Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын ақыны, оратор және англикан діни қызметкері (1593–1633)
English poet, orator and Anglican priest (1593–1633)
Джордж Герберт (3 сәуір 1593 – 1 наурыз 1633) – ағылшын ақыны, оратор және Англия шіркеуінің діни қызметкері. Оның поэзиясы метафизикалық ақындардың шығармаларымен байланысты, және ол «Британдық құлшылық лирикасының ең көрнекті өкілдерінің бірі» деп танылды. Бемертон қаласында тұрғанда Герберт «Құдай үйі» атты өлеңдер жинағын қайта қарастырып, жаңа өлеңдер қосты. Ол сондай-ақ ауылдық пасторлық қызметке арналған «Қонақханаға діни қызметкер, немесе оның мінезі мен қасиетті өмірдің ережесі» атты нұсқаулық жазды, оны өзі «мақсатқа жетуге арналған белгі» деп сипаттады, және ол бүгінгі күнге дейін әсерлі болып табылады. Лауазымына кіріспес бұрын үйленген ол және оның әйелі үш жетім немере қызына баспана берді. Олар қызметшілерімен бірге күнделікті екі рет кішкентай Сент-Эндрю шіркеуіне қызметке бару үшін көшені кесіп өтетін. Аптасына екі рет Герберт Солсбериге собордағы қызметке қатысу үшін барып, содан кейін собор музыканттарымен бірге музыка ойнайтын.
George Herbert (3 April 1593 – 1 March 1633) was an English poet, orator, and priest of the Church of England. His poetry is associated with the writings of the metaphysical poets, and he is recognised as "one of the foremost British devotional lyricists." While at Bemerton, Herbert revised and added to his collection of poems entitled The Temple. He also wrote a guide to rural ministry, entitled A Priest to the Temple or, The County Parson His Character and Rule of Holy Life, which he himself described as "a Mark to aim at", and which has remained influential to the present day. Having married shortly before taking up his post, he and his wife gave a home to three orphaned nieces. Together with their servants, they crossed the lane for services in the small St Andrew's church twice every day. Twice a week Herbert made the short journey into Salisbury to attend services at the cathedral, and afterwards would make music with the cathedral musicians.
Өлім
Герберт Бемертон қаласында қысқа ғана уақыт болды. Өмірінің көп бөлігі денсаулығының нашарлығымен өткендіктен, 1633 жылы, қасиетті санға ие болғаннан кейін үш жыл өткен соң, оның өмірі аяқталды. "ӨМІРІМ МЕНІҢ ҚАЗЫНАМДА ЖАСЫРЫН" деген сөздер жолдар бойынша бірінен соң бірі келіп, мәтінде айтылған мәнді көрсетеді. "Ащы-тәтті" шығармасында қарама-қарсылықтар бір мақсат үшін біріктірілген. Эхо мен өзгерістер де жиі кездеседі. "Шығырлар мен зарлар" өлеңінің әр шумағының басы мен соңындағы шақырулар – осының бір мысалы. "Жұмақ" өлеңіндегі қысқартылған ұйқастардың азаюы да сондай. "Көктем" шығармасының әр жолынан кейін эхолық диалог бар, оның басқа мысалдары оның інісі Герберт Чербери лордының поэзиясында кездеседі. "Су арнасы" өлеңінің соңында басқаша ұйқастар ұсынылады, ал "Мэри/Армия анаграммасы" атауында бейнеленген. "Жаға" шығармасында Джозеф Саммерс Герберттің формалық және тақырыптық құрал ретінде көзге көрінбейтін форманы қолдануға барғанын айтады: "өлеңде тәртіптің барлық элементтері зор тәртіпсіздікте сақталған", соңғы төрт жолдың реттелгендігі оқырманның "тәртіптің қажеттілігі" сезімін қайта жаңартады. Барокко стиліндегі әдеби шеберліктің сәні өтіп кеткен соң, сатирик Джон Драйден оны "бір жалғыз сөзді он мың жолмен азаптаудың" көптеген тәсілдері деп есептемеді. Джордж Герберт лютня мен виола тартып, "өз лирикалық немесе қасиетті өлеңдерін жазды". Ол өмірі бойы музыкаға қызығушылық танытты және оның өмірбаяны жазушысы Исаак Уолтон соңғы ауруы кезінде лютня тартып ойнағанын жазды. Уолтонның пікірінше, ол "өзі және періштелер қазір жұмақта ән салатын гимндер мен әндерді" жазған, ал Уолтонның досы Чарльз Коттон оны "гармониядан құралған жан" деп сипаттады. Герберттің тоқсаннан астам өлеңдері ғасырлар бойы әнге айналдырылған, кейбіреулері бірнеше рет орындалды. Оның өзінің ғасырында Генри Перселдің "Күңкею" және Джон Блоудың "Көңіліңді қынжырласаң" әндері орындалды. Олардың арасында "Мені Құдайым мен Патшама үйрет" әні 223 ән жинағының бірінде немесе екіншісінде орын алды. "Әлемнің әр бұрышындағылар ән айтсын" деген тағы бір өлең 103 ән жинағында жарияланды, оның бірі француз тілінде. Оның шығармалары музыкалық орындау үшін аударған басқа тілдерге испан, каталон және неміс тілдері жатады. ХХ ғасырда "Ерлік" әні ғана он рет орындалды, оның бірі француз тілінде. Оның шығармаларын орындаған қазіргі заманғы жетекші композиторлардың арасында Эдмунд Руббра, "Шығыс" әнін өзінің "Екі дауыс пен скрипкалық триоға арналған әндер" (op. 2, 1921) еңбегінің біріншісі ретінде қойған; Ральф Воан Уильямс, Герберттің төрт өлеңін "Бес мистикалық ән" атты шығармасында қолданған, оның ішінде "Шығыс" бірінші, ал "Антифон II" соңғысы болды; Робин Милфорд, өзінің "Шығыс таңы" кантатасы үшін Фицвильямнің "Шығыс" екінші бөлігінің түпнұсқалық қолжазбасын қолданған (1932), сопрано солисі мен балалар немесе әйелдер хоры үшін екі бөлімде; Бенджамин Бриттен және Уильям Уолтон, екеуі де "Антифонды" орындаған; Нед Рорем, өзінің "Дауыс, гобой және сыбызғыларға арналған 10 өлеңі" (1982) шығармасына біреуін қосты; және Джудит Уэйр, оның 2005 жылғы хорлық еңбегі "Ерлік" Герберттің үш өлеңін қамтиды.
Herbert's time at Bemerton was short. Having suffered for most of his life from poor health, in 1633 he died of consumption, only three years after taking holy orders. the capitalised words "MY LIFE IS HID IN HIM THAT IS MY TREASURE" move across successive lines and demonstrate what is spoken of in the text. Opposites are brought together in "Bitter Sweet" for the same purpose. Echo and variation are also common. The exclamations at the head and foot of each stanza in "Sighs and Grones" are one example. The diminishing truncated rhymes in "Paradise" are another. There is also an echo dialogue after each line in "Heaven", other examples of which are found in the poetry of his brother Lord Herbert of Cherbury. Alternative rhymes are offered at the end of the stanzas in "The Water Course", while the "Mary/Army Anagram" is represented in its title. In "The Collar", Joseph Summers argues, Herbert goes so far as to use apparent formlessness as a formal and thematic device: "the poem contains all the elements of order in violent disorder" until the end, when the final four lines' regularity restores the reader's sense of "the necessity of order". Once the taste for this display of Baroque wit had passed, the satirist John Dryden was to dismiss it as so many means to "torture one poor word ten thousand ways." George Herbert played the lute and viol, and "sett his own lyricks or sacred poems". Musical pursuits interested him all through his life and his biographer, Izaak Walton, records that he rose to play the lute during his final illness. Walton also gave it as his opinion that he composed "such hymns and anthems as he and the angels now sing in heaven", while Walton's friend Charles Cotton described him as a "soul composed of harmonies". More than ninety of Herbert's poems have been set for singing over the centuries, some of them multiple times. In his own century, there were settings of "Longing" by Henry Purcell and "And art thou grieved" by John Blow. Some forty were adapted for the Methodist hymnal by the Wesley brothers, among them "Teach me my God and King", which found its place in one version or another in 223 hymnals. Another poem, "Let all the world in every corner sing", was published in 103 hymnals, of which one is a French version. Other languages into which his work has been translated for musical settings include Spanish, Catalan and German. In the 20th century, "Vertue" alone achieved ten settings, one of them in French. Among leading modern composers who set his work were Edmund Rubbra, who set "Easter" as the first of his Two songs for voice and string trio (op. 2, 1921); Ralph Vaughan Williams, who used four by Herbert in Five Mystical Songs, of which "Easter" was the first and "Antiphon II" the last; Robin Milford, who used the original Fitzwilliam manuscript's setting of the second part of "Easter" for his cantata Easter Morning (1932), set in two parts for soprano soloist and choir of children’s or women's voices; Benjamin Britten and William Walton, both of whom set "Antiphon" too; Ned Rorem who included one in his "10 poems for voice, oboe and strings" (1982); and Judith Weir, whose 2005 choral work Vertue includes three poems by Herbert.
Мұра
Герберттің алғашқы суреті оның қайтысынан соң көп уақыт өткен соң Роберт Уайтпен 1674 жылы Уолтонның ақын туралы жазған өмірбаяны үшін жасалған. Қазір ол Лондонның Ұлттық портрет галереясында сақталады және кейінгі гравюралардың негізі болды, мысалы, Уайттың шәкірті Джон Стёрт және Генри Хоппнер Мейердің 1829 жылғы гравюралары. Кейінгі көркемдік еске алулардың арасында Уильям Дайстің "Бемертондағы Джордж Герберт" (1860) атты майлы суреті бар. Ақын өзен жағасындағы бағында, қолында дұға кітабымен бейнеленген. Жазық далалардың үстінде Солсбери соборы көрінеді, онда ол ән шырқауға қатысатын; оның лютні тас төбеге сүйеніп тұр, ал ағашқа балық аулауға арналған сырғана тіреліп тұр, бұл оның алғашқы өмірбаянын жазған Исаак Уолтонды еске салады. Чарльз Уэст Коуптың "Джордж Герберт және анасы" (1872) атты туындысында музыкалық сілтеме бар: анасы оған қызғалдақтары бар бөлмеде өлеңді көрсетеді. Дегенмен, Герберттің көптеген бейнелері әйнек бояуында кездеседі, олардың бірнешеуі шіркеулер мен соборларда сақталған. Олардың қатарында Вестминстер аббаттығы, Солсбери соборы және Кембридждегі Барлық Әулиелер шіркеуі бар. Сондай-ақ, 27 ақпанда Епископалдық шіркеуде; және 1 наурызда, мысалы, Америкадағы Евангелистік лютеран шіркеуінің қасиеттілер күнтізбесінде, оның қайтыс болған күні. Бұл күніге арналған әртүрлі дұғалар бар, олардың бірі оның "Эликсир" өлеңіне негізделген:
The earliest portrait of Herbert was engraved long after his death by Robert White for Walton's biography of the poet in 1674. Now in London's National Portrait Gallery, it served as basis for later engravings, such as those by White's apprentice John Sturt and by Henry Hoppner Meyer in 1829. Among later artistic commemorations is William Dyce's oil painting of "George Herbert at Bemerton" (1860) in the Guildhall Art Gallery, London. The poet is pictured in his riverside garden, prayerbook in hand. Over the meadows is Salisbury Cathedral, where he used to join in the musical evensong; his lute leans against a stone bench and against a tree a fishing rod is propped, a reminder of his first biographer, Isaac Walton. There is also a musical reference in Charles West Cope's "George Herbert and his mother" (1872), which is in Gallery Oldham: the mother points a poem out to him in a room that has a virginal in the background. Most representations of Herbert, however, are in stained glass windows, of which there are several in churches and cathedrals. They include Westminster Abbey, Salisbury Cathedral and All Saints' Church, Cambridge. and the Episcopal Church on 27 February; also on 1 March in, for example, the Calendar of Saints of the Evangelical Lutheran Church in America, being the day of his death. There are various collects for the day, of which one is based on his poem "The Elixir":
Біздің Құдай және Патшамыз, сенің қызметшің Джордж Гербертті дүниелік мәртебеге ұмтылудан жандардың пасторы, ақын және сенің ғибадатханаңдағы дін қызметкері болуға шақырдың: Бізге рақым ет, сен тапсырған міндеттерді қуанышпен орындауға, өйткені сен үшін жасалған ешбір нәрсе ұсақ немесе қарапайым емес. Әмин. Герберттің "The Church Porch" өлеңінен алынған "Егер олар тырысуға батыл болса, барлығы даңқты өмір сүре алады немесе қабірге жатады" деген цитата Ватерлоодағы Сент-Джон шіркеуінің сыртқы қабырғасына жазылған. 1627: Memoriae Matris Sacrum, Джон Доннның "Леди Дэнверс" есімімен және Джордж Герберттің басқа да естеліктерімен бірге басылған (Лондон: Филемон Стивенс және Кристофер Мередит).
Our God and King, who called your servant George Herbert from the pursuit of worldly honors to be a pastor of souls, a poet, and a priest in your temple: Give us grace, we pray, joyfully to perform the tasks you give us to do, knowing that nothing is menial or common that is done for your sake Amen. The quote "All may have, if they dare try, a glorious life, or a grave" from Herbert's "The Church Porch" is inscribed on the outer wall of St. John's Church, Waterloo. 1627: Memoriae Matris Sacrum, printed with A Sermon of commemoracion of the ladye Danvers by John Donne with other Commemoracions of her by George Herbert (London: Philemon Stephens and Christopher Meredith).