Жеті жылдық циклдар аяқталған соңғы жыл: Юбилей жылы

Кіріспе

Жеті шмита (сабаттық жылдар) циклінің соңындағы жыл.

Юбилей (yōḇel; Yiddish: yoyvl) – жеті “жылдық аптаның” (жеті сабаттық жылдар циклі, немесе барлығы 49 жыл) өткеннен кейін келетін жыл. Бұл елуінші жыл көбінесе жер, мүлік және меншік құқығымен байланысты. Леуіліктер кітабындағы ережелерге сәйкес, белгілі бір мерзімге жұмысқа алынған адамдар босатылуға тиіс, кейбір қарыздар кешірілуге тиіс еді, ал юбилей жылдары әркім өз мүлкіне қайта оралуға міндетті болды. Раввиндік әдебиеттерде даналар мен Рабби Иуда арасында 49-шы жыл (жеті сабаттық циклдің соңғы жылы, «демалыстың демалысы» деп аталады) немесе келесі (50-ші) жыл болғаны туралы пікір таласы айтылады. Израильдегі көптеген діншіл яхудилер әлі де сабаттық жылдарға қатысты Киелі кітаптағы ережелерді сақтап келеді, бірақ юбилей жылына арналған рәсімдер көп ғасырлар бойы орындалмаған. Қазіргі раввиндік иудаизмдегі Тораның заманауи түсіндірмесіне сәйкес, юбилей жылын сақтау тек яхуди халқы Израиль жерінде өз рулары бойынша өмір сүрген кезде ғана қолданылды. Сондықтан, бір жағынан, юбилей Израиль патшалығының б.з.д. 722 жылы Жаңа Ассирия патшасы Саргон II тарапынан жойылғаннан бері қолданылмайды. Көбірек заманауи мағынада, жерді қайта бөлуге қатысты юбилейлік ережелер (қарызды кешіруден өзгеше) ескірген, себебі қазіргі Израиль мемлекетінде мемлекет құрылған кезде жер мемлекеттік меншікке алынды (Израиль мемлекетін құруға көмектескен Еврей Ұлттық қорының қызметі және бай жер иелерінің сирек жер ресурстарын монополиялауына жол бермеу мақсатында). Израиль үкіметі бүкіл ел бойынша жалғыз жер иесі ретінде әрекет етуді жалғастыруда.

Этимология

Септуагинтада "бостандық туралы керней үні" (ἀφέσεως σημασία apheseôs sêmasia) деген сөз тіркесі қолданылған, ал Вулгатада латын тіліндегі iobeleus сөзі қолданылған; ағылшын тіліндегі "Jubilee" термині латын тіліндегі терминнен туындаған. Латын тіліндегі термин еврей тіліндегі יוֹבֵל yōḇēl сөзінен алынған, ол Масореттік мәтінде қолданылады және сонымен қатар қошқар мен қошқардың мүйізінен жасалған кернейді білдіреді; Юбилей жылы сол жылғы Йом Кипур күні қошқар мүйізінен жасалған шофар аспабымен дабыл қағу арқылы жарияланды.

Ережелер

Киелі кітаптағы юбилей жылына қатысты ережелер Леуілер кітабының 25-тарауында (КК) келтірілген. Осы ережелерге сәйкес, 49 жыл саналып болғаннан кейін юбилей жариялануы керек еді, бұл юбилей 49-шы жылдың ішінде болды ма, әлде 7 жылдық демалыс циклдері арасындағы қосымша жыл ретінде келді ме деген күмәнділікті тудырады; ғалымдар мен классикалық раввиндік көздер осы мәселеде келіспейді. Киелі кітаптағы талап бойынша, юбилей жылы демалыс жылы сияқты қарастырылуы керек еді, яғни жер өңделмейтін еді, бірақ сонымен қатар барлық мүлік бастапқы иелеріне немесе олардың мұрагерлеріне қайтарылуы керек еді, қабырғалы қалалардағы қарапайым адамдардың үйлерінен басқа, және барлық ізраилдік мерзімі біткен құлдар босатылуы керек еді. "Седер Олам Рабба" (б.з. 2-ғасыры) бұл аяттың мағынасы ізраилдіктер Кәнаанды басып алғаннан кейін ғана жыл санаудың басталуын білдіретінін айтады, ал "Седер Олам", қабылданған дәстүрге сүйене отырып, олардың елге кіргенінен кейін 14 жыл өткенін көрсетеді. Бұл түсінік кейінгі раввиндік зерттеулерде кеңінен қабылданып алынды. Леуілік мәтінді осылай түсіндірудің бір себебі, егер жер толық басып алынар алдында жыл санау басталса, онда ізраилдіктер 50 жыл ішінде жерді қанаандықтарға қайтаруға міндетті болар еді; сионистік қоныс аударушылар юбилейдің жер иелігіне тигізетін әсері туралы ұқсас ұлтшылдық алаңдаушылықтарды білдірді.

Мерейтойлық кезеңнің ұзақтығы

49-шы жыл демалыс жылы болғандықтан, сол жылы жерді еңдеусіз қалдыру қажет еді, бірақ егер 50-ші жыл да демалыс жылы ретінде еңдеусіз қалдырылса, онда екі жыл бойы жаңа егін болмайды, ал келесі жылы тек жаздық жемістер ғана шамалы болады, бұл жалпы аштық қаупін күшейтеді. Яһуда ханзадасы юбилей жылының 49-шы демалыс жылымен бірдей екенін айтты. Дегенмен, классикалық раввиндердің көпшілігі Киелі кітаптағы «Елуінші жылды қасиеттеп тойлаңдар» деген сөз тіркесі және алтыншы жылдың үш жылдық жеміс беретіні туралы Киелі кітаптағы уәде юбилей жылының 50-ші жыл екенін көрсетеді деп сенді. Роберт Норт және Жан Франсуа Лефевр. Бұл авторлардың 49 жылдық циклді қолдау себептері мәтіндік (барлық қатысты Киелі кітап мәтіндерін зерттеу) және практикалық сипатта болады. Өлі теңізден табылған 4Q319 күнтізбесі «алты жылдық кезеңде жиырма төрт рудың апталық кезекпен алмасуына негізделген және алты тізбектей юбилейге, яғни 294 жылға құрылған күнтізбе жүйесін көрсетеді».

Мәтіндік және практикалық ескертулер

Норт мәтіндік аргументтің мысалын Леуіліктер 23:15–16-ны Леуіліктер 25:8–11-мен салыстырып көрсетті. Бірінші үзіндіде Апталар мейрамының (Шавуот) уақыты күндермен белгіленген, ал екіншісі – мерейтойдың уақыты жылдармен белгіленген. Бірінші жазбада Апталар мейрамына арналған санау «Шәмбеден кейінгі күні» (мимахарат ха шабат, Леуіліктер 23:15) басталып, «жетінші демалыс күнінен кейінгі күні» (мимахарат ха шабат ха шевиит, Леуіліктер 23:16) аяқталады. Бұл жеті апта қазіргі есептеу әдістерінің көбісі бойынша 49 күнді құрайды. Дегенмен, 16-тармақта олар 50 күн ретінде есептелуі керек делінеді. Бұл әдіс (кейде «қоса есептеу» деп аталады) Киелі кітапта жиі кездеседі; мысалы, Шатырлар мейрамы жеті күнге созылады (Леуіліктер 23:34–36), бірақ соңғы күні сегізінші күн деп аталады (36-тармақ). Норт Леуіліктер 23 (Апталар мейрамы) мен Леуіліктер 25 (Жубилейлер) арасындағы осы салыстыруды «қырық тоғызыншы жыл үшін ең мықты дәлел» деп тапты.

Егер Жубилей жетінші демалыс жылдан бөлек және одан кейін келсе, онда екі жыл қатарынан егіссіз болар еді. Алайда Лефевр Киелі кітапта екі ерікті егіссіз жыл қатарынан болуына ешқандай негіз жоқ екенін айтады, тіпті кейбіреулер Леуіліктер 25:21–22-ні қате түсіндіріп, оны Жубилей жылдың демалыс жылдан кейін келетіні деп санағанмен де, бұл тармақтың мағынасы емес. Лефевр бұл мүмкін емес екенін көрсетеді, себебі сегізінші жылда егін егу туралы айтылған; ол демалыс күнінен кейінгі жыл, онда егін егу мен орақ қайта басталады. Жубилейлік цикл 50 жыл болса, тағы бір практикалық мәселе туындайды: бірінші циклден кейін, егер жетінші демалыс циклі сегіз жылға созылмаса, Жубилейлік және демалыс циклдері үйлеспейді. Бірақ Киелі кітапта мұндай түзетуді қалай жасау керектігі туралы ештеңе айтылмаған. Керісінше, екі цикл әрқашан үйлесетіні болжанады, сондықтан жетінші демалыс циклінің жетінші жылында шофар үрленеді. Ал Жубилей жылдың демалыс кезеңдерінен бөлек және ерекше жыл екендігі туралы ойлау Леуіліктер 25:3 және Леуіліктер 25:11-дегі Таурат заңын сақтау туралы мәселені шешеді. Себебі бірінші бөлімде 6 жыл қатарынан егін егу және кесу керек делінеді, ал екіншісінде – Жубилей жылында егін егуге, жинамауға және күтімсіз жүзім бақтарынан жинамауға тыйым салынған. Егер Жубилей жылы Леуіліктер 25:10–11-де расталғандай 50-ші жыл болса, онда ол міндетті түрде алғашқы 49 жылдан бөлек жыл болуы керек, ол алғашқы жеті демалыс циклінің бәрін қамтиды. Сондықтан ол 49 мен 50 бірдей емес болғандықтан жетінші демалыс жылымен бірдей бола алмайды. Егер Жубилей жылы келесі демалыс циклінің бірінші жылымен бірдей болып есептелсе, 6 жыл бойы егін егу және кесуді жалғастыру талабы орындалмас еді, себебі егін егуге және жинауға бар болғаны 5 жыл ғана болар еді, ал Леуіліктер 25:3 талап етуінше, 6 жыл болуы керек. Көптеген қате түсініктер түпнұсқа еврей мәтінін мұқият оқымағандықтан туындайды. Заңда 6 жыл бойы егін егуді сақтау талабы болған жоқ. Бұйрық алғашқы 6 жыл бойы егін егуге рұқсат берді, бірақ жетінші жылы жер демалыс күнін сақтауы керек. Аштық пен соғыс кезінде жерді 6 жыл бойы егін егуге бұйыру екі есе теріс болар еді.

The consideration that the Jubilee was identical with the seventh Sabbatical year solves the various practical problems, as also addressed by these authors. If the Jubilee were separate from, and following the seventh Sabbatical year, then there would be two fallow years in succession. Lefebvre points out, however, that there is no support in Scripture for two voluntary fallow years in succession, even though some have misinterpreted Leviticus 25:21–22 as if this refers to a Jubilee year following a Sabbatical year, which is not the sense of the passage. Lefebvre shows that this cannot be the case because planting is mentioned for the eighth year; it is the year after a Sabbath, a year in which planting and harvesting resume. Another practical problem that would occur if the Jubilee cycle were 50 years is that, after the first cycle, the Jubilee and Sabbatical cycles would be out of phase unless the seventh Sabbatical cycle was stretched to eight years. But Scripture gives no instructions for making such an adjustment. Instead, it is assumed that the two cycles will always be in phase so that the shofar can be sounded in the seventh year of the seventh Sabbatical cycle. In contrast, the consideration that the Jubilee year is an intercalated year separate and distinct from the Sabbatical cycles resolves an issue of the requirement for observation of the Torah of both Leviticus 25:3 and Leviticus 25:11 For in the former passage, the command is that sowing and pruning must occur for 6 consecutive years, whereas in the latter, the command is to neither sow, nor reap nor gather from untended vines in the Jubilee year. If the Jubilee year is the 50th year as confirmed by Leviticus 25:10–11 , it must necessarily be a separate year from the first 49 years comprising the whole of the first seven Sabbatical cycles. Therefore it cannot be identical with the seventh Sabbatical year, as 49 does not equal 50. Were the Jubilee year to be considered identical with year 1 of the following Sabbatical cycle, the requirement of observing 6 consecutive years of sowing and pruning could not be observed as only 5 years would therefore be available for sowing and reaping, not the specified six as Leviticus 25:3 requires. A lot of the misunderstanding comes from not carefully reading the original Hebrew text. There was no requirement in the Law to observe 6 consecutive years of sowing. The command stated that you may sow for 6 years but in the 7th year the land must observe a sabbath rest. It would be a double negative to command the land to be sowed for 6 years in cases of famine and war.

Тарихи ескертулер

Бұл авторлар сілтеме жасамағанмен, тарихи тұрғыдан қарағанда екі аргумент 49 жылдық циклді қолдайды. Біріншісі – самариялықтар 49 жылдық циклді тойлаған. Самариялықтар юбилейді санауды бірнеше ғасыр бұрын тоқтатқанмен, соңғы есептерге сәйкес, санауды қайта бастау үшін санау тоқтатылған күнді анықтауға күш салынып жатыр. Санау қайтадан 49 жылдық цикл бойынша жүргізіледі. Екінші тарихи аргумент ретінде, Вавилон Талмудында (Аракин 12а және Мегилла 14б трактаттарында) еске алынған екі юбилейлік оқиғаның нақты тарихи естеліктер болып көрінуіне себеп – раввиндік ғылымның белгілі есептеу әдістері аталған юбилейлік жылдардың күндерін дұрыс есептей алмауы. Рабби (талмудикалық) ғылымы патшалардың тәждікке ие болуын есепке алмауды қалыпты жағдай деп санайтын, яғни патшаның билікке келген алғашқы жарты жылды оның өзі үшін де, қайтыс болған патшаның соңғы жылы ретінде де екі рет есептеуді қабылдаған. Осы есептеу бойынша, Жосияның 18-ші жылында айтылған юбилейден (Мегилла 14б) Иерусалимнің бабылдықтарға түсуінен кейін 14 жыл өткен юбилейге дейін 47 жыл аралық болды (Аракин 12а), ал нақты айырмашылық 49 жылды құрады (б.з.д. 623 жылдан б.з.д. 574 жылға дейін). Бұл 49 жылдық циклді растайтын және циклдердің Езекиел заманындағы соңғы юбилейге дейін есептелгенін көрсететін қосымша дәлел ретінде ұсынылды, онда діни талаптар, баптар (жұбыла жылдарының шарттары), дін қызметкерлерінің санауынан басқа, ұзақ уақыт бұрын орындалмаған, тұтқында болғандықтан орындау мүмкін болмады.

Санау басталған күн

Седер Олам Рабба юбилейлік және демалыс жылдарының циклдерінің ұзақ мерзімді күнтізбе жүйесі ретіндегі маңыздылығын мойындады және оларды хронологиялық схемасына сәйкес келтіруге тырысты. Жоғарыда айтылғандай, Седер Олам осы циклдарды санау 14 жылға кейінге қалдырылған деген пікірді алға тартты. Бұған себептер Седер Оламның 11-тарауында келтірілген. Ешуа кітабының 14-тарауында Халеп 40 жасында, 40 жылдық елсіз даладағы саяхатының екінші жылында тыңшы ретінде жіберілгенін айтады, ал қазіргі жасы 85-ке жеткен, яғни ол Кәнаанға кіргеннен кейін жеті жыл өткен соң мұрасын алған. Раввин Йосе қалғандарының барлығы да Калебпен бірге немесе одан бұрын мұраларын алды деп болжады, сондықтан руларға жер бөлу осы кезде аяқталды. Жерді бөлу жеті жылға созылғандықтан, одан кейін болған жаулау да жеті жылға созылған болуы керек. "Біріншіден, Израиль 14 жыл Ғылғалда болды, жеті жыл жаулап, жеті жыл бөліп отырды". Содан кейін Шилода киелі шатыр орнатылғаннан кейін, "сол сәтте ондықтар, демалыс және юбилейлік жылдарды санау басталды". Раввин Йосе санауды 14 жылға кейінге қалдыруына тағы бір түсіндірме бар. Осы Седер Оламның 11-тарауында раввин Йосе (белгісіз себептермен) Израильдің жерінде өткізген уақыты толық юбилейлік кезеңдердің санына тең болуы керек деп мәлімдеді. Егер бұл рас болса, онда осы кезеңдердің бірі б.з.д. 587 жылы жер аударудың басында аяқталуы керек еді. Алайда раввин Йосе Езекиел 40:1-дегі сөздерден қала құлағаннан кейін 14 жыл өткенде он жетінші юбилей басталды деп есептеді. Басқаша айтқанда, юбилейлік циклдардың толық санына сәйкес, юбилей 14 жыл кешіктірілді. Роджер Янг нақты юбилейдің қашан болатынын білу санаудың басталуына дейін кешіктірудің нақты себебі болды деп ұсынады: Седер Олам 11-де он төрт жыл кешіктірудің себебі – раввин Йосе (Седер Оламның негізгі авторы) Израиль өз жерінде өткізген жалпы уақыт юбилейлік циклдердің нақты санына сәйкес келуі керек деген идеяға берілгендігі. Егер бұл жағдай болса, онда тұтқындық басталған б.з.д. 587 жылы юбилейлік кезеңнің соңында болуы керек еді. Алайда раввин Йосе Езекиел 40:1-ге сілтеме жасап, он жетінші юбилейді белгіледі және ол қаланың құлағаннан кейін он төрт жыл өткенін білгендіктен, қаланың құлағаннан бастап он жетінші юбилейді тойлау аралығындағы он төрт жылды есептеп шығаруға мүмкіндік беру үшін санау он төрт жылға кешіктірілді деп болжады. Сондай-ақ ол Жосияның кезінде өткен юбилейді де атап өтті. Раввин Йосе өзінің идеясына сәйкес осы соңғы екі юбилейді он төрт жыл бұрын өткізуді қалаған болса да, мұны істей алмады, өйткені бұл тарихи күндер екенін білді, бірақ оның өз есептеулерінен емес. Басқа бір түсінікте санау елге кірген кезде басталған. Мұны Леуіліктер кітабындағы келесі сөздерден анық көруге болады: "Израил ұлдарына мынаны айт: Мен сендерге беретін жерге кіргенде, жерді алты жыл бойы демалыс күнімен қамтамасыз етіңдер. Содан кейін жетінші айдың он күні, күнәнің құнын төлейтін күн, сіздер керней тартыңдар! Барлық елде керней тартыңдар! Елуінші жыл сіздер үшін ерекше жыл болсын. Бұл сіздер үшін юбилейлік жыл болсын" (Леуіліктер 25:1-4, 8-10). Талмудта Израиль халқының Кәнаан жеріне кірген кезден бастап, Бірінші ғибадатхананың қирауына дейін 17 юбилейді санағаны айтылған. Егер санау Езекиелдің юбилейінен (Езекиел 40:1) 17 циклді кері санасақ, ол Тишрейде 574 жылы басталды, Тиле есептеулеріне сүйене отырып, бірінші циклдің бірінші жылы 1406 жылы болды. Жылды нисаннан бастаған діни күнтізбеге сәйкес және Ешуа 5:10-ға сәйкес, ол жерге кіруді нисанға орналастырды, 1406 жылдың нисан айы мен жылы санау басталды. Бірақ 1406 жыл – бұл жерге кіру жылы, ол дәстүрлі түрде басқа әдіспен алынған, атап айтқанда, Тиледің Сүлейменнің өлімінен кейін бөлінген патшалықтың басталуы үшін 931/930 жылдық күнін, 1 Патшалар 6:1-мен (Сүлейменнің төртінші жылы – Мысырдан шығу дәуірінің 480 жылы) бірге алып, Мысырдан шығудың 1446 жылдық күнін анықтау. Мысырдан шығу мен Кәнаанға кіру күнін анықтау әдісі юбилейлік циклдардан бастап, 1 Патшалар 6:1-ден алынған уақытқа байланысты емес, бірақ бұл екі әдіс сәйкес келеді.

The Seder Olam Rabbah recognized the importance of the Jubilee and Sabbatical cycles as a long term calendrical system, and attempted at various places to fit the Sabbatical and Jubilee years into its chronological scheme. As mentioned above, the Seder Olam put forth the idea that the counting for these cycles was deferred until 14 years after entry into the land. The reasons for this are given in Seder Olam chapter 11. In Joshua chapter 14, Caleb mentions that he was 40 years old when he was sent out as a spy in the second year of the 40 year wilderness journey, and his present age was 85, which meant he received his inheritance seven years after entering Canaan. Rabbi Jose assumed that everyone else received their inheritance when Caleb did, or had already received it, so that the allotment of the land to the tribes was finished at this time. Because the division of the land took seven years, the conquest that followed must also have taken seven years. "One has to say that 14 years Israel spent at Gilgal, seven when they were conquering and seven when they were distributing." Then, after putting up the Tabernacle at Shiloh, "At that moment, they started to count years for tithes, Sabbatical years, and Jubilee years." Another explanation has been offered for Rabbi Jose's postponement of counting until 14 years had elapsed. In this same chapter 11 of the Seder Olam, Rabbi Jose stated (for unknown reasons) that Israel's time in its land must have lasted an integral number of Jubilee periods. If this were true, one of those periods should have ended at the beginning of the exile in 587 BC. Yet Rabbi Jose also believed that Ezekiel 40:1 marked the beginning of the seventeenth Jubilee, and this was 14 years after the city fell. In other words, the Jubilee came 14 years too late, according to the idea that the time in the land must comprise an integral number of Jubilee cycles. Rodger Young proposes that the knowledge of when a genuine Jubilee was due was the real reason for the supposition of a delay before the start of counting:

The reason for the fourteen year delay in Seder ‘Olam 11 is that Rabbi Yose (primary author of the Seder ‘Olam) had the idée fixe that the total time that Israel spent in its land must come out to an exact number of Jubilee cycles. If that had been the case, then we should have expected that 587 BC, when the exile began, would have been at the end of a Jubilee period. However, Rabbi Yose cited Ezek 40:1 as designating the time of the seventeenth Jubilee, and since he knew this was fourteen years after the city fell, he presumed that counting had been delayed for fourteen years so that he could account for the fourteen years between the fall of the city and the observance of the seventeenth Jubilee. He also mentioned the previous Jubilee, in the time of Josiah. As much as he would have liked to put these last two Jubilees fourteen years earlier in order to be consistent with his idée fixe, Rabbi Yose could not do it because he knew these were historical dates, not dates that came from his own calculation. An alternative account is that counting started at the entry into the land. This follows from a straightforward reading of the relevant text in Leviticus:
The then spoke to Moses at Mount Sinai, saying, "Speak to the sons of Israel, and say to them, 'When you come into the land which I shall give you, then the land shall have a sabbath to the Six years you shall sow your field, and six years you shall prune your vineyard and gather in its crop, but during the seventh year the land shall have a sabbath rest, a sabbath to the You are also to count off seven sabbaths of years for yourself, seven times seven years, so that you have the time of the seven sabbaths of years, namely, forty nine years. You shall then sound a ram's horn abroad on the tenth day of the seventh month; on the day of atonement you shall sound a horn all through your land. You shall thus consecrate the fiftieth year and proclaim a release through the land to all its inhabitants. It shall be a jubilee for you (Leviticus 25:1–4, 8–10, NASB). The Talmud states that the people of Israel counted 17 Jubilees from the time they entered the Land of Canaan until their exile at the destruction of the First Temple. If counting is measured back 17 cycles from Ezekiel's Jubilee (Ezekiel 40:1) that began in Tishri of 574 BC, based on Thiele's computation, the first year of the first cycle would have been 1406 BC. According to the religious calendar that started the year in Nisan, and in accordance with Joshua 5:10 that places the entry in the land in Nisan, Nisan of 1406 BC is the month and year when counting started. But 1406 BC is the year of entry into the land that is traditionally derived by another method, namely taking Thiele's date of 931/930 BC for the start of the divided kingdom after Solomon's death, in conjunction with 1 Kings 6:1 (Solomon's fourth year was 480th year of Exodus era), to derive the date of the Exodus in 1446 BC. The method of determining the date of the Exodus and entry into Canaan from the Jubilee cycles is independent of the method of deriving these dates from 1 Kings 6:1, yet the two methods agree.

Яһуди дәстүріндегі юбилей

Талмудта (Арахин 12а–б) басқаша тәсіл қолданылады, ол Седер Олам сияқты, Бірінші ғибадатханаға 410 жыл ғана бөледі, оған б.з.б. 832 жылы (раббилік есеп бойынша) Салимон салғаннан бастап, шығудан 480 жыл бұрын. Оның б.з.б. 422 жылы қирауы болды. Талмудта (Арахин 12б) 40 жыл шөлде кезген, Кәнаан жерін жаулап алуға 7 жыл және рулар арасында жерді бөлуге 7 жыл жұмсалғаны айтылады, бұл бірінші мерейлі циклді шығудан кейін дәл 54 жылға (яғни б.з.б. 1258 жылға) орналастырады. Израиль халқы Кәнаан жеріне кіргеннен бастап кеткенге дейін 17 мерейлі жыл санады, ал соңғы мерейлі жыл Бірінші ғибадатхананың қирауынан кейін 14 жыл өткен соң (яғни б.з.б. 408 жылға) келді. Талмуд түсіндірушісі Раши Талмудта (Арахин 12б) Бірінші ғибадатхананың қираған жылы (б.з.б. 422) шын мәнінде мерейлі циклдің 36-шы жылы болғанын, ал он төрт жылдан кейін (б.з.б. 408) келесі мерейлі жыл болатынын түсіндіреді. Бұл уақыт аралығы (б.з.б. 1258 жылдан б.з.б. 408 жылға дейін) 850 жылға жетеді, осы кезеңде халық он жеті мерейлі жыл санады. Дегенмен, тарихшы Иосиф Флавийдің басқа дәстүрі бар, ол өзінің «Ежелгіліктер» (10.8.5) еңбегінде Бірінші ғибадатхана 470 жыл тұрғанын жазды, бұл мерейлі циклдердің санын өзгертпеуге әкеледі. Сонымен қатар, Иосиф Флавийдің оқиғалардың уақыт реті туралы айтқандары раббилік дәстүрге қатты негізделген «Седер Олам» кітабымен әрдайым сәйкес келмейді. Иосиф Флавий мен Седер Олам арасындағы келіспеушіліктер кейбір ғалымдарды Седер Оламдағы жазылған күндердің шамамен екеніне ойландырады, өйткені Иосиф Флавий осы оқиғалардың тарихилығын тексеру үшін екі негізгі дәуірді – негізінен басқа авторлардан алынған Олимпиада және Селевкид дәуірлерін санау арқылы қолдаушы дәлелдер келтіреді. Жылдардың жалпы аралығындағы айырмашылықтарға қарамастан, Иосиф Флавий мен Седер Олам екінші ғибадатхана кезеңіндегі демалыс жылдарының күндерін атағанда келіспеушілік болмайды, себебі бұл күндердің уақыт шеңбері грек, Хасмоней және Ирод кезеңдері үшін Седер Оламда (30-тарау) айтылғандармен сәйкес келеді.

A different approach is taken in the Talmud (Arakhin 12a–b) which, like Seder Olam, assigns only 410 years to the First Temple, preceded by 480 years from the exodus to its building by Solomon in 832 BC (by the rabbinic accounting) and its destruction in 422 BC. The Talmud (Arakhin 12b) accounts for 40 years of wandering in the wilderness, and 7 years taken to conquer the land of Canaan and 7 years to divide the land among the tribes, putting the first Jubilee cycle precisely 54 years after the exodus (i. e. in 1258 BC), and saying that the people of Israel counted 17 Jubilees from the time they entered the Land of Canaan until their departure, and that the last Jubilee occurred 14 years after the First Temple's destruction (i. e. in 408 BC). Talmudic exegete, Rashi, explains in the Talmud (Arakhin 12b) that the year of the First Temple's destruction (422 BC) was actually the 36th year in the Jubilee cycle, and that fourteen years later (408 BC) would have been the next Jubilee. This time span, taken together (from 1258 BC to 408 BC), accrues to 850 years, during which time the people counted seventeen Jubilees. The historian Josephus, however, had a different tradition, writing in his work Antiquities (10.8.5) that the First Temple stood 470 years, which would, of necessity, offset the number of Jubilee cycles. Moreover, Josephus' reckoning of the timeline of events does not always align with Seder Olam, the book on which rabbinic tradition is so dependent. The discrepancies between Josephus and Seder Olam have led some scholars to think that the dates prescribed in Seder Olam are only approximations, as Josephus brings down supportive evidence by making use of two basic epochs, the Olympiad era counting and the Seleucid era counting, drawn principally from other writers, to verify the historicity of many of these events. In spite of their differences in the general span of years, there is not necessarily disagreement between Josephus and Seder Olam when Josephus refers to dates of Sabbatical years during the Second Temple period, as the time frame for these dates overlap those mentioned in Seder Olam (chapter 30) for the Grecian, Hasmonean, and Herodian periods.

Теологиялық мәні

Леуіліктер кітабында жер Яхвеге тиесілі екендігі және оның қазіргі тұрғындары тек шетелдіктер немесе жалға алушылар болғандықтан, жер мәңгілікке сатылмауы керек деген пікір келтіріледі. Мидрашикалық көздер Юбилейдің Израиль тайпалары арасындағы жердің бастапқы бөлінісін сақтау үшін құрылғандығын айтады, бұл Израильдіктердің Канаанды бақылауына келгенге дейін Юбилейді қолдануға болмайды деген раввиндік дәстүрмен дәлелденеді. Классикалық раввиндер бұл дәстүрді Юбилейде ізраилдік құлдарды босатудың негіздемесі ретінде пайдаланды, ешбір адамның екі қожайыны болмауы керек деген аргумент келтіріп, осылайша, Яхвеге қызмет ететін Израильдіктер адамдарға да қызмет ете алмайды деді.