Кіріспе
Лондондағы темір жол жобасы, Англия – Crossrail темір жол құрылысы жобасы. Бұл Лондонды орталыққа бағытталған аяқталған темір жол жобасы. Ол Елизавета желісі деп аталатын жоғары жиілікті гибридті қалалық және жылдам транзит жүйесін қамтамасыз етеді, ол елорданы батыстан шығысқа қарай қала маңындағы аудандардан кесіп өтеді және Лондонда аяқталатын екі маңызды темір жол желісін байланыстырады: Ұлы Батыс негізгі желісі және Ұлы Шығыс негізгі желісі. Жоба 2007 жылы мақұлданды, ал құрылыс 2009 жылы орталық бөлігінде және маршруттың бір бөлігіне айналған қолданыстағы желілерге қосылу жұмыстарымен басталды. Бұл бағыт Елизавета II патшайымының құрметіне Елизавета желісі деп аталды, ол 2022 жылдың 17 мамырында өзінің платиналық мерейтойында желіні ашты. Паддингтон мен Эбби Вуд арасындағы желінің орталық бөлігі 2022 жылдың 24 мамырында ашылды, Орталық Лондонның негізгі бөлімі арқылы сағатына 12 пойыз жүреді. Жобаның басты ерекшелігі – Паддингтон станциясынан Уайтчепель маңындағы қиылысқа дейін жер астынан өтетін жаңа темір жол желісінің құрылысы. Онда ол Ұлы Шығыс негізгі желісіне қосылатын бір тармаққа, ал оңтүстік-шығыстағы Абби Вудқа қарай бөлінетін екінші тармаққа бөлінеді. 2023 жылдың мамыр айында Елизавета желісі толыққанды жұмыс істегенде, жаңа тоғыз вагонды 345 класты пойыздар орталық бөлімде әр бағытта сағатына 24 пойызға дейін жиілікпен жүруге кірісті, содан кейін қызметтер екі тармаққа бөлінеді: батысқа және шығысқа; шығысқа және шығысқа. 2015 жылдың мамыр айында Ұлы Шығыс негізгі желісінің және Шенфилд арасындағы учаскелеріндегі қалалық қызметтер TfL Rail-ге берілді; TfL Rail сондай-ақ 2018 жылдың мамыр айында Хитроу Коннект қызметтерін қабылдады және 2019 жылдың желтоқсанында Паддингтон мен Рединг арасындағы кейбір қалалық қызметтерді алмастырды. TfL Rail бренді 2022 жылдың мамыр айында негізгі бөлім ашылғанда тоқтатылды. Елизавета желісі MTR Corporation (Crossrail) Ltd компаниясымен Лондонға арналған көлік (TfL) концессиясы ретінде, Лондон жер асты желісіне ұқсас түрде басқарылады. TfL-дің желіден түсетін жылдық кірісі 2018 жылы 2022–23 жылдары шамамен 500 миллион фунт стерлинг, ал 2024–2025 жылдары 1 миллиард фунт стерлингтен астам болатыны болжанып отыр. Жобаның жалпы сметалық құны бастапқы бюджеттегі 14,8 миллиард фунт стерлингтен 2020 жылдың желтоқсанына қарай 18,8 миллиард фунтқа дейін өсті. Бастапқыда 2018 жылы ашылуы жоспарланған жоба бірнеше рет кейінге жылдырылды, соның ішінде COVID-19 пандемиясынан туындаған бірнеше айлық кешігулер де болды.
the railway construction project
Crossrail is a completed railway project centred around London. It provides a high frequency hybrid commuter rail and rapid transit system, known as the Elizabeth line, that crosses the capital from suburbs on the west to east and connects two major railway lines terminating in London: the Great Western Main Line and the Great Eastern Main Line. The project was approved in 2007, and construction began in 2009 on the central section and connections to existing lines that became part of the route, which has been named the Elizabeth line in honour of Queen Elizabeth II who opened the line on 17 May 2022 during her Platinum Jubilee. The central section of the line between Paddington and Abbey Wood opened on 24 May 2022, with 12 trains per hour running in each direction through the core section in Central London. The main feature of the project is the construction of a new railway line that runs underground from Paddington Station to a junction near Whitechapel. There it splits into a branch to , where it joins the Great Eastern Main Line; and a branch to Abbey Wood in southeast London. When the Elizabeth line became fully operational in May 2023, the new nine carriage Class 345 trains started to run at frequencies in the central section of up to 24 trains per hour in each direction through the central core, after which services divide into two branches: in the west to and to ; in the east to and to In May 2015, local services on the section of the Great Eastern Main Line between and Shenfield were transferred to TfL Rail; TfL Rail also took over Heathrow Connect services in May 2018 and replaced some local services between Paddington and Reading in December 2019. The TfL Rail brand was discontinued when the core section opened in May 2022. The Elizabeth line is operated by MTR Corporation (Crossrail) Ltd as a London Rail concession of Transport for London (TfL), in a similar manner to London Overground. TfL's annual revenues from the line were forecast in 2018 to be nearly £500million in 2022–23 and over £1billion from 2024 to 2025. The total estimated cost rose from an initial budget of £14.8billion to £18.8billion by December 2020. Originally planned to open in 2018, the project was repeatedly delayed, including several months caused by the COVID 19 pandemic.
Алғашқы ұсыныстар
Батыс Лондонның орталығымен және шығысқа қарай Ливерпуль көшесін байланыстыру үшін үлкен диаметрлі туннельдер құрылымының идеясын алғаш рет 1941 жылғы маусымда "The Star" газетінде теміржолшы Джордж Дау ұсынды. "Кроссрейл" болып белгілі болған жобаның бастауы 1943 жылғы Лондон округінің жоспары мен 1944 жылғы Патрик Аберкромбидің Үлкен Лондон жоспарынан бастау алады. Бұл 1944 жылы құрылған және 1946 және 1948 жылдары есеп берген Темір жол (Лондон жоспары) комитетінің арнайы зерттеуін жүргізуге әкелді. "Crossrail" термині 1974 жылғы Лондон теміржол зерттеу есебінде пайда болды. Идея көрекейлік деп танылса да, шығынға қатысты тек қысқаша баға берілді: 300 миллион фунт стерлинг. Жобаның іске асырылу мүмкіндігі мен құнын анықтау үшін жүзеге асыруға қабілеттілігін зерттеуді жоғары дәрежеде маңызды деп ұсынды. Сондай-ақ, түпкілікті шешім қабылданғанша туннельдердің бағыты сақталсын деп ұсынылды.
Кейінгі ұсыныстар
1989 жылғы Лондонның орталық теміржол зерттеуінде қолданыстағы теміржол желісін байланыстыратын туннельдер "Шығыс-Батыс Кроссрейл", "Қалалық Кроссрейл" және "Солтүстік-Оңтүстік Кроссрейл" схемалары ретінде ұсынылды. Шығыс-батыс схемасы Ливерпуль көшесінен Паддингтон/Мэрибонеге дейінгі желіні, батыс шетіндегі екі қосылысты – туннельді Ұлы Батыс магистралімен және метрополитен желісімен байланыстыруды көздеді. Сити маршруты Ұлы Солтүстік маршрутын Лондон көпірімен байланыстыратын Лондон қаласы арқылы жаңа қосылыс ретінде көрсетілді. Солтүстік-оңтүстік желісі Батыс жағалаудың негізгі желісі, Темзлинк және Ұлы Солтүстік пойыздарын Эустон және Кингс-Кросс арқылы, содан кейін Вест-Энд аймағы мен Виктория станциялары арқылы жүргізуді ұсынды. Есепте басқа да бірнеше схемалар ұсынылды, оның ішінде "Темзлинк Метро" маршрутын жақсарту және Челси-Хакни желісі де бар. Шығыс-батыс схемасының құны, жылжымалы құрамды қоса алғанда, 885 миллион фунт стерлингке бағаланды. 1991 жылы Парламентке Паддингтоннан Ливерпуль көшесіне дейінгі жаңа жер асты желісін қамтитын жеке заң жобасы ұсынылды. Заң жобасын Лондон метрополитені және Британдық теміржолы ұсынды, үкімет оны қолдады; алайда, 1994 жылы жеке заң жобасы комитеті оны қабылдамады, себебі жобаның қажеттілігі дәлелденбеді. Бірақ үкімет болашақ схемаларға қаукел келтіретін дамуларға жол бермеу үшін "Қорғау туралы нұсқаулар" шығарды. 2001 жылы TfL және Көлік министрлігі (DfT) арасындағы бірлескен кәсіпорын – Cross London Rail Links (CLRL) құрылды, оның мақсаты Crossrail схемасын және Уимблдон-Хакни схемасын дамыту және ілгерілету болды. CLRL Crossrail жобасын ілгерілетіп жатқанда, балама схемалар да ұсынылды. 2002 жылы GB Railways SuperCrossRail деп аталатын жобаны ұсынды, ол Лондонның орталығы арқылы батыс-шығыс теміржол туннелі арқылы , , , және стансаларын байланыстыруды көздеді. Туннельдің бағыты Теміз өзені бойында өтуі керек еді, ал стансалар , және орналасатын болды. 2004 жылы теміржолдың жоғары лауазымды басшылары Superlink деп аталатын тағы бір ұсыныс жасады. SuperCrossRail сияқты, Superlink та Лондон арқылы туннель арқылы бірнеше өңірлік стансаларды байланыстыруды көздеді, бірақ Crossrail үшін бұрыннан қорғалған бағытты қолдады. CLRL екі ұсынысты да бағалап, желілік қуаттылық және құн мәселелеріне байланысты оларды қабылдамады.
Бекіту
2008 жылғы Crossrail заңы 2008 жылдың шілдесінде патшалық бекітілуге ие болды, бұл CLRL-ге жобаны салуға қажетті құқықтарды берді. 2009 жылдың қыркүйегінде TfL жобаға Еуропалық инвестициялық банктен 1 миллиард фунт стерлинг көлемінде несие алды. Консерваторлар да, Лейбористер де 2010 жылғы сайлау бағдарламаларында Crossrail жобасын іске асыруға міндеттеме берді, ал сайлаудан кейін құрылған коалициялық үкімет те жобаны қолдады.
Хронологиясы
2009 жылдың сәуірінде Crossrail 17 компанияның «Жұмыстарды іске асыру жөніндегі негіздемелік келісімдерді» жасағанын және енді жұмыстардың топтамалары үшін бәсекелесе алатынын мәлімдеді. Құрылыс ең жоғалған шағында жобаның жеткізу тізбегінде 14 000-ға дейін адам қажет болуы күтілді. Жұмыс 2009 жылдың 15 мамырында басталды, болашақ Канар Уарф станциясында үйінділер қазу жұмыстары қолға алынды. Жобадағы жұмыстардан таралатын аурулар қаупін лорд Джеймс Блэкхид Crossrail заң жобасын қабылдағанда көтерді. Ол Лордтар палатасының комиссиясына 1520 жылы Фаррингдонның Смитфилд ауылына 682 адам сиыр көкжауынмен зарарланған етпен әкелініп, содан кейін сол аймақта жерленгенін айтты. 2009 жылдың 24 маусымында туннель қазу кезінде табылған адам сүйектерінен көкжар немесе обаның іздері табылмағаны хабарланды. Екі негізгі туннель салу келісімшартына конкурс шақырулары 2009 жылдың тамызында Еуропалық Одақтың ресми газетінде жарияланды. «Туннельдер Батысы» (C300) – Royal Oak-тен жаңа Crossrail Farringdon станциясына дейінгі екі туннель, Паддингтон батысынан порталмен. «Туннельдер Шығысы» (C305) сұранысы үш туннель бөлімі мен шығыс Лондондағы «іске қосу камераларына» қатысты. Келісімшарттар 2010 жылдың соңында берілді: «Туннельдер Батысы» келісімшарты BAM Nuttall, Ferrovial Agroman және Kier Construction (BFK) компанияларына, ал «Туннельдер Шығысы» келісімшарты Dragados және John Sisk & Son компанияларына берілді. Қалған туннель салу келісімшарты (C310, Пламстедтен Солтүстік Вулвичке дейін), Темза астындағы туннельді қоса алғанда, 2011 жылы Hochtief және J. Murphy & Sons компаниясына берілді. 2009 жылдың қыркүйегінде станциядағы 1 миллиард фунт стерлингтік дамуға дайындық жұмыстары басталды, ғимараттар (Астория театрының ішінде) міндетті түрде сатып алынып, бұзылды. 2010 жылдың наурыз айында құрылыс компанияларына «Royal Oak Portal Taxi Facility Demolition», «Crossrail Bond Street Station Demolition works», «Crossrail Tottenham Court Road Station Demolition works» және «Pudding Mill Lane Portal» сияқты «іске асыру жұмыстарының» екінші кезеңі бойынша келісімшарттар берілді. 2010 жылдың желтоқсанында туннель салу жұмыстарының көп бөлігіне келісімшарттар берілді. Crossrail жобасы үшін қажетті біліктерді дамытуға көмектесу үшін Crossrail 2011 жылы Илфордта Туннель және жер асты құрылысын салу академиясын ашты. Академия 2017 жылы TfL-ге тапсырылды, олар басқаруын PROCAT-ке тапсырды. 2010 жылдың ақпанында Crossrail компаниясы маршрут бойында үйі бар тұрғындарды нарықтық құннан төмен бағаға сатуға мәжбүрлегені үшін кінәланды. Лондон Ассамблеясының кейінгі есебі Crossrail-дің міндетті түрде сатып алуларға қатысқан тәсілін және зардап шеккен адамдар мен бизнеске көмек көрсетпегенін сынады. Сондай-ақ, Лондонның «Астория» залы жабылуына байланысты музыка жанкүйерлерінің наразылығы да болды. 2011 жылдың желтоқсанында туннельден қазылған материалды Уоллеси аралына тасымалдау келісімшарты BAM Nuttall Limited және Van Oord UK Limited бірлескен кәсіпорнына берілді. Жаңа ылғалды жерлер табиғи қорығын (Wallasea Wetlands) құру үшін 4,5–5 миллион тонна топырақ пайдаланылмақ. Жоба нәтижесінде жеті миллион тонна жер көшірілді. Коннахт туннелін бетон көбігімен толтырып, бастапқыда жоспарланғандай, қайта бұрғылау, туннельдің құрылымдық тұрақтылығына үлкен қауіп төндіреді деп есептелді, сондықтан оның бейінін кеңейту үшін туннельдің төбесіне кіру үшін жоғарыдағы доктарды судан босату қажет болды. Бұл жұмыс 2013 жылы жүргізілді. Теміржол туннельдерін қазу 2015 жылдың 4 маусымында премьер-министр мен Лондон мэрінің қатысуымен Фаррингтонда ресми түрде аяқталды. Жолдың құрылысы 2017 жылдың қыркүйегінде аяқталды. ETCS сигнализациясы 2017–2018 жылдары Хитроу туннельдерінде сынақтан өтуі тиіс болды. Инфрақұрылымның оңтүстік-шығыс бөлігі 2018 жылдың ақпанында іске қосылды, сол айда Пламстед пен Эбби Вуд арасында алғашқы сынақ пойыз жүрді. 2018 жылдың мамырында Вестборн Парк пен Степни арасындағы әуе желілеріне қуат берілді, платформа есіктерін орнату аяқталды және туннельдер арқылы жүретін алғашқы пойыздардың бейнесі жарияланды. TfL Rail 2018 жылдың мамырында Паддингтоннан Хитроуға дейінгі Heathrow Connect қызметтерін өз қолына алды. 2019 жылдың сәуірінде Crossrail 2020 жылдың қазаны мен 2021 жылдың наурызы арасында аяқталады, жоспардан екі жыл кешігеді және желідегі он жаңа станцияның бірі Бонд-стрит станциясы ашылмайды деп хабарланды. Лондон Ассамблеясының көлік комитеті TfL Лондон мэрі Садық Ханға берген жаңартуларда жобаның кешігу мүмкіндігін азайтып көрсеткенін және TfL комиссары Майк Браун өзінің лауазымынан кетуді қарастыруы керек екенін мәлімдеді. Crossrail аяқталуға дейін тұрған негізгі қиындықтар – пойызды үш түрлі жол сигнализациясы жүйесімен біріктіретін бағдарламалық құралды жазу және сынау, сондай-ақ туннельдер ішінде жабдықты орнату екенін айтты. 2020 жылдың тамызында Crossrail орталық бөлігі 2022 жылдың бірінші жартысында ашылуға дайын болады деп хабарлады. 2021 жылдың мамырында сынақ жүргізу басталды, ал 2022 жылдың 24 мамырында королева Елизавета II қатысуымен негізгі бөлік жолаушылар қызметіне ашылды.
Денсаулық сақтау, қауіпсіздік және еңбек қатынастары
2012 жылдың қыркүйегінде Вестборн Парк метро станциясының жанындағы құрылыс алаңында, теміржол вагондарына қазылған қалдықтарды тиеуге арналған түсіргішті ұстап тұрған портал құлады. Ол қабырғасына қарай құлап, жақын орналасқан Network Rail теміржол желісінің жабылуына әкеп соқты. 2014 жылдың 7 наурызында словакиялық құрылысшы Рене Ткачик туннельде жұмыс істеп жатқанда құлаған бетон бөлігінің астында қалып қайтыс болды. 2014 жылдың сәуірінде The Observer газеті Crossrail мердігерлері үшін тәуелсіз қауіпсіздік кеңесшісі жасаған құпия есептің мәліметтерін жариялады. Есепте қауіпсіздікке қатысты мәселелерден туындаған нашар еңбек қатынастары және жұмысшылардың "жұмыстан шығарылудан қорқып, жарақаттарын хабарлауға батыл болмағаны" көрсетілген. 2019 жылы алты айдың ішінде үш құрылысшы жүрек талмасынан қайтыс болды, бірақ Crossrail жүргізген кең ауқымды сынақтардан кейін Бонд-стрит станциясындағы ауа сапасы қалыпты деңгейде екенін хабарлады.
Қара тізімге енгізу
2012 жылы Crossrail компаниясы қара тізімге енгізу айыптарына тап болды. Bechtel компаниясының еңбек қатынастары жөніндегі менеджері Рон Баррон жұмысқа үміткерлерді Consulting Association дерекқорымен жүйелі түрде тексеріп отырғаны анықталды. 2010 жылы еңбек арбитражында Барронның бұрынғы жұмыс берушісі – Chicago Bridge & Iron Company (CB&I) құрылыс фирмасында қара тізімді қолдануды енгізгені және 2007 жылы ғана оған 900-нен астам рет жүгінгені мәлім болды. Ол Филип Уиллиске заңсыз түрде жұмыс беруден бас тартқан. Барронның Уиллис туралы ақпаратты қара тізімге қосып, зиян келтіргені үшін өтемақы төленді. 2017 жылдың қыркүйек айында парламентте Crossrail компаниясына қара тізімге енгізу туралы тағы да айыптаулар айтылды. 2023 жылдың наурыз айында Crossrail компаниясының бұрынғы қызметкері Crossrail, Skanska, Costain, T Clarke және NG Bailey компанияларына қара тізімге енгізгені үшін жоғары сотқа шағым түсірді. Аталған іс 2021 жылдың желтоқсан айында соттан тыс келісіммен аяқталды. Электрик Дэниел Коллинз 2015 жылдың ақпан айында Бонд-стрит станциясындағы денсаулық пен қауіпсіздік мәселесін көтергені үшін үш күннен кейін жұмыстан босатылып, жобада жаңа жұмыс табуда үнемі қиындықтарға тап болды. Ол кәсіподақ белсенділері туралы "жеке ақпаратты құпия түрде дұрыс пайдаланған жүйе" бар екенін мәлімдеді. Crossrail және мердігерлер Коллинстің барлық айыптауларын жоққа шығарып, сот ісін "тек коммерциялық себептермен" және "жауапкершілікті немесе құқық бұзушылықты мойындамай" реттегендерін айтты. Коллинзге келтірілген зиянды өтеу және сот шығындарын жабу үшін белгісіз сома төленді.
Операциялық сынақтар
2021 жылдың бірінші жартысында Crossrail жобасы сынақ жүргізу кезеңіне кірді. Crossrail, TfL компаниясымен серіктестікте, теміржолдың сенімділігін тексеру үшін орталық бөлімде пойызды кесте бойынша жүргізді. 2021 жылдың қараша айында Crossrail жобасы сынақпен пайдалануға кірісті, бұл ашылуға дейінгі соңғы кезең.
Жеткізудің болжамды мерзімі
Бастапқы бюджеті 14,8 миллиард фунт стерлинг болған жобаның жалпы құны 2019 жылдың қараша айына қарай 18,25 миллиард фунтқа дейін өсті, ал 2020 жылдың желтоқсанына қарай 18,8 миллиард фунтқа жетті. Англиядағы COVID-19 пандемиясы жобаны бірнеше айға кешіктірді, ал 2020 жылдың соңында бұл құрылыс алаңындағы жұмысшылардың қауіпсіз санына шектеу қойды. 2021 жылдың тамызына дейін тоғыз жаңа станцияның жетісі TfL-ге тапсырылды. Абби Вудтан Паддингтонға дейінгі бөлік 2022 жылдың 24 мамырында жолаушыларға ашылды, бірақ бастапқыда пойыздар жексенбі күндері қатынай алмады, қосымша сынақтар жүргізілді, сондай-ақ 2022 жылдың 24 қазанында ашылған Бонд-стрит станциясында тоқтамады. 6 қарашадан бастап пойыздар батыстан Рединг пен Хитроудан Абби Вудқа, ал шығыстан Шенфилдтен Паддингтонға тікелей қатынай бастады, себебі жер үсті теміржолдары орталық туннельдермен қосылды. TfL толық желінің, соңғы кестеге сәйкес, 2023 жылдың мамыр айына дейін толыққанды жұмыс істейтінін күтеді.
Бағыт
Батыста жаңа туннель Ұлы Батыс магистралімен Роял Оук қаласында қосылады, ал желі шығыстан батысқа қарай жер асты жол торабында бөлінеді. Солтүстік-шығыс тармағы қазіргі Ұлы Шығыс магистралімен бірігеді. Оңтүстік-шығыс тармағы Канар Уорф, Кеден үйі және Вулвич арқылы Абби Вудқа дейін жер астынан өтеді. Бұл тармақ Шығыс округтері мен Темза қосылысы темір жолы салған бұрынғы Солтүстік Лондон желісінің бөлігін өз ішіне алады және Солтүстік Вулвичтегі Темза астындағы туннель арқылы Солтүстік Кент желісімен байланыстырады. Тұннельдік бөліктердің жалпы ұзындығы шамамен тең. Паддингтон, , , , және Уайтчепелде жаңа станциялар салынды, олар Лондон метросы және Ұлттық теміржол қызметтерімен байланысқан. Жаңа платформалардың ұзындығы мен орналасуына байланысты Фаррингдон станциясы станцияға, ал Ливерпуль көшесі станцияға қосылған.
Батыс шет
Туннельдің батыс шетінен Элизабет желісі қызметтері Great Western Main Line бойымен жалғасады, онда олар Reading немесе Maidenhead қалаларына қарай жүреді немесе Хитроу филиалы арқылы өтіп, Хитроудың 4 немесе 5-терминалдарында аяқталады. Барлық станцияларда баспалдақсыз кіру мүмкіндігі және жаңа пойыздарға сай келу үшін платформалар ұзартылуымен қатар, қолданыстағы станциялар жаңартылып, модернизацияланды. Алдыңғы жоспарлар бойынша желі Maidenhead қаласында аяқталуы және Reading қаласына дейін ұзартылуы мүмкін болған. Әртүрлі сарапшылар 2009 жылдың шілдесінде жарияланған Great Western электрлендіру жобасына толықтыру ретінде қарастырылғандықтан, Reading қаласына дейін батысқа қарай кеңейтуді ұсынды. Network Rail-дің 2011 жылғы бағытты пайдалану стратегиясында да Reading терминалы ұсынылды. 2014 жылдың 27 наурызында желінің Reading қаласына дейін ұзартылатыны туралы хабарланды. Hayes & Harlington станциясының жанындағы Airport Junction жеріндегі эстакада Хитроу Экспрес пойыздарына Crossrail желісімен қиылыспай, жолдан өтуге мүмкіндік береді, соның салдарынан кешігулердің алдын алады. Junction мен Хитроу орталық арасындағы желі (көбінесе туннельде) Network Rail-ге емес, Heathrow Airport Holdings компаниясына тиесілі. Актон станциясында жолаушылар пойыздары жүк пойыздарынан өтуі үшін және жүк алаңына кіру/шығу үшін "түсіру" құрылысы салынды. Құрылысы 2016 жылдың шілдесінде аяқталып, 2017 жылы пайдалануға берілді.
Шығыс шет
Солтүстік-шығыс Crossrail туннелі Ұлы Шығыс магистралімен жалғасады. Элизабет желісі арқылы өтеді, , және .
Аты-жөні және жеке басы
Crossrail – бұл құрылыс жобасының және құрылыс жұмыстарын жүргізу үшін құрылған, TfL-ге толығымен тиесілі шектеулі компанияның атауы. Элизабет желісі – станциялардағы белгілерде көрінетін жаңа қызметтің атауы. Ол Елизавета II патшайымның құрметіне аталған. Элизабет желісінің логотипінде Transport for London дөңгелегі, күлгін сақинасы және ақ мәтіні бар көк TfL жолағы бейнеленген. TfL Rail – 2015 жылдың мамырында пайда болған және 2022 жылдың мамырында тоқтатылған аралық бренд атауы. TfL оны Паддингтон мен Хитроудың 5-терминалы және Рединг арасындағы, сондай-ақ Ливерпуль көшесі мен Шенфилд арасындағы қатынастарда қолданды.
Станциялар
Орталық бөлімдегі станциялардың көпшілігі көше деңгейінде ерекше сәулетке ие; ал платформа деңгейіндегі станциялардың барлығы біркелкі "жинақталған элементтерден" тұратын архитектураға ие, оның ішінде жолаушыларға ақпарат беретін интеграцияланған дисплейлері бар толық биіктіктегі платформа есіктері бар. Сонымен қатар, орталық бөлімдегі жеті станцияда көркем туындылар орнатылды. Жаңа станциялардың архитектуралық тұтастығы бір ғасырға дейін сақталуын қамтамасыз ету үшін 2011 жылы Бедфордширде станциялардың макеті салынды. Жобаның кемінде бір макетін Лондонға әкеліп, құрылыс аяқталуына дейін халыққа көрсету және пікір алу жоспарланған. Тоғыз жаңа станцияға 81 эскалатор орнатылды. Бонд-стриттегі эскалаторлар метродағы ең ұзын эскалатор – Ангелдегі эскалаторлардан бір метрге қысқа. Барлық жер үсті станцияларында лифттер орнатылған, олар көшеден платформаға қадамсыз өтуге мүмкіндік береді.
Қоймалар
Crossrail батыс Лондонда Олд Оук Коммон TMD, оңтүстік-шығыс Лондонда Пламстед депосы, және шығыс Лондонда Илфорд EMU депосы, сондай-ақ Шығыс Лондондағы Хаверингте жаңа сигналдау орталығында базалары болады.
Сильвертаун (Лондон қаласының әуежайы)
Кроссрейл бағыты Лондон Сити әуежайына өте жақын болғанымен, әуежайға тікелей қызмет көрсететін станция жоқ. Лондон Сити әуежайы теміржол желісі мен әуежай арасындағы байланыс құру мақсатында Сильвертаун теміржол станциясын қайта ашуды ұсынған. 50 миллион фунт стерлингтік, өз қаржысымен жүзеге асырылатын станция жоспары Лондонның Ньюэм ауданы тарапынан "принцип бойынша" қолдау тапқан. 2012 жылы Crossrail станцияны қайта ашуға қажетті шаралар жасалған. Дегенмен, әуежай TfL компаниясы осы жерде станция ашу идеясына қарсы екенін мәлімдеді, бірақ TfL бұл мәлімдемені жоққа шығарды. 2018 жылы әуежайдың бас даму офицері Crossrail станциясының болмауын "қанағаттандырмайтын жағдай" деп сипаттады, бірақ әуежай үшін болашақта станция салу мүмкіндігін жоққа шығармады. Бас директор берген сұхбатында станция әуежайдың сәттілігі үшін міндетті емес екенін айтты. 2019 жылдың мамыр айында бас даму офицері Эббсфлитке жоспарланудағы кеңейту аясында әуежай үшін станция құрылысы туралы келіссөздердің жалғасып жатқанын растады.
Ескі қара шөп
Лондоннан Бирмингемге дейінгі жоғары жылдамдықты 2 (HS2) темір жол желісінің бөлігі ретінде Пэддингтон мен Актон негізгі желісі станциялары арасындағы Олд-Ок-Коммон станциясында жаңа станция салынуда. Жаңа станция HS2 қызметтерін Ұлы Батыс магистральдық желісіндегі Crossrail және Ұлттық теміржол қызметтерімен, сондай-ақ аймақ арқылы өтетін Лондон жерүсті теміржол қызметтерімен байланыстырады. Бастапқы жоспар бойынша станция 2026 жылы High Speed 2 іске қосылғанда ашылуы тиіс болған, ал алдын ала құрылыс жұмыстары 2019 жылы басталған. 2021 жылдың маусым айында құрылысқа бастау беруге рұқсат берілді.
Эббсфлит пен Грейвсендке
2003 және 2004 жылдардағы Crossrail талқылауларында Оңтүстік-Шығыс тармағы Эбби Вудтан әрі Солтүстік Кент желісі арқылы Эббсфлитке дейін созылуы, (құрылысы жүріп жатқан) Channel Tunnel Rail Link-ке қосылуы ұсынылды. Бірақ 2005 жылы Crossrail Hybrid Bill Парламентке ұсынылғанға дейін, жобаның жалпы құнын төмендету мақсатында тармақ Эбби Вудта тоқтатылды. Басты жобадан алынып тасталғанымен, DfT Gravesend және Hoo Junction дейінгі маршрутты сақтап, оның үстіне құрылыс жүргізуге тыйым салды. Crossrail жобасы 2018 жылы аяқталуға жақын келгенде, жергілікті депутаттар, кеңес басшылары және кәсіпкерлер Эббсфлитке дейін кеңейту үшін бизнес-жоспарды дамытуға қаржы бөлуді үкіметтен сұрап, үгіт жүргізе бастады. Лондон мэрі Садық Хан бұл жобаны өзінің Көлік стратегиясына қосты. Мэрдің Көлік стратегиясы кеңейту арқылы Бексли және Солтүстік Кентте жоспарланған 55 000 жаңа үй мен 50 000 жаңа жұмыс орнының құрылысына көмектесетінін болжады. 2019 жылдың наурыз айында Үкімет "Темза сағасы 2050" өсу комиссиясы аясында кеңейтуді зерттеу үшін 4,8 миллион фунт стерлинг бөлді.
Батыс жағалау магистраліне
Network Rail компаниясының 2011 жылғы шілдедегі Лондон және Оңтүстік-Шығыс бағытын пайдалану стратегиясы (RUS) Батыс жағалау негізгі желісін (WCML) Crossrail бағытымен байланыстыратын қысқа теміржол желісін салуды ұсынды. Бұл қазіргі уақытта Лондон мен Эустон арасында жүретін пойыз қызметтерін Олд Оук Коммон арқылы Лондонның орталық бөлігіне қайта бағыттауға мүмкіндік берер еді, сондай-ақ және қызмет көрсетуге мүмкіндік беретін болар еді. Есепте бұл Эустон станциясындағы High Speed 2 жоспары үшін сыйымдылықты босатуға, Эустон станциясындағы Лондон метросының кептелісін азайтуға, Паддингтон батысындағы Crossrail сыйымдылығын тиімді пайдалануға және солтүстіктен Хитроу әуежайына қол жеткізуді жақсартуға көмектесетіні айтылды. Аталған жоба бойынша барлық Crossrail пойыздары Паддингтон батысына қарай жалғасады, олардың кейбіреуі онда аяқтамайды. Олар Хитроу әуежайына (сағатына 10 пойыз), Мейденхед пен Редингке (сағатына 6 пойыз) және Милтон-Кейнс-Централға (сағатына 8 пойыз) станцияларына қызмет көрсетеді. 2014 жылдың тамызында көлік министрі Патрик Маклауглин жасаған мәлімдемеде үкімет Crossrail желісін және дейін кеңейтуді белсенді түрде қарастырып жатқаны, сондай-ақ, Crossrail аялдамаларының болуы мүмкін екені айтылды, және кеңейту Лондон метросы мен Лондон Эустон станциясының жүктемесін азайтуға, байланысты жақсартуға септігін тиеуі мүмкін. Ұзарту шарттарына сәйкес, қосымша қызметтер бекітілген бағыттардағы жоспарланған қызмет үлгісіне және қолжетімділікке әсер етпеуі керек еді. Бұл ұсыныс 2016 жылдың тамызында «салық төлеуші үшін жалпы құны нашар» болғандықтан тоқтатылды.
Бөлшектерге
2017 жылы ұсынылған Хитроу оңтүстік темір жолы жобасының аясында Кроссрейл бағытының батыс бөлігі Хитроу әуежайынан әрі созылып, соңғы станциясы болуы мүмкін. Бұл кеңейту Хитроуды қамтитын батыс Лондон және Суррей аймақтарындағы жаңа теміржол желілерін құрудың үлкен жобасының бір бөлігі болып табылады және Стейнс станциясында қосымша платформа салуды қажет етеді. Аталған ұсыныс әзірге бекітілмеген және қаржыландырылмаған.
Саутхенд әуежайына
Эссекс округындағы Саутхенд әуежайын басқаратын Stobart Aviation компаниясы, Crossrail жолын Шенфилдтен әрі Шенфилд-Саутхенд бағытында Саутхенд әуежайына дейін ұзартуды ұсынды. Сондай-ақ, Хитроу – Саутхенд тікелей байланысы Хитроудағы сыйымдылық мәселелерін шешуге көмектесетінін айтты. Бұл ұсыныс Саутхенд-он-Си қалалық кеңесі тарапынан қолдау тапты.