Кіріспе

19 ғасырдың жазушысы, "Джордж Гаскойн" псевдонимін қолданған 16 ғасырдың ағылшын ақыны және сарай адамы.

Джордж Гаскойн (шамамен 1535 – 7 қазан 1577) – ағылшын ақыны, сарбазы және сәтсіз сарай адамы. Ол сэр Томас Уайт пен Суррей графы Генри Ховардтан кейінгі ерте Елизавета дәуірінің ең маңызды ақыны деп есептеледі және Филип Сиднидің пайда болуына жол ашты. Ол Елизавета I патшайымды құдайлық деңгейге көтерген алғашқы ақын болды, осы арқылы оны өзінің мемлекеті мен халқына үйленген бойжеткен құдай ретінде бейнеледі. Оның ең белгілі шығармалары: «Мырза ФДж-дің оқиғалары туралы әңгіме» (1573) – сарайлық интригалар туралы баяндама және алғашқы ағылшын прозалық туындыларының бірі; «Претенденттер» (1566 жылы қойылған, 1573 жылы басылған) – Ариостоның ерте аудармасы және ағылшын прозасында жазылған алғашқы комедия, оны Шекспир «Қызба жұлдызды бағындыру» пьесасының көзі ретінде пайдаланды; жиі антологияға енетін «Гаскойнс водманс» (1573) атты қысқа өлеңі және «Ағылшын тілінде өлең немесе ұйқас жасау туралы белгілі бір нұсқаулар» (1575) – ағылшын өлең өнері туралы алғашқы зерттеме.

Ерте өмір

Кардингтоннан, Бедфордширден шыққан сэр Джон Гаскойнның үлкен ұлы Гаскойн Кембридждегі Тринити колледжінде білім алды, ал университетті бітірген соң Орта ғибадатханасына (Middle Temple) қосылған деген болжам бар. Ол 1555 жылы Грейдің қонақ үйіне (Gray's Inn) мүше болды.

Жүзінші түрлі гүлдер (1573) және Гаскойнның позиялары (1575)

Гаскойннің ең танымал және даулы еңбегі бастапқыда 1573 жылы «Кішкентай өлеңдер жинағындағы жүз түрлі гүл» деген атпен жарық көрген. Ол ішінара (аударма арқылы) Эврипид, Овидий, Петрарка, Ариосто және басқалардың көркем бақтарынан, ал ішінара Англияның жемісті бақтарынан алынған, трагикалық, комедиялық және аhlақиқаттық әңгімелердің алуан түрлі үлгілерін ұсынады, білімді оқырмандардың жақсы сезімталдық мұрындарына ләззат сыйлайтын, пайдалы және әдемі, Лондондық баспагер Ричард Смиттен шыққан. Кітаптың мазмұны сарайдағы қастандықтарға толы, ал қастандық аурасы нақты немесе болжамды авторлардың нақты есімдерінің орнына, авторларды білдіретін әріптер мен гүл шоқтары арқылы шеберлікпен көрсетіледі. Кітапты қарапайымдыққа қарсы деп танығандықтан, ол «Ең Көкметтің Жоғарғы Комиссарлары» тарапынан тәркіленді. Гаскойн екі жылдан кейін кітапты «Джордж Гаскойннің гүлдері» деген басқа атаумен, белгілі бір қосымшалар мен жойылған бөлімдермен қайта жариялады. Жаңа басылымда Гаскойннің қолы қойылған үш арнау хаты бар, онда алғашқы басылымнан туындаған кінәрат үшін кешірім сұралады. Алайда бұл әрекет сәтсіз аяқталды, өйткені кітап та қарапайымдыққа қарсы деп танылып, қайтадан тәркіленді.

Нидерландыда соғыс жүріп жатыр

1572 жылы Гаскойн жалдамалы сарбаз ретінде Төменгі елдерге аттанғанда, ауа райының күші кемесін Бриелге жеткізді, ол сәтіне орай, голландиялықтардың бақылауына өткен еді. Ол капитандық шен алып, келесі екі жылғы науқандарға белсенді қатысты, оның ішінде Миддельбургты қоршауға қатысты. Осы оқиғалар барысында ол голландиялықтарды жек көруге келді, ал Вильгельм Оранскийге зор құрметпен қарады. Оранский жеке өзі оның полковнигімен болған дауға араласып, Гаагадағы бір әйелге жасаған құпия сапарларынан туған күдіктерден қорғады. Лейденді қоршау кезінде ағылшын әскері Валькенбургтен шыққаннан кейін тұтқынға алынып, 1574 жылдың күзінде Англияға жіберілді. Ол Лорд Грей де Уилтонға өзінің басынан өткен оқиғаларын арнап, «Соғыстың жемістері» (1575 жылғы басылымда жарияланған) және «Гаскойннің Голландияға сапары» атты еңбектерін сыйлады. 1575 жылы ол маскалар құрастыруға қатысты, олар келесі жылы «Кенелворттағы сарайдағы князьдік ләззаттар» деген атпен жарияланды, бұл патшайымның Лестер графына келген сапарына арналған шара болды. 1575 жылы Вудстокта ол Елизавета патшайым алдында сөз сөйледі және королеваның қонағы сэр Генри Ли жазған «Ерметтің әдемі әңгімесі» атты қысқа романның оқылуына қатысты. Келесі Жаңа жылда патшайымның сарай мүшелерімен дәстүрлі сыйлық алмасу кезінде Гаскойн оған латын, итальян және француз тілдеріне аударған «Гемет» қолжазбасын сыйлады. Оның титулдық бетінде патшайым тізе бүгіп отырған ақынды марапаттап, ол оған қалташа да сыйлап отырған сурет бейнеленген; ал «Tam Marti, quam Mercurio» деген ұран оның патшайымға сарбаз, ғалым ақын немесе екеуінің де рөлінде қызмет ететінін көрсетеді. Ол сонымен қатар үш тілде мәтіндерімен бірге үш эмблема да салды. Ол сондай-ақ Жак дю Фуйюдің «La Venerie» (1561) еңбегін ағылшын тіліне «The Noble Arte of Venerie or Hunting» (1575) деп аударды, ол Джордж Турбервиллдің «The Book of Falconrie» немесе «Hawking» еңбегімен бірге жарияланды, сондықтан кейде бұл еңбек Турбервиллге дұрыс емес жатқызылады, бірақ шындығында бұл Гаскойннің еңбегі болды.

Кейінгі жазбалары мен ықпалдары

Оның көптеген еңбектері соғыстан қайтқаннан кейін, өмірінің соңғы жылдарында жарияланды. Ол 7 қазан күні Линкольнширдегі Стэмфорд қаласында қайтыс болды және 13 қазан күні Стэмфордтағы Сент-Мэри шіркеуінің қорымда жерленді. Гаскойннің метрикалық композиция туралы теориясы "Ағылшын тілінде өлең немесе ұйқас жасау туралы нұсқаулар, Мастер Эдуардо Донатидің өтініші бойынша жазылған" атты қысқа сындық трактатында түсіндірілген, ол оның "Пози" (1575) жинағына қосымша ретінде берілген. Ол Чосерді өзінің ұстазы деп мойындады және Генри Ховард, Суррей графы мен Томас Уайат мектебінің бұрынғы ақындарынан көбінесе өлеңдерінің тегіс әрі әдемі болуымен ерекшеленді.