Кіріспе
Канаданың Солтүстік-Батыс территориясындағы Арктикалық қала
Инувик боралдық орманның солтүстік жиегінде, тундраға көшуге айнала бастаған жерге дейін және алып Маккензи өзенінің дельтасының шығыс жағында орналасқан. Қала Гвичін және Инувиалуит аймақтарының шекарасында жатыр.
Тарих
Инувик 1953 жылы Маккензи дельтасының батысындағы Аклавик ауылына алмастырушы әкімшілік орталық ретінде құрылды, себебі ол су тасқынына жиі ұшырап, кеңейтуге жарамсыз еді. Алғашқыда "Жаңа Аклавик" деп аталған қала 1958 жылы Инувик деп қайта аталды. Мектеп 1959 жылы, ал аурухана, мемлекеттік кеңселер және қызметкерлердің тұрғын үйлері 1960 жылы салынды. Осы жылы Инуиалиттер, Гвичʼин (Дене) және Метис сияқты адамдар қалаға қоныстанды. Әскери-теңіз радио станциясы (NRS) Инувик, кейін CFS Инувик, шақыру белгісі CFV, 1963 жылдың 10 қыркүйегінде NRS Aklavik-тен операцияларды сәтті көшіргеннен кейін іске қосылды. CFV станциясы SUPRAD (Қосымша радио) желісінің бөлігі болды. CFS Inuvik 1986 жылдың 1 сәуірінде жабылды және оның орны телекоммуникация станциясы ретінде пайдалану үшін Көлік министрлігіне берілді. Бүгінде CFS Inuvik-тен ешқандай із қалмады. Әскери-теңіз базасы, Әскери-теңіз жолының соңында орналасқан, толықтай демонтаждалды және алынып тасталды. Инувик 1967 жылы ауыл мәртебесіне ие болды, ал 1979 жылы сайланған мэр мен кеңеспен толыққанды қалаға айналды. 1979 жылы Демпстер тас жолының салынысымен Инувик Канаданың тас жолдар жүйесіне қосылды, сонымен қатар Канадада автомобильмен баруға болатын ең солтүстік қала атанды. Маккензи өзенінің дельтасы арқылы өтетін қысқы мұз жолы әлі де Инувикті Аклавикке, Инувиктің оңтүстік-батысына байланыстырып тұрса, 2017 жылдың қарашасында Инувик-Туктояктук тас жолының (ITH) ашылуына байланысты солтүстік-шығысқа қарай созылған Туктояктук қысқы жолы енді салынбайды. Демпстер тас жолы арқылы Канаданың тас жолдар жүйесіне қосылатын Инувик-Туктояктук тас жолы Солтүстік Америкада Солтүстік Мұзды мұхитқа жеткен алғашқы жол болып табылады. 1971 және 1990 жылдар аралығында қала экономикасын жергілікті Канада Қарулы Күштерінің станциясы, CFS Inuvik (бастапқыда Әскери-теңіз радио станциясы, кейіннен байланыс зерттеу/сигналдарды тосқауылдау орталығы) және Маккензи аңғары мен Бофорт теңізінде мұнай іздеген мұнай-химия компаниялары қолдады. Бірақ 1990 жылы үкіметтік әскери субсидиялардың тоқтауы, мұнай іздеуге қарсы жергілікті халықтың наразылығы және мұнай бағасының төмендеуі сияқты себептерге байланысты бұл сала құлдырады. Содан бері экономика туризмге және Корольдіктің Түпкілікті Халықтармен Қатынастар және Солтүстік Істер Министрлігі (INAC), Канада Денсаулық сақтау министрлігі (ауданылық аурухана үшін) және Корольдік Канадалық Жыныс полициясы ұсынған субсидияларға негізделген.
Демография
Statistics Canada жүргізген 2021 жылғы Канадалық санақта Инувик халқы 3137 адамды құрады, олардың 1464 жеке тұрғын үйінің 1223-інде тұрды, бұл 2016 жылғы 3243 халқынан өзгеше. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адам/км² болды.
Ұлты
2021 жылғы Канадалық санақ бойынша 1,990 адам өзін үнді миссиясының мүшесі деп таныды. Олардың 63,6 пайызы инувиалуит (инуит, көбінесе ууммармиут), 26,1 пайызы алғашқы ұлттар, 5,8 пайызы метистер, ал 4,8 пайызы басқа үнді мұраларын атады. Инувик қаласының үнді миссиясынан басқа халқы 36,6 пайызды құрады. Жергілікті гвичин тайпасы Инувик тума халқының қатарына жатады. + Инувик қаласындағы панэтностық топтар (2001–2021) Панэтностық топ 2021 2016 2011 2006 2001 Халқы (Халық саны) % (Пайыз) Халқы (Халық саны) % (Пайыз) Халқы (Халық саны) % (Пайыз) Халқы (Халық саны) % (Пайыз) Халқы (Халық саны) % (Пайыз) Үнді миссиясы 1,990 65.14 2,080 66.56 2,485 67.99 2,175 63.41 1,690 59.19 Еуропалық 765 25.04 820 26.24 1,015 27.77 1,140 33.24 1,085 38.00 Оңтүстік-Шығыс Азиялық 115 3.76 75 2.40 45 1.23 10 0.29 15 0.53 Африкалық 80 2.62 35 1.12 45 1.23 35 1.02 15 0.53 Оңтүстік Азиялық 55 1.80 50 1.60 15 0.41 25 0.73 15 0.53 Таяу Шығыс 25 0.82 35 1.12 35 0.96 25 0.73 30 1.05 Шығыс Азиялық 20 0.65 20 0.64 10 0.27 10 0.29 0 0.00 Латын Америкалық 10 0.33 10 0.32 10 0.27 10 0.29 10 0.35 Басқа/аралас нәсілді 30 0.98 0 0.00 0 0.00 0 0.00 10 0.35 Барлық жауаптар 3,055 97.39 3,125 96.36 3,655 105.54 3,430 98.45 2,855 98.65 Жалпы халық саны 3,137 100.00 3,243 100.00 3,463 100.00 3,484 100.00 2,894 100.00
Тіл
Инувик қаласында негізгі сөйленетін тіл – ағылшын тілі. Бірақ мектептерде Инуиннактун (Инувиалуктун) және Гвичинді де оқытады, сондай-ақ бірқатар жергілікті тұрғындар әлі де осы тілдерде сөйлейді. Жергілікті CBC радиосы CHAK (AM) осы тілдердің әрқайсысы бойынша күніне бір сағаттық хабар таратуды жүзеге асырады.
Дін
Сонымен қатар, шамамен 100 мұсылман бар, олардың көп бөлігі экономикалық мүмкіндіктерді пайдалану үшін келген. 2010 жылы кішкентай мешіт ашылды (CBC телеарнасының "Дала мешіті" сериалына сүйеніп, "Тундрадағы кішкентай мешіт" деп аталды).
География
Инувик Маккензи дельтасының Шығыс арнасында, Солтүстік Мұзды мұхиттан шамамен және Арктикалық шеңберден шамамен солтүстікке қарай орналасқан. Ағаш шебі Инувиктің солтүстігінде жатыр, ал қала боралдық орманмен қоршалған. Географиялық орнының ерекшелігіне байланысты, Инувик әр жазда орташа есеппен 56 күнге дейін күн батпайтын түнді, ал әр қыста 30 күнге дейін полярлық түнді бастан кешіреді.
Жол
2017 жылдың қараша айына дейін Инувик Канадада автомобиль жолы арқылы қолжетімді ең солтүстік елді мекен болды (қазір Туктояктуктан кейін екінші орында). Демпстер тас жолы Инувикті Канаданың қалған бөлігімен байланыстырады, бұл тауарлардың кең ассортиментіне салыстырмалы түрде оңай қол жеткізуді қамтамасыз етеді және олардың бағасын айтарлықтай төмендетеді. Керісінше, Арктиканың көптеген қауымдастықтары тұрақты тауарлар үшін жүк рейстеріне, ал ірі жүктер үшін жазғы теңіз тасымалына тәуелді, бұл тауарларды қымбатқа соқтырып, жеткізілуіне көп уақыт кетеді. 2017 жылы Инувик-Туктояктук тас жолы Инувиктен Арктика жағалауындағы Туктояктукқа дейін солтүстікке қарай ұзартылды. Инувик сонымен қатар жыл сайын желтоқсанның соңынан сәуірдің соңына дейін Маккензи дельтасы арқылы мұз жолымен Аклавикке қосылған. Демпстер тас жолы жаз айларында Форт Макферсон маңындағы Пил өзенін және Цигехтиктегі Маккензи өзенін кесіп өту үшін паромдарға тәуелді. Қыста өзендер арқылы мұзды көпірлер салынады. Көктемде өзендердегі мұз ерігеннен кейін мамыр айында өткелдер жабылады. Сол сияқты, өзендер қатып қалған қараша айының көп бөлігінде олар өткілі емес. Осы кезеңде адамдар мен жүктерді Инувикке жеткізудің жалғыз жолы – әуе көлігі.
Ауа
Inuvik (Mike Zubko) әуежайы бірнеше өңірлік авиакомпаниялармен қызмет көрсетеді. Canadian North компаниясы Yellowknife және Norman Wells қалаларына тұрақты тікелей рейстер ұсынады. Бұл компания одан әрі Эдмонтонға, сондай-ақ Солтүстік-Батыс Аймақтар мен Нунавуттың көптеген кішкентай елді мекендеріне қатынайды. Air North Юкон аймағындағы нүктелермен байланыстырады және Ванкуверге дейін оңтүстікке қарай сапарлайды. Aklak Air компаниясы Sachs Harbour, Paulatuk және Ulukhaktok сияқты шағын елді мекендерге рейстер жасап тұрады. Инувик қаласынан жүк тасымалы, тікұшақ және гидроұшақтарды жалдау қызметтері де қолжетімді. Гидроұшақ қызметі жақын орналасқан Инувик/Шелл көлі су әуежайынан жүзеге асырылады.
Су
Маккензи өзені мұзсыз болғанда, Теңіз тасымалдау қызметі Грейт Слейв көліндегі Хей Риверден Инувик аймақтық терминалына дейін коммерциялық баржа тасымалын ұсынады. Жылдық теңіз көлігі Нунавуттың Китикмиот аймағына шығысқа және Алясканың Уткиагвик қаласына батысқа жабдықтауды жеткізеді. Көптеген жергілікті тұрғындар оттық моторлары бар шағын қайықтарға ие, оларды отбасылық аң ауру және балық аулау лагерлеріне бару үшін немесе Аклавикке сапар шегу үшін пайдаланады. Маккензи өзені қыста мұз қатып, қайықтардың қозғалысы тоқтатылады.
Климат
Инувик субарктикалық климатқа ие (Köppen Dfc). Жаздар әдетте ылғалды және салқын болады, температуралар суық Арктика мұхитының жанындағы ерекше орналасуына байланысты айлар бойы күрт өзгереді. Жылдың ең ыстық айы – шілдеде орташа ең жоғары температурасы және орташа ең төмен температурасы болады. Солтүстік Американың көптеген континенталды климаттарынан өзгеше, Инувик мамыр және маусым айларында күннің ұзақтығының жылдам өсуіне байланысты өте жылдам жылынады, ал қалған қар мамыр айына дейін салмақтан арылады. Маусым тамыз айынан жылырақ. Маусымдық өтулер өте қысқа, орташа тәуліктік температуралар күніне шамамен градусқа дейін жылдам көтеріледі немесе төмендейді. Қыстар ұзақ және суық; жылдың ең суық айы – қаңтарда орташа ең жоғары температурасы және орташа ең төмен температурасы болады. Жылдың кез келген айында температураның нөлден төмен түсуі мүмкін. Инувик жыл бойы температураның үлкен ауытқуымен сипатталады, әдетте қыста градусқа дейін төмендеп, жазда градустан жоғарылайды. Кейбір БАҚ мешітті қате түрде "әлемдегі ең солтүстік мешіт" деп атады, бірақ шындығында Ресейдің Норильск және Норвегияның Тромсё қалаларындағы мешіттер Инувиктен сәл солтүстікке орналасқан.
Ерекше оқиғалар
Ұлы Солтүстік өнер фестивалі 1989 жылдан бері шілде айының ортасында жыл сайын 10 күн бойы өткізіліп келеді. Фестиваль 31 жыл ішінде Канаданың солтүстігінен, сондай-ақ Жапония мен Австралиядан келген 3000-нан астам суретшіні қабылдады және Бофорт дельтасының ең ірі жылдық туристік шарасы болып табылады. Фестивальде тікелей демонстрациялар, 50-ден астам өнер шеберханалары, 3500 экспонаттан тұратын галерея, ашық ауадағы мүсін жасау ауылы, суретшілердің интерактивті студиясы, кешкі мәдени өнер көрсетілімдері, солтүстік фильмдерінің көрсетілімдері, отбасылық іс-шаралар және Арктикалық сән көрсетілімдері ұсынылады. Фестивальге әлемнің түкпір-түкпірінен келушілер Инувикке және Гвич’ин мен Инувиалуит аймақтарына саяхаттау үшін Демпстер тас жолымен келеді. Жыл сайынғы Күн шығысы фестивалі жаңа жылдың екінші жексенбісінде өтеді, осы кезде күн шамамен отыз күндік полярлық түннен кейін көкжиекті бұзып шығады. Фестиваль – күні бойы жалғасатын қоғамдық шара, оның басты ерекшелігі – иттермен жүгіру жарысы, әсем фейерверк шоуы және қоғамдық от жағуы. Бұл фестиваль 2010 жылғы «Tropicana Orange Juice» ұлттық жарнамасындағы «Арктикалық күн» ролінде ерекше аталып өтті. Инувик әр жылдың наурыз айының соңында немесе сәуір айының басында «Мускрат джамборесін» тойлайды. 1957 жылы басталған бұл шара мыңдаған адамды дәстүрлі ойындарға қатысуға, иттер мен қар мотоциклінің жарыстарын тамашалауға және түн бойы қалада би билеуге (джиг) шақырады. Көптеген шаралар Маккензи өзенінде өтеді, онда бірнеше қоғамдық ұйымдар дәстүрлі Макферсон шатырларында пешпен жылытылатын сауда орындарын ұйымдастырып, ыстық сорпа, баннок, нан-пыталар, кофе, лабрадор шайы, ыстық шоколад және басқа да дәстүрлі сусындар дайындайды. Көптеген қатысушылар мен көрермендер дәстүрлі киім киеді, ал жергілікті шеберлер көбінесе сатуға нәрсе әкеледі. «Мускрат джамборесімен» бірге Инувик қаласы жыл сайынғы «Мускрат кубогы» – 3x3 көлдегі хоккей турнирін ұйымдастырады, бұл әлемдегі ең солтүстікке орналасқан ақшалай сыйлық қоры бар турнир. Жазғы күн тоғысының (21 маусым) ең жақын демалыс күнінде «Ортатүндегі қызықты жүгіру» өтеді, ол 5 км, 10 км және жартылай марафоннан тұрады және Инувикте жазда 50 күннен астам уақыт бойы 24 сағат бойы күн сәулесінің астында түн ортасында басталады. Әлемнің түкпір-түкпірінен келген жүгірушілер осы бірегей шараға қатысу үшін солтүстікке қарай жол тартады.
Мекемелер
2003 жылдың басында жаңа аурухана ашылды, ол Банкс аралындағы Сакс гаваньынан Виктория аралындағы Улухактокқа дейін, сондай-ақ Паулатуктан Сахту аймағына дейін, Норман Уэллс, Тулита, Делине, Форт Гуд Хоуп және Колвилл көлдерін қамтиды. "Түн ортасының күні" кешені 2006 жылы салынды. Кешенде НХЛ стандартындағы мұз айдыны бар Рой "Суглу" Ипана еске алу аренасы; үш жаймалы және ыңғайлы орналасқан лицензиялы лаунж/көру алаңы бар Инувик керлинг клубы; жолақты жүзуге, екі қабатты су сырғанағы, ыстық ванна, сауна және бу бөлмесі сияқты ойын-сауық мүмкіндіктері бар, жүлделі "B" класты Инувик бассейні; екі сквош корты; сахнасы бар көп мақсатты қоғамдық зал; ішкі бизнес орталығы/өндіріс кеңсесі; ғимараттың толық сымсыз желісі; бейнеконференциялар өткізуге арналған жабдық; ішкі тамақтану/ас үй; және 5-тен 500 адамға дейінгі топтарға арналған кеңес беру бөлмелері бар. Кешен толыққанды пайдаланылғанда, 1200-ге дейін делегаттар мен көрмеге қатысушыларды қабылдайтын конференциялар, конгрестер және көрмелер өткізілуі мүмкін. Қауымда "Шығыс 3" деп аталатын заманауи мектеп бар. Мектеп құрылысының бюджеті 110 миллион доллардан асып, "смартбордтар" және бейнеконференция құрылғылары сияқты қазіргі заманғы технологиялармен қатар үлкен спорт залы да бар. Инувиктің ерекшелігі – "жерүсті өткізу құбырлары" (utilidors) – су және кәрізді тасымалдайтын жер үсті коммуникациялық желілері, олар толқынды болатпен жабылған. Олар қаланың ішіндегі көптеген ғимараттарды байланыстырады, сондықтан көптеген кішкентай көпірлер мен жер асты жолдары бар. Бұл құбырлар қаланың астындағы мәңгі тоңның болуына байланысты қажет.
Басып шығару
Қалаға «Inuvik Drum» қоғамдық газеті арқылы қызмет көрсетіледі, ол «Солтүстік жаңалықтар қызметі» тарапынан апта сайын жарық көреді.
Радио
ЖиілікCall signБрендингФорматИеушісіЕскермелерAM 860CHAKCBC Radio OneСөйлейтін радио, қоғамдық радиоКанадалық радио хабар тарату корпорациясыCBC North бөлігі; ағылшын, гвичин және инувиалкутун тілдерінде бағдарламалар бередіFM 98.7CKRW FM 2The RushХит ересектерге арналған заманауиKlondike BroadcastingCKRW FM (Whitehorse) радиосының қайта таратушысыFM 101.9VF2082CKLB радиосы: The Voice of DenendehҚоғамдық радиоТүнтүстік-батыс аумақтарының коммуникациялар қоғамыТүпкүлкі халықтарының радиосы; CKLB FM (Yellowknife) радиосының қайта таратушысы
Байланыс
Тік телефон қызметін Northwestel, ал ұялы телефон қызметін Ice Wireless және Arctic Digital (Bell Mobility) көрсетеді. Инувик қаласында кабельдік теледидар да ұсынылады. 2017 жылдың маусым айында Маккензи аңғарының талшықты байланысы аяқталып, Инувикке оптикалық талшықты байланыс қосылды; 82 миллион долларлық желі қаланың мүмкіндіктерін арттырды. Дегенмен, осы жалғыз магистральдық желіге тәуелділік Демпстер немесе Аляска тас жолында жөндеу жұмыстары немесе құрылыс кезінде жиі кең ауқымды интернет үзілістеріне себеп болады. Форт Симпсон мен Инувик арасындағы қосалқы магистральдік желінің құрылысы қазіргі уақытта жүргізілуде.
Планеталық номенклатура
1988 жылы Халықаралық астрономиялық одақтың Планеталық жүйелер номенклатурасы жөніндегі жұмыс тобы (IAU/WGPSN) 78,7° солтүстік ендікте және 28,6° батыс бойлықта орналасқан Марстағы кратерге Инувик атауын ресми түрде бекітті. Кратердің диаметрі – .