Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жохан Себастьян Бахтың аспапсыз виолончельге арналған сюиталары
Suites for unaccompanied cello by Johann Sebastian Bach
BWV 1007–1012 нөмірімен белгіленген алты виолончель сюитасы – Иоганн Себастьян Бахтың (1685–1750) аспапсыз виолончельге арналған шығармалары. Олар виолончельге жазылған ең көп орындалатын соло композициялардың қатарына жатады. Бах оларды 1717–1723 жылдар аралығында, Кёттенде Капельмейстер қызметін атқарып жүрген кезінде жазған болуы мүмкін. Анна Магдалена Бахтың қолжазбасының мұқабасындағы атау – "Suites à Violoncello Solo senza Basso" (Басссыз виолончель соло үшін сюиталар). Барокко музыкалық сюитасындағы дәстүр бойынша, әр сюитаны бастайтын прелюдиядан кейін, қалған бөлімдер барокко билерінің түрлеріне негізделген. Виолончель сюиталары алты бөлімнен тұрады: прелюдия, алманде, куранте, сарабанде, екі минует немесе екі бурре немесе екі гавот, және соңғы гиг. MusicWeb International ұйымының Гари С. Далкин Бахтың виолончель сюиталарын "барлық классикалық музыка туындыларының арасындағы ең тереңі" деп атады, ал Уилфрид Меллерс 1980 жылы оларды "Адамның Құдайдың биін жасаған монофониялық музыкасы" деп сипаттады. Шығарманың техникалық қиындығы, этюд сипаты, сондай-ақ сақталған ноталардың түсіндірмелерсіз болуы және олардың арасындағы көптеген айырмашылықтар осы сюиталардың ХХ ғасырдың басында Пабло Касалс (1876–1973) жазғанға дейін көп танылмауына және заманауи кезеңде сирек орындалуына себеп болды. Одан бері оларды көптеген белгілі виолончелисттер орындап, жазды, сонымен қатар көптеген басқа да аспаптарға көшірілді. Бұл шығармалар Бахтың ең үлкен музыкалық жетістіктерінің бірі саналады.
The six Cello Suites, BWV 1007–1012, are suites for unaccompanied cello by Johann Sebastian Bach (1685–1750). They are some of the most frequently performed solo compositions ever written for cello. Bach most likely composed them during the period 1717–1723, when he served as Kapellmeister in Köthen. The title given on the cover of the Anna Magdalena Bach manuscript was Suites à Violoncello Solo senza Basso (Suites for cello solo without bass). As usual in a Baroque musical suite, after the prelude which begins each suite, all the other movements are based around baroque dance types. The cello suites are structured in six movements each: prelude, allemande, courante, sarabande, two minuets or two bourrées or two gavottes, and a final gigue. Gary S. Dalkin of MusicWeb International called Bach's cello suites "among the most profound of all classical music works" and Wilfrid Mellers described them in 1980 as "Monophonic music wherein a man has created a dance of God". Due to the works' technical demands, étude like nature, and difficulty in interpretation because of the non annotated nature of the surviving copies and the many discrepancies between them, the cello suites were little known and rarely publicly performed in the modern era until they were recorded by Pablo Casals (1876–1973) in the early 20th century. They have since been performed and recorded by many renowned cellists and have been transcribed for numerous other instruments; they are considered some of Bach's greatest musical achievements.
Тарих
Суиталардың нақты хронологиясын (суиталардың жасалу реті және олардың соло скрипкалық сонаталардан бұрын немесе кейін жасалғандығы) толық анықтау мүмкін емес. Ғалымдар, әдетте, шығармалар жиынтығының стильдерін салыстырмалы түрде талдау негізінде, виолончель суиталары ең алдымен пайда болды деп санайды, бұл суиталарды 1720 жылдан бұрын, Бахтың скрипкалық сонаталар автографындағы жылмен сәйкестендіреді. Суиталар 20-шы ғасырдың басына дейін кеңінен танылмаған. Пабло Касалс суиталарды танымал етуді бастаған алғашқы адам болды, ол 1889 жылы Барселонадағы қолдан келген дүкенде Фридрих Грютзмахердің (Бахтың толық суитасын орындаған алғашқы виолончельші) нұсқасын 13 жасында тапқаннан кейін. Касалс суиталарды көпшілік алдында орындағанмен, оларды жаздыруға 1936 жылы, 60 жасқа толғанда ғана келісті, бастапқыда №2 және №3 суиталарды Лондондағы Abbey Road студиясында жазды. Қалған төртеуі Парижде жазылды: №1 және №6 – 1938 жылдың маусымында, ал №4 және №5 – 1939 жылдың маусымында. Касалс алты суитаны да жазған алғашқы адам болды; оның жазбалары бүгінгі күнге дейін қолжетімді және құрметпен қарастырылады. 2019 жылы Конгресс кітапханасы Касалс жазбасын "мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп танып, Ұлттық жазбалар тізіліміне енгізу үшін іріктеді. Одан бері көптеген виолончельшілер осы суиталарды орындап, жаздырып алған. Йо-Йо Ма 1985 жылы "Six Unaccompanied Cello Suites" альбомы үшін "Үздік аспаптық солисттік орындау" номинациясында Грэмми сыйлығын жеңіп алды. Жанош Старкер 1998 жылы "Алты аспапсыз виолончель суитасы" атты бесінші жазбасы үшін "Үздік аспаптық солисттік орындау" номинациясында Грэмми сыйлығын жеңіп алды.
An exact chronology of the suites (regarding both the order in which the suites were composed and whether they were composed before or after the solo violin sonatas) cannot be completely established. Scholars generally believe that—based on a comparative analysis of the styles of the sets of works—the cello suites arose first, effectively dating the suites earlier than 1720, the year on the title page of Bach's autograph of the violin sonatas. The suites were not widely known before the early 20th century. It was Pablo Casals who first began to popularize the suites, after discovering an edition by Friedrich Grützmacher (who was the first cellist to perform an entire Bach suite) in a thrift shop in Barcelona in 1889 when he was 13. Although Casals performed the suites publicly, it was not until 1936, when he was 60 years old, that he agreed to record them, beginning with Suites Nos. 2 and 3, at Abbey Road Studios in London. The other four were recorded in Paris: 1 and 6 in June 1938, and 4 and 5 in June 1939. Casals became the first to record all six suites; his recordings are still available and respected today. In 2019, the Casals recording was selected by the Library of Congress for preservation in the National Recording Registry as "culturally, historically, or aesthetically significant". The suites have since been performed and recorded by many cellists. Yo Yo Ma won the 1985 Grammy Award for Best Instrumental Soloist Performance for his album Six Unaccompanied Cello Suites. János Starker won the 1998 Grammy Award for Best Instrumental Soloist Performance for his fifth recording of Six Unaccompanied Cello Suites.
Қолжазба
Бахтың скрипкалық сонаталарынан айырмашылығы, виолончель сюиталарының автор қолжазбасы сақталмаған, сондықтан қазіргі заманғы мәтіндік басылымдарды жасау мүмкін емес. Бахтың екінші әйелі Анна Магдаленаның қолмен жазған көшірмесі сияқты екінші дереккөздерді талдау нәтижесінде, болжамды нақты басылымдар жасалды, бірақ олар лигатуралар мен басқа да артикуляциялардың дұрыс еместігімен, иірімдер мен динамика сияқты негізгі орындау белгілерінің болмауымен, сондай-ақ жалған ноталар мен ырғақтармен кемшіліктерге толы. Осының салдарынан мәтіндер орындаушыларға көптеген түсіндіру мәселелерін тудырады. Неміс виолончелисі Михаэль Бах Анна Магдалена Бахтың сюиталарының қолжазбаларының дұрыс екеніне сенетінін айтты. Оның талдауына сәйкес, лигатуралардың күтпеген орналасуы гармониялық дамумен тығыз байланысты, бұл оның теориясын қолдайды. Оның пікірі бәріне де қабылданбаған. Төрт қолжазба арасындағы қарым-қатынасты зерттеудің соңғы нәтижелері Анна Магдалена Бахтың қолжазбасы күйеуінің түпнұсқасынан тікелей көшірілмеген, бірақ жоғалған аралық дереккөзден көшірілген болуы мүмкін екенін көрсетті. Осылайша, Магдалена қолжазбасындағы лигатуралар Бахтың өзіне тиесілі болмауы мүмкін және олардың түсіндірілуіне көмектеспейді. Соңғы зерттеулер көрсеткендей, сюиталар қалыпты виолончельде (аяқ арасында ойналатын) емес, скрипка сияқты иықта ойналатын аспапта (da spalla) орындалуы мүмкін. Осы кезеңде музыкалық аспаптарды атау үшін қолданылған терминологияның әртүрлілігі қазіргі шатасуға әкелді, және «Бах қандай аспапты ойлаған» және тіпті ол қандай да бір аспапты ойлаған ба деген пікірталас жалғасуда. Зигисвальд Куйкен және Рё Теракадо екеуі де осы «жаңа» аспапта толық сюиталарды жазды, ол бүгінде виолончель (немесе виола) да спалла деп аталады; аспаптың көшірмелерін лютиер Дмитрий Бадиаров жасады.
Unlike with Bach's solo violin sonatas, no autograph manuscript of the Cello Suites survives, making it impossible to produce modern urtext performing editions. Analysis of secondary sources, including a hand written copy by Bach's second wife, Anna Magdalena, has produced presumably authentic editions, although critically deficient in the placement of slurs and other articulations, devoid of basic performance markings such as bowings and dynamics, and with spurious notes and rhythms. As a result, the texts present performers with numerous problems of interpretation. German cellist Michael Bach has stated that he believes the manuscripts of the suites by Anna Magdalena Bach are accurate. According to his analysis, the unexpected positioning of the slurs corresponds closely to the harmonic development, which he suggests supports his theory. His position is not universally accepted. The most recent studies into the relationships among the four manuscripts show that Anna Magdalena Bach's manuscript may not have been copied directly from her husband's holograph but from a lost intervening source. Thus, the slurs in the Magdalena manuscript may not come from Bach himself and would not be clues to their interpretation. Recent research has suggested that the suites were not necessarily written for the familiar cello played between the legs (da gamba), but an instrument played rather like a violin, on the shoulder (da [[Wikt:spalla). Variations in the terminology used to refer to musical instruments during this period have led to modern confusion, and the discussion continues about what instrument "Bach intended", and even whether he intended any instrument in particular. Sigiswald Kuijken and Ryo Terakado have both recorded the complete suites on this "new" instrument, known today as a violoncello (or viola) da spalla; reproductions of the instrument have been made by luthier Dmitry Badiarov.
Басылымдар
1983 жылы виолончельші Эдмунд Курц Анна Магдалена Бахтың қолжазбасының факсимильдеріне негізделген басылым шығарды, оларды әр басылған беттің қарама-қарсысына орналастырды. Бұл басылым "аспап үшін жазылған ең ұлы музыканың ең маңызды нұсқасы" деп сипатталды. Дегенмен, Курц Магдалена мәтінін нақтылай түсінді, нәтижесінде оның және басқа басылымдардың арасында айырмашылықтар туды, олар бастапқы дереккөздердегі қателер деп есептелетін мәтіндік кемшіліктерді түзетеді.
The cellist Edmund Kurtz published an edition in 1983, which he based on facsimiles of the manuscript by Anna Magdalena Bach, placing them opposite each printed page. It was described as "the most important edition of the greatest music ever written for the instrument". However, Kurtz chooses to follow the Magdalena text exactly, leading to differences between his and other editions, which correct what are generally considered to be textual errors in the source.
Қаулылар
Бах кем дегенде бір сюитаны, №5 до минор сюитасын, лютня үшін жазған. Осы нұсқасының қолжазбасы BWV 995 деп белгіленген. Шуманның баспагері 1854 жылы Бахтың скрипкалық сонаталарын қабылдады, бірақ Бахтың виолончель сюиталарын өңдеуін қабылдамады. Шуманның жесірі Клара Шуман және скрипкашы Джозеф Йоахим 1860 жылдан кейін Бахтың виолончельге арналған өңдеу қолжазбаларын жойды деп есептеледі, себебі Йоахим оларды жеткіліксіз деп мәлімдеді. 1923 жылы Леопольд Годовский №2, №3 және №5 сюиталарын толық контрапунктпен, жеке фортепианоға арнап фортепианоға аударды, оларды "фортепианоға еркін транскрипцияланып, бейімделген" деп атады. Виолончель сюиталары көптеген жеке аспаптарға, оның ішінде скрипкаға, виолаға, контрабасқа, виола да гамбаға, мандолинаға, фортепианоға, маримбаға, классикалық гитараға, блокфлейтаға, флейтаға, электр бас гитараға, валторнаға, саксофонға, кларнетке, фаготқа, кернейге, тромбонға, эвфониумға, тубаға, укулелеге және шарангоға аударылды. Олар сондай-ақ оркестр үшін де транскрипцияланып, аранжировкаланды.
Bach transcribed at least one of the suites, Suite No. 5 in C minor, for lute. An autograph manuscript of this version exists as BWV 995. Schumann's publisher accepted his arrangements of the Bach violin sonatas in 1854, but rejected his Bach cello suite arrangements. It is believed that Schumann's widow Clara Schumann, along with violinist Joseph Joachim, destroyed his Bach cello arrangement manuscripts sometime after 1860, when Joachim declared them substandard. In 1923, Leopold Godowsky composed piano transcriptions of Suites Nos. 2, 3, and 5, in full counterpoint for solo piano, subtitling them "very freely transcribed and adapted for piano". The cello suites have been transcribed for numerous solo instruments, including the violin, viola, double bass, viola da gamba, mandolin, piano, marimba, classical guitar, recorder, flute, electric bass, horn, saxophone, clarinet, bassoon, trumpet, trombone, euphonium, tuba, ukulele, and charango. They have been transcribed and arranged for orchestra as well.
Анна Магдалена Бах туралы болжамдар
2006 жылы Австралияның Дарвин қаласындағы Чарльз Дарвин университетінің музыка мектебінің профессоры Мартин Джарвис Анна Магдаленаның күйеуіне жатқызылған бірнеше музыкалық шығармалардың авторы болуы мүмкін деген болжам жасады. Джарвис Анна Магдаленаның алты виолончель сюитасын жазғанын және Голдберг вариацияларынан (BWV 988) арияның жазылуына қатысқандығын ұсынады. Алайда, музыкатанушылар, сыншылар және орындаушылар бұл пікірдің дәлелдерінің әлсіздігіне, сондай-ақ Иоганн Себастьян Бахтың авторлығын растайтын қолда бар мәліметтерге сілтеме жасай отырып, бұл талапқа күмәнмен қарайды.
Professor Martin Jarvis of Charles Darwin University School of Music, in Darwin, Australia, speculated in 2006 that Anna Magdalena may have been the composer of several musical pieces attributed to her husband. Jarvis proposes that Anna Magdalena wrote the six Cello Suites and was involved in composing the aria from the Goldberg Variations (BWV 988). Musicologists, critics, and performers, however, pointing to the thinness of evidence of this proposition, and the extant evidence that supports Johann Sebastian Bach's authorship, remain skeptical of the claim.