Тіл нормалары мен қолданыс ережелері

Кіріспе

Грамматика мен қолданыс ережелерінің нормативті талаптары

Лингвистикалық норматив, сондай-ақ прескриптивизм немесе нормативті грамматика деп аталатын нәрсе – тілдің қабылданған қолданысын анықтайтын ережелерді белгілеу болып табылады. Бұл ережелер орфография, айтылу, лексика, морфология, синтаксис және семантика сияқты тілдік аспектілерді қамтуы мүмкін. Кейде тілдік тазалыққа ұмтылыспен байланысты, олар әлеуметтік және саяси тұрғыдан дұрыс тіл қолданысы туралы бағалауларды да қамтуы мүмкін. Лингвистикалық прескриптивизм стандартты тілді орнатуға, белгілі бір қоғамның немесе қоғамның тобының дұрыс деп санайтын форманы оқытуға немесе тиімді және стильдік тұрғыдан сәйкес коммуникация бойынша кеңес беруге бағытталуы мүмкін. Егер қолданыс ережелері консервативті болса, нормативтік талаптар тілдің өзгеруіне қарсы тұрғандай көрінеді; радикалды болса, ол жаңа сөздерді тудыруы мүмкін. Тілге қатысты нормативтік тәсілдер көбінесе академиялық лингвистикада қолданылатын сипаттамалық тәсілмен салыстырылады, ол тілді қалай қолданатынын ешқандай бағалаусыз бақылайды және тіркейді. Лингвистикалық зерттеудің негізі мәтіндік (корпустық) талдау және далалық зерттеу болып табылады, екеуі де сипаттамалық қызметтер. Сипаттамаға зерттеушілердің өз тіл қолданысын бақылаулары да кіруі мүмкін. Шығыс Еуропа тілдік дәстүрінде стандартты тілді дамыту және нормативтік талаптармен айналысатын ғылым "тіл мәдениеті" немесе "сөз мәдениеті" деп аталады. Көрінетін қарама-қарсылықтарына қарамастан, нормативтік және сипаттамалық тәсілдер белгілі бір дәрежеде ұғымдық байланысқа ие, өйткені толыққанды сипаттамалық есептер қолданыстағы тілдесушілердің қалауларын ескеруі және тіркеуі керек, ал нормативтік талаптардың тиімді болуы үшін тілдің қалай қолданылатынын алдын ала түсіну қажет. 20 ғасырдың ортасынан бері кейбір сөздіктер мен стильдік нұсқаулар, өзінің табиғаты бойынша нормативтік жұмыстар, көбірек сипаттамалық материалдар мен тәсілдерді енгізіп келеді. Көбірек сипаттамалық материалдар қосу үшін жаңартылған нұсқаулықтардың мысалдары: Вебстердің үшінші жаңа халықаралық сөздігі (1961) және Гарнердің ағылшын тіліндегі қазіргі заманғы қолданысының үшінші басылымы (2009) немесе француз тіліндегі Nouveau Petit Robert (1993). Ішінара сипаттамалық тәсіл, әсіресе, билік арасындағы даулы мәселелерді немесе әртүрлі диалекттерде, салаларда, стильдерде немесе тіркесімдерде қарастырғанда өте пайдалы болуы мүмкін. Басқа нұсқаулар, мысалы, Чикаго стильдік нұсқаулығы, бір стильді енгізуге арналған және осылайша негізінен нормативтік болып қалады (lc=y). Кейбір авторлар "прескриптивизмді" басқаларынан лингвистикалық жағынан жоғары деп есептелетін тілдің нұсқасын жаңарту концепциясы ретінде анықтайды, осылайша стандартты тіл идеологиясын прескриптивизмнің құрамдас бөлігі ретінде мойындайды немесе тіпті осы көзқарастар жүйесімен сәйкестендіреді. Алайда, басқалар бұл терминді тілдің белгілі бір қолданысын ұсынуға немесе міндеттеуге жасалған кез келген әрекеттерге қатысты қолданады (нақты контекстте немесе тіркесімде), бірақ бұл тәжірибе стандартты тіл идеологиясын таратуды білдірмейді. Басқа түсінік бойынша, нормативтік көзқарас – бұл норманы қалыптастыру және кодификациялау тәсілі, ол тілдік қауымдастыққа ерікті шешімдерді енгізуді қамтиды, бұл сипаттамалық зерттеулерге негізделген либералды тәсілдерге қарсы келеді; алайда, кең мағынада соңғысы да прескриптивизмнің бір түрін құрайды.

Linguistic prescription, also called prescriptivism or prescriptive grammar, is the establishment of rules defining preferred usage of language. These rules may address such linguistic aspects as spelling, pronunciation, vocabulary, morphology, syntax, and semantics. Sometimes informed by linguistic purism, They may also include judgments on socially proper and politically correct language use. Linguistic prescriptivism may aim to establish a standard language, teach what a particular society or sector of a society perceives as a correct or proper form, or advise on effective and stylistically apt communication. If usage preferences are conservative, prescription might appear resistant to language change; if radical, it may produce neologisms. Prescriptive approaches to language are often contrasted with the descriptive approach, employed in academic linguistics, which observes and records how language is actually used without any judgment. The basis of linguistic research is text (corpus) analysis and field study, both of which are descriptive activities. Description may also include researchers' observations of their own language usage. In the Eastern European linguistic tradition, the discipline dealing with standard language cultivation and prescription is known as "language culture" or "speech culture". Despite being apparent opposites, prescriptive and descriptive approaches have a certain degree of conceptual overlap as comprehensive descriptive accounts must take into account and record existing speaker preferences, and a prior understanding of how language is actually used is necessary for prescription to be effective. Since the mid 20th century some dictionaries and style guides, which are prescriptive works by nature, have increasingly integrated descriptive material and approaches. Examples of guides updated to add more descriptive material include Webster's Third New International Dictionary (1961) and the third edition Garner's Modern English Usage (2009) in English, or the Nouveau Petit Robert (1993) in French. A partially descriptive approach can be especially useful when approaching topics of ongoing conflict between authorities, or in different dialects, disciplines, styles, or registers. Other guides, such as The Chicago Manual of Style, are designed to impose a single style and thus remain primarily prescriptive (as of lc=y). Some authors define "prescriptivism" as the concept where a certain language variety is promoted as linguistically superior to others, thus recognizing the standard language ideology as a constitutive element of prescriptivism or even identifying prescriptivism with this system of views. Others, however, use this term in relation to any attempts to recommend or mandate a particular way of language usage (in a specific context or register), without, however, implying that these practices must involve propagating the standard language ideology. According to another understanding, the prescriptive attitude is an approach to norm formulating and codification that involves imposing arbitrary rulings upon a speech community, as opposed to more liberal approaches that draw heavily from descriptive surveys; in a wider sense, however, the latter also constitute a form of prescriptivism.

Мақсаттары

Тілдік норматив – тілдік стандарттау процесінің бір бөлігі. Тілдік нормативтің басты мақсаты – әлеуметтік тұрғыдан қабылданған тіл формаларын (жалпы, мысалы, стандартты ағылшын тілінде, немесе стиль және тіркелім бойынша) оңай оқытылатын және үйренілетін етіп белгілеу. Норматив тілдің көптеген аспектілеріне қатысты болуы мүмкін, соның ішінде орфографияға, айтылуға, лексикаға, морфологияға, синтаксиске және семантикаға. Норматив аймақтық коммуникацияны жеңілдетуге көмектеседі, өйткені әртүрлі диалектілерде сөйлейтін адамдар, мысалы, телерадио хабарларында қолданылатын стандартталған тілді бір-бірінің диалектілерінен гөрі оңайрақ түсіне алады. Мұндай лингва франка өзінен дамыса да, оны ресми түрде кодификациялау және қалыпқа келтіруге бейімділік әлемнің көп бөлігінде кең таралған. Шет тілдерін оқыту да нормативтің бір түрі саналады, себебі ол басқалар жасаған қолданыс туралы құжаттамаға сүйене отырып, оқушыларды қалай сөйлеуге үйретуді қамтиды. Тілдік норматив әлеуметтік немесе саяси идеологияны ілгерілету үшін де қолданылуы мүмкін. Тарих бойы жоғары топтың тіліне нормативтер жасалған, сондықтан ол төменгі топтың тілін маргиналдайды. Бұл топтық теңсіздікті ақтауға көптеген себептер келтірді, себебі төменгі топ стандартты тілде сөйлемесе, оларды оңай ұғымсыз және дұрыс емес деп бейнелеуге болады. Бұл расизм үшін нормативтерді қолданумен де байланысты, өйткені жоғары нәсіл деп есептелетін диалекттер, расизмге ұмтылатын елдерде көбінесе стандартталады. Мысалы, АҚШ-тағы AAVE-нің төмендетілуі осыған дәлел, себебі "төменгі нәсіл" дұрыс емес сөйлейді деген идеяны қарсы идеологиясы бар адамдар таратуда. Кейін, 20 ғасырдың екінші жартысында түрлі жақтас топтарының күш-жігері "саяси дұрыстық" туы астында тіл қолданысына елеулі әсер етті, сексистік, расистік немесе жалпыға бірдей кемсітушілікке қарсы тіл үшін арнайы ережелерді насихаттады (мысалы, мүгедектер құқығын қорғау ұйымдары қолдаған "адамды бірінші орынға қою" сияқты).

Linguistic prescription is a part of a language standardization process. The chief aim of linguistic prescription is to specify socially preferred language forms (either generally, as in Standard English, or in style and register) in a way that is easily taught and learned. Prescription may apply to most aspects of language, including spelling, pronunciation, vocabulary, morphology, syntax, and semantics. Prescription is useful for facilitating inter regional communication, allowing speakers of divergent dialects to understand a standardized idiom used in broadcasting, for example, more readily than each other's dialects. While such a lingua franca may evolve by itself, the tendency to formally codify and normalize it is widespread in most parts of the world. Foreign language instruction is also considered a form of prescription, since it involves instructing learners how to speak, based on usage documentation laid down by others. Linguistic prescription may also be used to advance a social or political ideology. Throughout history, prescription has been created around high class language, and therefore it degeneralizes lower class language. This has led to many justifications of classism, as the lower class can easily be portrayed to be incoherent and improper if they do not speak the standard language. This also corresponds to the use of prescription for racism, as dialects spoken by what is seen as the superior race are usually standardized in countries with prominent racism. A good example of this is the demeaning of AAVE in the United States, as the idea that the "lower race" speaks improperly is propagated by people with an opposing ideology. Later, during the second half of the 20th century, efforts driven by various advocacy groups had considerable influence on language use under the broad banner of "political correctness", to promote special rules for anti sexist, anti racist, or generically anti discriminatory language (e. g. "people first language" as advocated by disability rights organizations).

Билік

Нормативтік ережелер көптеген сөйлеушілер мен жазушылардың қабылдайтын шешімдері бар биліктерді көздейді. Ағылшын тілінде мұндай биліктер көбінесе кітаптар болып табылады. Х.У. Фаулердің «Заманауи ағылшын тілінің қолданылуы» 20 ғасырдың көп бөлігінде британдық ағылшын тілі үшін кеңінен мойын соғылған авторитет болды; ал Стронк пен Уайттың «Стильдің негіздері» американдық ағылшын тілі үшін де сондай рөл атқарды. Дюден грамматикасының (алғашқы басылымы 1880 ж.) неміс тілінде де ұқсас мәртебесі бар. Лексикографтар өз жұмыстарын көбінесе тек сипаттамалық деп қараса да, сөздіктер кеңінен нормативтік биліктер ретінде қарастырылады. Линн Трусс-тың «Еats, Shoots & Leaves» (2003) сияқты кітаптар, нормативтік пунктуация ережелерін қатаң сақтауды жақтаса, сонымен қатар олар да өз ықпалын тигізуге тырысады.

Стильдік нұсқаулықтар

Басқа да түрдегі билік белгілі бір жағдайларда, көбінесе стильдік нұсқаулықтар түрінде кездеседі (стильдік нұсқаулар, стильдік кітаптар, стильдік парақтар немесе стильдік жинақтар деп те аталады). Стильдік нұсқаулықтар формасы бойынша әртүрлі болуы мүмкін: алфавиттік қолданыс сөздіктері, тілдің әр қырына арналған көптеген кіші бөлімдерге бөлінген толыққанды нұсқаулықтар немесе баспагер үшін ерекше маңызды бірнеше мәселеге ғана назар аударатын ықшам жұмыстар. Кейбіреулері белгілі бір салаға ғана қатысты жан-жақты болуға тырысады, ал осы салаға қатысы жоқ мәселелер бойынша жалпы оқырмандарға арналған нұсқаулықтарға жүгінеді. Стильдік нұсқаулықтар мақсатына және аудиториясына қарай түрлі болады. Жазу жанры мен әр нұсқаулықтың аудиториясы әртүрлі болғандықтан, стильдік нұсқаулықтар көбінесе бір-бірімен қайшы келеді, тіпті ағылшын тілінің бір түрінде де. Көптеген баспагерлер өздерінің ішкі стилін белгілейді, онда таңдаған орфографиялық және грамматикалық формалары, мысалы, қатар қойылған үтірлер, аббревиатураларды қалай жазу керектігі және қолданудан қашықтату керек әртүрлі қиын тіркестер көрсетіледі. Олардың көпшілігі баспагер қызметкерлері үшін ішкі құжаттама болып табылады, бірақ әртүрлі газеттер, университеттер және басқа ұйымдар өздерін қоғамдық қарауға қолжетімді етіп, кейде тіпті кітап ретінде сатады, мысалы, The New York Times Style Manual and Usage және The Economist Style Guide. Кейбір жағдайларда, бүкіл баспа саласы үй стилі нұсқаулығы ретінде пайда болған басылымға сәйкес келеді, мысалы, АҚШ-та және Ұлыбританияда ғылыми емес кітаптарды басып шығарудағы Чикаго стилі нұсқаулығы және New Hart's Rules, сондай-ақ американдық жаңалықтар стиліне сәйкес The Associated Press Stylebook. Басқалары өздерін жақтаушылар деп жариялайды, олардың ережелері "кантон тілінде дұрыс айтылуы" сияқты танымал баспасөздерде таратылады. Аталған Фаулер және Стронк пен Уайт, сондай-ақ Брайан А. Гарнер және оның Modern English Usage (бұрынғы Modern American Usage) сияқты стильдік еңбектердің кейбір қазіргі заманғы авторлары өздерін жақтаушылардың қатарына жатады. Әртүрлі стильдік нұсқаулықтар академиялық жұмыстар мен кәсіби журналдар үшін қолданылады және нақты салаларда де-факто стандарттарға айналды, бірақ олардың көп бөлігі дереккөздерге сілтеме берудің форматына қатысты (бір-бірімен қайшы келетін тәсілдермен). Мысалдар: Америка медицина қауымдастығы, Modern Language Association және Modern Humanities Research Association шығарған нұсқаулықтар және тағы да көптеген басқалары бар. Ғылыми журналдар редакторлары кеңесінің Scientific Style and Format басылымы ғылыми журналдардағы стильді нормалауға тырысады, мүмкіндігінше Халықаралық стандарттар ұйымы сияқты ұйымдар шығарған стандарттарға сүйене отырып. Бұл еңбектердің ешқайсысының заңдық немесе реттеуші билігі жоқ (бірақ кейбір үкіметтер ішкі пайдалану үшін өздерінің үй стилі кітаптарын жасайды). Олар әлі де билікке ие, яғни студент белгіленген стильдік нұсқаулықты орындамағаны үшін бағасы төмендетілуі мүмкін; кәсіби баспагер сәйкестікті талап ете алады; басылым өз қызметкерлерінің жұмысқа қабілеттілігінің бір бөлігі ретінде үй стилін қолдануын талап ете алады. Жақсы құрметке ие стильдік нұсқаулық, әдетте жалпы оқырмандарға арналған, сонымен қатар жеке қызығушылықты қанағаттандыру немесе дауды шешу үшін анықтамалық жұмыс ретінде сөздікке жүгіну сияқты билікке ие болуы мүмкін.

Other kinds of authorities exist in specific settings, most commonly in the form of style guidebooks (also called style guides, manuals of style, style books, or style sheets). Style guides vary in form, and may be alphabetical usage dictionaries, comprehensive manuals divided into numerous subsection by the facet of language, or very compact works insistent upon only a few matters of particular importance to the publisher. Some aim to be comprehensive only for a specific field, deferring to more general audience guides on matters that are not particular to the discipline in question. There are different types of style guides, by purpose and audience. Because the genres of writing and the audiences of each manual are different, style manuals often conflict with each other, even within the same vernacular of English. Many publishers have established an internal house style specifying preferred spellings and grammatical forms, such as serial commas, how to write acronyms, and various awkward expressions to avoid. Most of these are internal documentation for the publisher's staff, though various newspapers, universities, and other organizations have made theirs available for public inspection, and sometimes even sell them as books, e. g. The New York Times Manual of Style and Usage and The Economist Style Guide. In a few cases, an entire publishing sector complies with a publication that originated as a house style manual, such as The Chicago Manual of Style and New Hart's Rules in non fiction book publishing in the United States and the United Kingdom, respectively, and The Associated Press Stylebook in American news style. Others are by self appointed advocates whose rules are propagated in the popular press, as in "proper Cantonese pronunciation". The aforementioned Fowler, and Strunk & White, were among the self appointed, as are some modern authors of style works, like Bryan A. Garner and his Modern English Usage (formerly Modern American Usage). Various style guides are used for academic papers and professional journals and have become de facto standards in particular fields, though the bulk of their material pertains to formatting of source citations (in mutually conflicting ways). Some examples are those issued by the American Medical Association, the Modern Language Association, and the Modern Humanities Research Association; there are many others. Scientific Style and Format, by the Council of Science Editors, seeks to normalize style in scientific journal publishing, based where possible on standards issued by bodies like the International Standards Organization. None of these works have any sort of legal or regulatory authority (though some governments produce their own house style books for internal use). They still have authority in the sense that a student may be marked down for failure to follow a specified style manual; a professional publisher may enforce compliance; a publication may require its employees to use house style as a matter of on the job competence. A well respected style guide, and usually one intended for a general audience, may also have the kind of authority that a dictionary does consult as a reference work to satisfy personal curiosity or settle an argument.

Шығу тегі

Тарихи тұрғыдан алғанда, лингвистикалық прескриптивизм қоғам әлеуметтік жіктелу мен әлеуметтік-экономикалық иерархия құрған кезде стандартты тілде пайда болады. Мемлекеттік, әскери, діни институттардың ауызша және жазбаша тіл қолданысы стандартты тіл ретінде сақталады. Осы стандарттан кету әлеуметтік жетістікке қауіп төндіруі мүмкін (әлеуметтік топтарды қараңыз). Кейде, тілдің беделін қазіргі кездегі әдеттегі тілден ажырату үшін архаизмдер мен құрметтеу сөздері әдейі енгізіліп немесе сақталып келеді. Сол сияқты, діни ғұрыптарда қолданылатын тіл стилі күнделікті сөйлеуден ерекшеленеді. Әлемде тек бірнеше рухани көшбасшыларға ғана белгілі арнайы ғұрыптық тілдер бар; Литургиялық латын тілі ғасырлар бойы осындай қызмет атқарды. Мәдениет жазу жүйесін дамытқанда, мәдени маңызы бар мәмілелерді (заңдар, кітаптар, келісімшарттар, поэзия және т.б.) дұрыс жазу үшін орфографиялық ережелер қабылданады. Бұл көптеген адамдарға жазбаша әңгімені оңай түсінуге және ұрпақтар бойы сақтап қалуға мүмкіндік береді. Жазылу мен әліпбиге қатысты алғашқы тарихи тенденциялар түрлі діни институттардың ықпалымен тығыз байланысты болды. Батыс христиан діні латын әліпбиін таратып, Шығыс православиесі грек және кириллица әліпбилерін таратыпты. Яһудилер еврей әліпбиін, ал мұсылмандар араб жазуын қолданды. Индуизм деванагари жазуын пайдаланды. Кейбір дәстүрлерде, белгіленген әріптерді жазу мен айту ережелерін қатаң сақтау үлкен рухани маңызға ие болды және осы күнгі күнге дейін де маңызды болып табылады. Исламдағы есімдерді қою және сәлемдесу ережелері тілдік норманың рухани тазалыққа жеткізудің шарты екендігінің нақты мысалы болып табылады. Әлеуметтік әдептілікпен байланысты ұйғарымдық тілдің тағы бір жиі келтірілетін мысалы – жапон тіліндегі құрметтеу сөздері жүйесі. Көптеген, тіпті барлық кең таралған тілдерде де, нормативтік ережелерге сәйкес келудегі әлеуметтік жіктелудің белгілі бір деңгейі байқалады. Тілдік бедел – әлеуметтік лингвистиканың маңызды зерттеу тақырыбы. Тілдік бедел туралы ұғымдар бір тілдің әртүрлі диалектілеріне де, көптілді аймақтардағы бөлек тілдерге де қатысты. Престиж деңгейінің айырмашылығы көбінесе диглоссияға алып келеді: белгілі бір әлеуметтік жағдайда сөйлейтін адамдар өздерінің ана тілі болса да, жоғары беделге ие тілді немесе диалектті таңдайды. Мемлекеттік бюрократия функционалдық сабақтастықты сақтау үшін прескриптивизмді қолдануға бейім. Мұндай нормативтік тәсіл ежелгі Египеттен басталады, онда бюрократтар египеттік иероглифтердің стандартты қолданылуы арқылы Египеттің Орта патшалығының орфографиясын Птолемей кезеңіне дейін сақтап қалды.

Historically, linguistic prescriptivism originates in a standard language when a society establishes social stratification and a socio economic hierarchy. The spoken and written language usages of the authorities (state, military, church) is preserved as the standard language. Departures from this standard language may jeopardize social success (see social class). Sometimes, archaisms and honorific stylizations may be deliberately introduced or preserved to distinguish the prestige form of the language from contemporary colloquial language. Likewise, the style of language used in ritual also differs from everyday speech. Special ceremonial languages known only to a select few spiritual leaders are found throughout the world; Liturgical Latin has served a similar function for centuries. When a culture develops a writing system, orthographic rules for the consistent transcription of culturally important transactions (laws, scriptures, contracts, poetry, etc.) allow a large number of discussants to understand written conversations easily, and across multiple generations. Early historical trends in literacy and alphabetization were closely tied to the influence of various religious institutions. Western Christianity propagated the Latin alphabet. Eastern Orthodoxy spread the Greek and Cyrillic alphabets. Judaism used the Hebrew alphabet, and Islam the Arabic script. Hinduism used the Devanagari script. In certain traditions, strict adherence to prescribed spellings and pronunciations was and remains of great spiritual importance. Islamic naming conventions and greetings are notable examples of the linguistic prescription being a prerequisite to spiritual righteousness. Another commonly cited example of prescriptive language usage closely associated with social propriety is the system of Japanese honorific speech. Most, if not all, widely spoken languages demonstrate some degree of social codification in how they conform to prescriptive rules. Linguistic prestige is a central research topic within sociolinguistics. Notions of linguistic prestige apply to different dialects of the same language and also to separate, distinct languages in multilingual regions. Prestige level disparity often leads to diglossia: speakers in certain social contexts consciously choose a prestige language or dialect over a less prestigious one, even if it is their native tongue. Government bureaucracy tends toward prescriptivism as a means of enforcing functional continuity. Such prescriptivism dates from ancient Egypt, where bureaucrats preserved the spelling of the Middle Kingdom of Egypt into the Ptolemaic period through the standard usage of Egyptian hieroglyphics.

Сындар

Прескриптивизм көбінесе сынға ұшырайды. Көптеген лингвистер, мысалы Джеффри Пуллум және Language Log-қа жазғандар, көптеген қолдану нұсқаулықтарындағы кеңестердің сапасына, соның ішінде Стрэнк пен Уайттың «Стильдің негіздері» сияқты жоғары бағаланған кітаптарына күмәнмен қарайды. Әсіресе лингвистер журналистердің немесе романда жазушылардың ағылшын тілінің қолданылуы туралы жазған танымал кітаптары (мысалы, Саймон Хеффердің «Қатаң ағылшын: Дұрыс жазу және маңыздылығы») лингвистикалық талдауда негізгі қателіктерге жол беретінін атап көрсетеді. Көп кездесетін сын – прескрипция белгілі бір аймақтың немесе әлеуметтік топтың тілін басқаларынан артық көреді, соның салдарынан тілдік әртүрлілікке қарсы тұрады. Көбінесе стандартты диалект жоғарғы сыныппен байланысты, мысалы, Ұлыбританияның қабылданған айтылуы (RP). RP қазір ағылшын тіліндегі стандарт ретінде мәртебесінен көп бөлігін жоғалтты, ал басқа стандарттар енді ағылшын тілін шет тілі ретінде үйренушілерге балама жүйелер болып табылады. Олардың демократиялық негізі болғанымен, олар ағылшын тілді әлемнің басым көпшілігін әлі де қалыпқа келтірмейді: шотланд ағылшын, ирланд ағылшын, Аппалачи ағылшын, австралиялық ағылшын, үнді ағылшын, нигериялық ағылшын немесе афроамерикалық ағылшын тілдерін сөйлейтіндер стандартты өздері таңдаған немесе оларға қарсы бағытталған деп ойлауы мүмкін. Сондықтан прескрипцияның саяси салдары бар; шын мәнінде, ол саналы түрде саяси құрал ретінде қолданылуы мүмкін және қолданылған. Прескриптивизмнің тағы бір мәселесі – ол стандартты емес диалекттерді анық бағасыздандыруға бейім. Прескрипция, стандартты тілдік нормаларды қалыптастырудан басқа, тілдің әртүрлі түрлері мен тіркелімдерін ескермей, ұсынылатын лингвистикалық құрылғыларды қолдану үшін сөйлеушілерге жиі әсер етуге тырысады делінеді. Кейбір лингвистер тілді стандарттастырудың қазіргі заманғы ұлттық мемлекеттердегі практикалық рөлін мақұлдаса, кейбір прескриптивтік кодификация үлгілері жай ғана норманы белгілеуден тысқары кеткені үшін сынға ұшырайды, яғни санкцияланған тіл түрін қарым-қатынастың жалғыз заңды құралы ретінде насихаттау және оны дұрыс пайдаланудың жалғыз жарамды негізін ұсыну, ал стандартты емес қолданыстарды «қателіктер» деп қорлау. Ал қазіргі лингвистер тілдің барлық түрлері, оның ішінде жергілікті диалекттер мен стандартталған түрлердің әртүрлі іске асырылуы, белгілі бір жағдайларда әлеуметтік тұрғыдан орынсыз деп саналған жағдайда да, қарым-қатынас құралдары ретінде ғылыми тұрғыдан тең деп санайды. Стандартты тіл идеологиясына әкелетін нормативтік практика сонымен қатар нақты ресми нұсқаудың ана тілінің дұрыс меңгеруіне қажетті алғышарт екендігіне сенімділік туғызуы мүмкін, осылайша тілдік қауіпсіздіктің үлкен сезімін туғызады. Мұндай тілдік көзқарастарды тарату Шығыс Еуропадағы прескриптивистерге тән, онда тіпті кәсіби лингвистердің арасында да дұрыс нормативтік идеяларды табуға болады. Прескрипцияға қатысты тағы бір маңызды мәселе – прескриптивтік ережелер тез қалыптасады және тіл өзгергенде оларды өзгерту қиын. Осылайша, прескрипция халық тілінен артта қалуға бейім. 1834 жылы анонимді автор бөлінген инфинитивке қарсы кеңес берді, себебі бұл құрылым оның білетін ағылшын тілінде жиі кездеспейді. Бүгінде бұл құрылым күнделікті қолданыста және әдетте стандартты қолданыста болып саналады, бірақ ескі тыйым салуды әлі де естуге болады. Тағы бір қиындық – түсінікті критерийлерді анықтау. Алға қойған рұқсаттарда белгілі бір таңдау жасаудың себебі туралы нақты идеялар болуы мүмкін, ал олардың таңдаулары сирек кездеседі, бірақ тілдің қай түрін стандартты немесе басқаша артық деп санауға болатынын анықтау үшін лингвистикалық тұрғыдан тұрақты өлшем жоқ. Түсініксіздікті шешуге немесе тілдің нәзік айырмашылықтарды жасау қабілетін арттыруға бағытталған үкімдерді қорғау оңайырақ. Сөздің субъективті ассоциацияларына негізделген үкімдер проблемалы. Соңында, орынсыз догматизм мәселесі де бар. Құзыретті органдар абайлап мәлімдемелер жасаса да, тіл туралы кең тараған мәлімдемелер айыптауға бейім. Осылайша, белгілі бір форманы қарапайым немесе стандартты емес деп тану және оны кейбір жағдайларда сақтықпен қолдануды ұсынуы мүмкін, егер сыныпта қабылдаса, онда әдеттегі форманың барлық жағдайларда автоматты түрде қабылдамауы туралы үкімге айналуы мүмкін, бұл академиялық лингвистердің қабылдамауы. (Лингвистер құрылым белгілі бір лектіге қатысты ережелеріне сәйкес келмесе грамматикалық тұрғыдан дұрыс емес немесе қате деп қабылдауы мүмкін, бірақ оны тек престижді диалект нормаларынан өзгеше болғандықтан ғана қате деп санамайды.)

Prescriptivism is often subject to criticism. Many linguists, such as Geoffrey Pullum and other posters to Language Log, are highly skeptical of the quality of advice given in many usage guides, including highly regarded books like Strunk and White's The Elements of Style. In particular, linguists point out that popular books on English usage written by journalists or novelists (e. g. Simon Heffer's Strictly English: The Correct Way to Write and Why It Matters) often make basic errors in linguistic analysis. A frequent criticism is that prescription has a tendency to favor the language of one particular area or social class over others, and thus militates against linguistic diversity. Frequently, a standard dialect is associated with the upper class, for example the United Kingdom's Received Pronunciation (RP). RP has now lost much of its status as the Anglophone standard, and other standards are now alternative systems for English as a foreign language. Although these have a more democratic base, they still exclude the vast majority of the English speaking world: speakers of Scottish English, Hiberno English, Appalachian English, Australian English, Indian English, Nigerian English or African American English may feel the standard is arbitrarily selected or slanted against them. Therefore, prescription has political consequences; indeed, it can be—and has been—used consciously as a political tool. A second issue with prescriptivism is that it tends to explicitly devalue non standard dialects. It has been argued that prescription, apart from formulating standard language norms, often attempts to influence speakers to apply the proposed linguistic devices invariably, without considering the existence of different varieties and registers of language. While some linguists approve the practical role of language standardization in modern nation states, certain models of prescriptive codification have been criticized for going far beyond mere norm setting, i. e. by promoting the sanctioned language variety as the only legitimate means of communication and presenting it as the only valid baseline of correctness, while stigmatizing non standard usages as "mistakes". In contrast, modern linguists would generally hold that all forms of language, including both vernacular dialects and different realizations of a standardized variety, are scientifically equal as instruments of communication, even if deemed socially inappropriate for certain situational contexts. Resulting in standard language ideology, normative practices might also give rise to the conviction that explicit formal instruction is an essential prerequisite for acquiring proper command of one's native language, thus creating a massive feeling of linguistic insecurity. Propagating such language attitudes is characteristic of the prescriptivists in Eastern Europe, where normativist ideas of correctness can be found even among professional linguists. Another serious issue with prescription is that prescriptive rules quickly become entrenched and it is difficult to change them when the language changes. Thus, there is a tendency for prescription to lag behind the vernacular language. In 1834, an anonymous writer advised against the split infinitive, reasoning that the construction was not a frequent feature of English as he knew it. Today the construction is in everyday use and generally considered standard usage, yet the old prohibition can still be heard. A further problem is a challenge of specifying understandable criteria. Although prescribing authorizations may have clear ideas about why they make a particular choice, and their choices are seldom entirely arbitrary, there exists no linguistically sustainable metric for ascertaining which forms of language should be considered standard or otherwise preferable. Judgments that seek to resolve ambiguity or increase the ability of the language to make subtle distinctions are easier to defend. Judgments based on the subjective associations of a word are more problematic. Finally, there is the problem of inappropriate dogmatism. Although competent authorities tend to make careful statements, popular pronouncements on language are apt to condemn. Thus, wise prescriptive advice identifying a form as colloquial or non standard and suggesting that it be used with caution in some contexts may – when taken up in the classroom – become converted into a ruling that the dispreferred form is automatically unacceptable in all circumstances, a view academic linguists reject. (Linguists may accept that a construction is ungrammatical or incorrect in relation to a certain lect if it does not conform to its inherent rules, but they would not consider it absolutely wrong simply because it diverges from the norms of a prestige variety.)