular cambia are found in all seed plants except for five angiosperm lineages which have independently lost it; Nymphaeales, Ceratophyllum, Nelumbo, Podostemaceae, and monocots. In dicot and gymnosperm trees, the vascular cambium is the obvious line separating the bark and wood; they also have a cork cambium. For successful grafting, the vascular cambia of the rootstock and scion must be aligned so they can grow together.
Қайыс тұяқтығы меристемін сақтау
Қан тамырларының камбиі өзара әрекеттесетін сигналдардың кері байланыс жүйелері арқылы сақталады. Қазіргі уақытта осы жүйелерде гормондар мен қысқа пептидтер ақпарат тасымалдаушылар ретінде анықталды. Басқа өсімдіктердің өсу конустарында да ұқсас реттеу жүреді, бірақ камбиалды өсу конусы өсу конусы үшін ксилема және флоэмадан сигналдар алады. Өсу конусының сыртынан түсетін сигналдар ішкі факторларды төмендетеді, бұл жасушалардың көбеюіне және дифференциациялануына ықпал етеді.
The vascular cambium is maintained by a network of interacting signal feedback loops. Currently, both hormones and short peptides have been identified as information carriers in these systems. While similar regulation occurs in other plant meristems, the cambial meristem receives signals from both the xylem and phloem sides for the meristem. Signals received from outside the meristem act to down regulate internal factors, which promotes cell proliferation and differentiation.
Гормоналды реттеу
Қан тамырларының қиылысу белсенділігіне қатысатын фитогормондар – ауксиндер, этилендер, гиббереллиндер, цитокининдер, абсциз қышқылы және, мүмкін, әлі де жаңалары табылуы мүмкін. Өсімдік гормондарының әрқайсысы камбиалды белсенділікті реттеу үшін маңызды. Бұл гормондардың әртүрлі концентрацияларының үйлесімі өсімдік метаболизмі үшін өте қажет. Ауксин гормондары митозды, жасуша өндірісін ынталандырады және интерфаскулярлық және фаскулярлық камбиумды реттейді. Ауксинді ағаш сабағының бетіне жағу, басы кесілген өскіндердің екінші реттік өсуін жалғастыруға мүмкіндік берді. Ауксин гормондарының жетіспеуі өсімдікке зиян келтіреді. Ауксинсіз мутанттарда интерфаскулярлық камбиумдар арасындағы қашықтық артады және тамырлардың өсуі төмендейді. Сондықтан мутант өсімдікте су, қоректік заттар мен фотосинтез өнімдерінің азаюына соқтырады, бұл өсімдіктің өліміне әкелуі мүмкін. Ауксин тамыр камбиумындағы екі жасуша түрін – сәуле және түйіспелі жасушаларын да реттейді. Бұл жасушалардың реттелуі ксилема мен флоэма арасындағы байланыс пен қарым-қатынасты сақтап, қоректік заттардың және қанттардың энергия резерві ретінде қауіпсіз сақталуын қамтамасыз етеді. Этилен деңгейі белсенді камбиалды аймағы бар өсімдіктерде жоғары болады және осы уақытта зерттеліп жатыр. Гиббереллин камбиалды жасушалардың бөлінуін ынталандырады, сондай-ақ ксилема тіндерінің дифференциациясын реттейді, бірақ флоэма дифференциациясының жылдамдығына әсер етпейді. Дифференциация – бұл тіндерді ерекшелендірілген түрге айналдыратын маңызды процесс, ол өсімдіктің тіршілік етуін сақтауда маңызды рөл атқарады. Поплар ағаштарында гиббереллиннің жоғары концентрациясы камбиалды жасушалардың бөлінуінің артуымен және камбиалды сабақ жасушаларындағы ауксиннің артуымен тікелей байланысты. Гиббереллин сондай-ақ сабақтан тамырға сигнал беру арқылы ксилеманың кеңеюіне жауап береді. Цитокинин гормоны жасуша дифференциациясының бағытынан гөрі жасуша бөліну жылдамдығын реттейді. Зерттеулер көрсеткендей, мутанттардың сабағы мен тамырларының өсуі төмендеген, бірақ цитокининмен емдегенде тамырлардың қосалқы тамырлар үлгісіне әсер етілмеген.
The phytohormones that are involved in the vascular cambial activity are auxins, ethylene, gibberellins, cytokinins, abscisic acid and probably more to be discovered. Each one of these plant hormones is vital for regulation of cambial activity. Combination of different concentrations of these hormones is very important in plant metabolism. Auxin hormones are proven to stimulate mitosis, cell production and regulate interfascicular and fascicular cambium. Applying auxin to the surface of a tree stump allowed decapitated shoots to continue secondary growth. The absence of auxin hormones will have a detrimental effect on a plant. It has been shown that mutants without auxin will exhibit increased spacing between the interfascicular cambiums and reduced growth of the vascular bundles. The mutant plant will therefore experience a decrease in water, nutrients, and photosynthates being transported throughout the plant, eventually leading to death. Auxin also regulates the two types of cell in the vascular cambium, ray and fusiform initials. Regulation of these initials ensures the connection and communication between xylem and phloem is maintained for the translocation of nourishment and sugars are safely being stored as an energy resource. Ethylene levels are high in plants with an active cambial zone and are still currently being studied. Gibberellin stimulates the cambial cell division and also regulates differentiation of the xylem tissues, with no effect on the rate of phloem differentiation. Differentiation is an essential process that changes these tissues into a more specialized type, leading to an important role in maintaining the life form of a plant. In poplar trees, high concentrations of gibberellin is positively correlated to an increase of cambial cell division and an increase of auxin in the cambial stem cells. Gibberellin is also responsible for the expansion of xylem through a signal traveling from the shoot to the root. Cytokinin hormone is known to regulate the rate of the cell division instead of the direction of cell differentiation. A study demonstrated that the mutants are found to have a reduction in stem and root growth but the secondary vascular pattern of the vascular bundles were not affected with a treatment of cytokinin.
Cambium азық ретінде
Көптеген ағаштардың қосқабы жеуге жарамды. Скандинавияда бұрын қабықтан нан жасау үшін ұн ретінде пайдаланылған.
The cambium of most trees are edible. In Scandinavia, it was historically used as a flour to make bark bread.