Соны жауынгер F-100 Super Sabre тарихы

Кіріспе

1953 жылғы жолданған ұшақтар отбасы

North American F-100 Super Sabre – американдық жолданған реактивтік ұшақ, North American Aviation ұшақ құрастырушы компаниясымен жасалған және өндірілген. Century сериясының алғашқы американдық реактивтік ұшағы, ол АҚШ Әуе күштерінің (USAF) жолданған жылдамдыққа ие алғашқы ұшағы болды. F-100 1940 жылдардың соңында F-86 Sabre әуедегі басымдықты сақтайтын ұшақтың жақсырақ нұсқасы ретінде жоспарланған. Бастапқыда Sabre 45 деп аталған, ол 1951 жылдың қаңтарында USAF-қа тікелей ұсыныс ретінде тапсырылды, бір жылдан кейін түзетулерден кейін екі прототипке тапсырыс берілді. YF-100A алғашқы рейсін 1953 жылдың 25 мамырында, жоспардан жеті ай бұрын жасады. Ұшу сынақтары F-100-дің үміттендіретін өнімділігін және бірнеше кемшіліктерін көрсетті, оның ішінде оның бағытталмау және инерциялық байланысқа бейімділігі, бұл көптеген қазааттарға әкелді. 1954 жылдың 27 қыркүйегінде F-100A ресми түрде USAF қызметіне қабылданды, бірақ 1954 жылдың 10 қарашасына дейін болған алты ірі апаттың нәтижесінде, тергеулер мен түзету жұмыстары жүргізілген кезде тип тоқтатылды. F-100 1955 жылдың ақпанында қайтадан ұшуға кірісті. Тактикалық әуе күштерінің (TAC) истребитель-бомбардировщик туралы сұранысына жауап ретінде F-100C әзірленді, содан кейін F-100D жасалды. Екі орынды F-100F жолданған оқу ұшағы сияқты бірнеше басқа да модельдер жасалды. 1958 жылдың өзінде USAF F-100A ұшақтарын қызметтен шығара бастады, бірақ 1962 жылдың басында әлемдік жағдайдың шиеленісуіне байланысты оларды қайтадан пайдалануға берді. Көптеген F-100 ұшақтары Вьетнам соғысында қолданылды, содан кейін олар шабуыл міссияларында жоғары жылдамдықты Republic F-105 Thunderchief ұшағымен алмастырылды. F-100 әуе күштері үшін негізгі жақыннан қолдау ұшағы ретінде Оңтүстік Вьетнам үстінен кеңінен ұшты, одан кейін тиімдірек дыбыс асты жылдамдықты LTV A-7 Corsair II ұшағымен алмастырылды. Вьетнамда түрлі модельдегі 242 F-100 ұшағы жоғалып кетті. Бірнеше F-100A ұшақтары RF-100A әуе барлау ұшақтарына қайта құрылды. Бірнеше F-100F ұшақтары электрондық соғыс платформаларына өзгертілді. F-100B және F-107 сияқты бірнеше жоспарланған модельдер мен туындылары өндіріске енгізілген жоқ. Жоғары құлдырау деңгейі және жаңа, озық ұшақтардың келуіне байланысты USAF 1970 жылдардың басында қалған F-100 ұшақтарын толығымен қызметтен шығаруды шешті. Бұл тип 1979 жылға дейін Ұлттық әуе күзеті (ANG) құрамында болды. F-100 бірнеше шетелдік операторларға экспортталды, соның ішінде НАТО әуе күштері және басқа АҚШ одақтастары, соның ішінде Түркия әуе күштері, Қытай Республикасы әуе күштері және Франция әуе күштері. F-100 түріктердің Кипрге басып кіруі кезінде жақыннан қолдау миссияларын орындады. Француздық F-100 ұшақтары Алжир соғысында да қолданылды. Өмірінің соңында F-100 көбінесе "Хун" деп аталды, бұл "жүз" сөзінің қысқартылған түрі.

The North American F 100 Super Sabre is an American supersonic jet fighter aircraft designed and produced by the aircraft manufacturer North American Aviation. The first of the Century Series of American jet fighters, it was the first United States Air Force (USAF) fighter capable of supersonic speed in level flight. The F 100 was envisioned during the late 1940s as a higher performance successor to the F 86 Sabre air superiority fighter. Initially referred to as the Sabre 45, it was delivered as an unsolicited proposal to the USAF in January 1951, leading to two prototypes being ordered one year later following modifications. The first YF 100A performed its maiden flight on 25 May 1953, seven months ahead of schedule. Flight testing demonstrated both the F 100's promising performance and several deficiencies, which included its tendency of yaw instability and inertia coupling that led to numerous fatal accidents. On 27 September 1954, the F 100A officially entered USAF service, however, as a result of six major accidents occurred by 10 November 1954, the type was grounded while investigations and remedial work were conducted. The F 100 returned to flight in February 1955. In response to the Tactical Air Command's (TAC) request for a fighter bomber, the F 100C was developed, followed by the more capable F 100D. Several other models would be developed, including the two seat F 100F supersonic trainer. As early as 1958, the USAF began to withdraw its F 100As, but returned them to service during early 1962 amid escalating world tensions. Many F 100s saw combat use during the Vietnam War before being superseded by the high speed Republic F 105 Thunderchief in the strike mission. The F 100 flew extensively over South Vietnam as the air force's primary close air support aircraft until being replaced by the more efficient subsonic LTV A 7 Corsair II. 242 F 100s of various models were lost over Vietnam. Several F 100As were rebuilt into RF 100A aerial reconnaissance aircraft. Several F 100Fs were modified into electronic warfare platforms. Several proposed models and derivatives, such as the F 100B interceptor and the F 107, did not proceed through to production. Amid a relatively high attrition rate and the arrival of more advanced fighters, the USAF opted to permanently withdraw its remaining F 100s during the early 1970s. The type was also operated by the Air National Guard (ANG) until 1979. The F100 was exported to several overseas operators, including NATO air forces and other U. S. allies, including the Turkish Air Force, Republic of China Air Force, and the French Air Force. The F 100 was deployed during the Turkish invasion of Cyprus, performing close air support missions. French F 100s also saw action during the Algerian War. During its later life, the F 100 was often referred to as the "Hun", a shortened version of "one hundred".

Өмірбаян

F-100 ұшағының тарихы 1949 жылға дейін Солтүстік Америка авиациясы жүргізген ішкі жобалау зерттеуіне салады. Ол 45° бұрышпен жасалған қанаттарына байланысты Sabre 45 деп аталды және компанияның сәтті F-86 Sabre ұшағының жетілдірілген нұсқасын білдірді. 1951 жылдың қаңтарында компания АҚШ Әуе күштеріне (USAF) алдын ала ескертусіз күндізгі истребитель ұшағы туралы ұсыныс жасады. Осы кезеңде даму жұмыстары айтарлықтай баяулады, себебі Солтүстік Америка Корея соғысына қатысу үшін ұшақтарға деген шұғыл сұранысқа жауап ретінде F-86 өндірісін жақсартуға және арттыруға күш салды. 35 000 фут (шамамен 10 668 метр) биіктікке көтерілген соң, ол дыбыс жылдамдығынан асып, өз ізінен қуатын пилот "Питер" Эвересті F-86D ұшағымен қалып қойды. Осылайша, ол реактивтік ұшақта тегіс ұшу кезінде Мах 1-ден асып өткен алғашқы адам атанды. Алғашқы сынақ ұшуларының бірінде алғашқы прототип Pratt & Whitney XJ57 P-7 қозғалтқышы орнатылған күйінде 1,05 Мах ең жоғары жылдамдыққа жетті. Қыркүйек айында ұшу сынақтары жобада үш маңызды кемшілік бар екенін растады, олардың барлығы ұшақты қабылдауға болатын деңгейге жеткізу үшін түзетуді талап етті. Осыған байланысты, 1953 жылдың желтоқсанында Әуе кеңесі бағдарламаны өзгертуге шешім қабылдады, F-100A-ға жасалған тапсырысты 70 ұшаққа қысқартып, орнына ядролық бомбаларды таси алатын жаңа истребитель-бомбардировщик нұсқасын енгізді. 1954 жылдың қараша айында F-100 ұшағының өндірісі ай сайын 24 ұшаққа дейін төмендетілді, себебі қатарынан қаза табатын апаттар тіркелді. Бұрыннан жасалған ұшақтар сақтауға алынып, түзетулер кейін жүргізілді. Тиісті жөндеу жұмыстарынан кейін, АҚШ Әуе күштері 1955 жылдың ақпан айында F-100 өндірісі мен ұшуларына қатысты шектеулерді ішінара алып тастады, ал екі айдан кейін жеткізілімдер қайта басталды.

Дамыту

F 100 ұшағынан жасалған түрлі нұсқалар мен туындылары даму кезеңінде қарастырылды. 1954 жылдың ортасында ұшақтың жойғыш моделі зерттелді; сол жылдың шілдесінде F 110B1 макеті аяқталды, ол дамып келе жатқан Convair F 102 Delta Dagger жойғышының қосалқы нұсқасы ретінде қарастырылды. Алайда, F 100A-да кездескен қиындықтар, тіпті күтілетін жақсартулар болған жағдайда да, F 102-ге қарағанда пайдалану талаптарын қанағаттандыруға қабілетсіз екендігінің дәлелі ретінде қарастырылды. Ақырғы модель F 100D болады. 1954 жылдың мамыр айында TAC компаниясы күрделірек ұрыс-бомбалаушыны сұрады. Компания F 100C-дің шабуылдық кемшіліктерін жоюды мақсат етті, ол негізінен жердегі нысандарды шабуылдайтын ұшақ болып, екінші реттік ұрыс қабілеттеріне ие болды. Осы мақсатқа жету үшін ұшаққа автопилот, жаңартылған авиациялық құралдар және 184-ші ұшақтан бастап AIM 9 Sidewinder әуеден-әуеге зымыранымен үйлесімділік орнатылды. Қауіпті ұшу сипаттамаларын одан әрі жою үшін қанаттың ұзындығы 26 дюймге (66 см) ұзартылды және тік құйрықтың ауданы 27%-ға ұлғайтылды. 1954 жылдың қазан айында F 100D үшін алғашқы өндіріс келісімшарты жасалды, ал келесі жылдың наурызы мен желтоқсанында қосымша келісімшарттар жасалды. 1956 жылдың 24 қаңтарында алғашқы F 100D (54–2121) ұшты, оны Дэниел Дарнелл басқарды. 1955 жылдың желтоқсан айында F 100F оқу-жаттығу ұшағының алғашқы өндірісіне келісімшарт жасалды. Көптеген операциялық жабдықтары жоқ TF 100C прототипі алғашқы ұшуын 1956 жылдың 6 тамызында жасады, ал одан кейін 1957 жылдың 7 наурызында алғашқы өндірістік ұшақ ұшты. Қазіргі заманғы стабилизаторларда қолданылатын антисерволық жаппалардың орнына, пилоттың әсерінен туындайтын тербелістерді болдырмау үшін басқару таяғына берілістер мен өзгермелі серіппелер бекітілді. Ерекшелігі, ұшақ құрылымының маңызды бөліктерінде титанды кеңінен қолданды. F 100 ұшағы, әсіресе ұшу карьерасының басында, бірнеше алаңдатарлық басқару қиындықтарын көрсетті. Айқын түрде алаңдататын мәселе – кейбір ұшу жағдайларында инерциялық байланыс тудыратын иілгіштіксіздік болды. Ұшақ кенеттен бұрылып, домалап, пилоттың түзетуге үлгермейтіндей жылдамдықпен орын алып, ұшақтың құрылымын тез тозуға алып келіп, ыдырауға әкелуі мүмкін еді. Осы жағдайлардың салдарынан 1954 жылдың 12 қазанында F 100A (s/n 52 5764) ұшағын сынақтан өткізу кезінде Солтүстік Американың бас сынақ ұшқышы Джордж Уэлч қаза тапты. Мәселені шешу үшін бірнеше алғашқы өзгерістер енгізілді, оның ішінде иілу және қиылу осьтерімен қара жәшіктерді біріктіру, тік құйрық беттерін қайта жасау, құйрық қанатын қысқарту және рульдің енін арттыру. F 100 өзінің қызмет ету кезеңінде көптеген модификация бағдарламаларына түсті. Олардың көпшілігі электрониканы жақсартуға, құрылымды нығайтуға және техникалық қызмет көрсетуді жеңілдетуге бағытталған жобалар болды. Олардың бірі – J 57 қозғалтқыштарының бастапқы қоректік отыннан кейін жану камераларын зейнеткерлікке шығарылған Convair F 102 Delta Dagger жойғыштарынан алынған озық қоректік отынмен алмастыру болды. Бұл модификация F 100 ұшағының артқы бөлігінің сыртқы түрін өзгертті, бастапқы "гүл шоқшасы" түріндегі шығырғыштарды жойды. Қоректік отынды өзгерту 1970 жылдары басталды және ескі типтің техникалық қызмет көрсету мәселелерін, сондай-ақ компрессордың тоқтауы сияқты пайдалану мәселелерін шешті.

Various adaptions and derivatives of the F 100 were considered during its development. During mid 1954, an interceptor model of the aircraft was being studied; in July of that year, a mockup of the envisioned F 110B1 was completed, it was intended as a backup for the in development Convair F 102 Delta Dagger interceptor. However, the difficulties experienced with the F 100A were viewed as evidence that the aircraft, even in the face of expected improvements, would be incapable of satisfying the operational requirement to a greater degree than that of the F 102. The definitive model would be the F 100D. During May 1954, the TAC had requested a more sophisticated fighter bomber; the company aimed to address the offensive shortcomings of the F 100C by being primarily a ground attack aircraft with secondary fighter capabilities. To achieve this, the aircraft was fitted with autopilot, upgraded avionics, and starting with the 184th production aircraft, compatibility with the AIM 9 Sidewinder air to air missile. To further address the dangerous flight characteristics, the wingspan was extended by 26 in (66 cm) and the vertical tail area was increased by 27%. In October 1954, an initial production contract was issued for the F 100D, follow on contracts would be issued in March and December of the following year. On 24 January 1956, the first F 100D (54–2121) flew, piloted by Daniel Darnell. During December 1955, an initial production contract for the F 100F trainer was placed. The prototype TF 100C, which lacked most operational equipment, made its first flight on 6 August 1956; it was followed by the first production aircraft on 7 March 1957. Unlike modern stabilators which use an anti servo tab, gearing and a variable stiffness spring were attached to the control stick to provide acceptable resistance to prevent pilot induced oscillation. Unusually, the aircraft made extensive use of titanium throughout key areas of the airframe. The F 100 exhibited several concerning handling difficulties, especially early on in its flying career. Particularly troubling was the yaw instability in certain flight conditions, which produced inertia coupling. The aircraft could develop a sudden yaw and roll, occurring too rapidly for the pilot to correct and would quickly overstress the aircraft's structure, leading to disintegration. It was under these conditions that North American's chief test pilot, George Welch, was killed while dive testing an early production F 100A (s/n 52 5764) on 12 October 1954. Several early modifications were made to address the issue, including the integration of black boxes with the yaw and pitch axis, the reshaping of the vertical tail surfaces, shortening of the tailfin, and increased chord of the rudder. The F 100 was the subject of many modification programs over the course of its service. Many of these were improvements to electronics, structural strengthening, and projects to improve ease of maintenance. One of these was the replacement of the original afterburners of the J 57 engines with the more advanced afterburners from retired Convair F 102 Delta Dagger interceptors. This modification changed the appearance of the aft end of the F 100, doing away with the original "petal style" exhaust. The afterburner modification started in the 1970s and solved maintenance problems with the old type, as well as operational problems, including compressor stall issues.

Пайдалану тарихы

1954 жылдың 27 қыркүйегінде F 100A ресми түрде АҚШ Әскери-әуе күштерінің қатарына қосылды, ол Калифорния штатындағы Джордж әуе базасында орналасқан 479-шы истребитель эскадрильясының құрамында болды. 1961 жылы барлық USAF F 100A ұшақтары қызметтен шығарылды; сол кезде 47 ұшақ ірі апаттарда жоғалды. Дегенмен, F 100A осы кезеңде негізінен ұшқыштарды даярлау үшін қолданылды. 1967 жылы ANG F 100A ұшақтарын пайдалануды тоқтатты, ал 1970 жылдың басында USAF модельді толығымен қызметтен шығаруды шешті. F 100C истребитель-бомбалаушысы 1955 жылдың 14 шілдесінде Техас штатындағы Фостер әуе базасында 450-ші истребитель эскадрильясының құрамында қызметке кірді. 1955 жылы жүргізілген сынақтар F 100C-нің F 100A-ның барлық кемшіліктерін бөлісіп, ең жақсы жағдайда уақытша шешім екенін көрсетті. Жаңартылған J57 P 21 қозғалтқышының қуаты артты, бірақ компрессордың тұрақсыз жұмысынан зардап шекті, бірақ F 100C жоғары жылдамдығының арқасында ядролық бомбалау үшін өте қолайлы платформа саналды. Инерциялық байланыс мәселесі 146-шы F 100C ұшағына бұрылыс демпферін орнату арқылы шешілді, кейіннен ол бұрынғы ұшақтарға да орнатылды. 301-ші F 100C ұшағынан бастап, ұшаққа 10 000 АҚШ доллары тұратын соққыны басу демпфері қосылды. 450-ші танктар жетіспейтін және қымбат болғандықтан, олар көбінесе кішірек 335 галлондық (1290 литрлік) танктармен ауыстырылды. TAC-ты ең алаңдатқан мәселе – 1965 жылы USAF қару-жарағының ішінде тек 125 F 100C ғана ядролық емес қаруды, әсіресе каскадтық бомбаларды және AIM 9 Sidewinder әуеден әуеге зымырандарды қолдануға қабілетті болды. 1970 жылдың маусымында F 100C тоқтатылған кезде 85-і ірі апаттарда жоғалды. F 100D 1956 жылдың 29 қыркүйегінде Лэнгли әуе базасындағы 405-ші истребитель эскадрильясының құрамында қызметке кірді. Модель бастапқыда тұрақсыздық мәселелеріне тап болды, әсіресе электр жүйесіне тұрақты ток беретін тұрақты жылдамдық инвертерінің сенімсіздігіне байланысты. Бұл құрылғының сенімділігі соншалықты төмен болғандықтан, Әскери-әуе күштері оның жеке майлау жүйесін талап етті, бұл бұзылған жағдайда зақымды азайтуға көмектесетін. Қону шассиі мен тежегіш парашютінің бұзылуы бірнеше ұшақты жойды, ал жанармай құю зондтары жоғары жылдамдықтағы маневрлер кезінде үзіліп кетуі мүмкін еді. 1959 жылы 65 ұшақ AGM 12 Bullpup әуеден жерге зымыранын атқылау үшін модификацияланды. Көптеген өндірістен кейінгі түзетулер жеке ұшақтардың мүмкіндіктерінің әртүрлілігін тудырды, сондықтан 1965 жылы шамамен 700 F 100D қару жүйелерін стандарттау үшін High Wire модификацияларынан өтті. 1958 жылдың 26 наурызында "Астродин" бустер зымыранымен жабдықталған F 100D нөлдік ұзындықта ұшыруды сәтті орындады. Бұл мүмкіндік жаңадан шығарылған ұшақтарға енгізілді. Ол F 100D сияқты көптеген қару-жарақ пен ұшақ корпусын жаңартты, соның ішінде жаңа форсаждық қозғалтқыштарды. F 100F қызмет ету кезеңінде құрылымына бағытталған әртүрлі өзгерістер енгізілді; бірнешеуі электрондық соғыс операциялары үшін арнайы жабдықтармен жабдықталды және Вьетнамда осы мақсатта қолданылды. 1970 жылдың маусымына қарай 74 F 100F ірі апаттарда жоғалды. Ұшқыштардың пайдалану нұсқаулығында F 100F айналса, қалпына келмейтіні ескертілген. 1972 жылы Әскери-әуе күштері бұл модельді қызметтен шығарды. 1961 жылы Англия әуе базасында (401-ші тактикалық қанаты), Луизиана штатында төрт истребитель-бомбалаушы эскадрильясы болды: 612-ші, 613-ші, 614-ші және 615-ші (Жауынгерлік жолбарыстар). Берлин дағдарысы кезінде (шамамен 1961 жылдың қыркүйегінде) 614-ші эскадрилья Германияның Рамштейн әуе базасына батыс немiстердi қолдау үшін жiберiлдi. Алғашқы брифингте 614-ші эскадрильясының қызметкерлерiне КСРО-ның жақын орналасқандығына байланысты, егер ICBM ұшырылса, 614-ші эскадрильясының ұшақтарын ұшырып, жақын орналасқан неміс бекінісіне 30 минуттың ішінде көшу керектігі туралы хабарланды. 1966 жылы Combat Skyspot бағдарламасы кейбір F 100D ұшақтарына X-диапазонды радарлық хабар таратушыны орнатып, қолайсыз ауа райында немесе түнде жерден бағытталған бомбалауды қамтамасыз етті. 1967 жылы Әскери-әуе күштері ұшақтың қызмет ету мерзімін жоспарланған 3000 сағаттан 7000 сағатқа дейін ұзарту үшін құрылымдық нығайту бағдарламасын бастады. Тек Әскери-әуе күштері 500 F 100D ұшағын жоғалтты, көбінесе апаттарда. Бір ұшақтың қанаты бұзылғаннан кейін, қанаттарды сыртқы бекіткіш жолақтармен қаптауға ерекше назар аударылды. Вьетнам соғысы кезінде жауынгерлік жоғалтулар жылына 50 ұшаққа дейін жетті. Үлкен апаттан кейін, USAF Thunderbirds F 105 Thunderchiefs-тен F 100D-ге қайта оралды, оны 1964 жылдан бастап 1968 жылы McDonnell Douglas F 4 Phantom II-ге ауыстырғанға дейін қолданды. 1972 жылы F 100 Әскери-әуе күштерінің белсенді қызметінен шығарылып, ANG-дағы тактикалық истребитель топтарына және эскадрильяларына берілді. ANG құрамында F 100 ақырында F 4 Phantom II, LTV A 7 Corsair II және Fairchild Republic A 10 Thunderbolt II-ге ауыстырылды, соңғы F 100 1979 жылы General Dynamics F 16 Fighting Falcon кезең-кезеңмен енгізілген кезде қызметтен шығарылды. Шетелдік қызметте Дания Корольдік әуе күштері мен Түркия әуе күштерінің F 100 ұшақтары 1982 жылға дейін пайдаланылды. АҚШ Әскери-әуе күштері қызметінің барлық кезеңінде 889 F 100 ұшағы апаттарда жойылды, нәтижесінде 324 ұшқыш қаза тапты. F 100 апаттарының ең көп саны 1958 жылы тіркелді, осы жылы 116 ұшақ жойылды және 47 ұшқыш қаза тапты. Ұшқыштар Калифорниядағы Эдвардс және Джордж әуе базаларында F 100A-да оқытылды, содан кейін Палмдейл әуе базасында RF 100A-мен оқудан өтті. Ұшу сынақтары көрсеткендей, төрт сыртқы бакпен жабдықталған RF 100A бағыттық және бойлық тұрақтылықтан кемшіліктерге ие болды, сондықтан ұшқыштардан сақтықпен басқару және бактардың жылдамдық шектеулеріне назар аудару қажет болды. 1955 жылдың сәуір айында ұшқыштар оқуын аяқтағаннан кейін үш ұшақ Германияның Битбург әуе базасына жөнелтілді, олар Мобыл, Алабамадағы Брукли әуе базасына дейін жабылып, кемеге тиеліп, қайта құрастыру және ұшуға дайындалу үшін Сиденхэм, Белфасттағы Short Brothers компаниясына жеткізілді. Битбургта олар 7407-ші қолдау эскадрильясының 1-ші бөлімшесіне бекітілді және Шығыс блогының елдері үстінен жоғары биіктікте (50 000 футтан жоғары) әскери нысандар туралы мәліметтерді жинау үшін операцияларды бастады. Бұл ұшақтарды ұстауға көптеген әрекеттер жасалды, бірақ нәтижесіз болды, кейбір әуе базаларының суреттерінде ұшақтар ұстауға ұмтылып көтеріліп жатқаны көрінді. Еуропалық бөлімше 1955 жылдың ортасынан 1956 жылдың ортасына дейін шамамен алты миссия орындады, содан кейін Lockheed U 2 тереңдеуге енуге арналған әуе барлау активі ретінде пайда болды. Үш RF 100A сонымен қатар Жапониядағы Йокота әуе базасындағы 6021-ші барлау эскадрильясына жөнелтілді, бірақ ондағы операциялар туралы мәліметтер жоқ. Екі RF 100A апатқа ұшырады, біреуі шамалы жылдамдықтан асып кеткендіктен, біреуінің багын айырылып, бақылауды жоғалтқандықтан, екіншісі қозғалтқыштың өрт сөнуінен. 1958 жылдың ортасында қалған төрт RF 100A АҚШ-қа қайтарылды және кейіннен Тайваньдағы Қытай Республикасының әуе күштеріне берілді.

On 27 September 1954, the F 100A officially entered USAF service with the 479th Fighter Wing, based at George AFB, California. During 1961, the withdrawal of all USAF F 100As had been completed; by that time, 47 aircraft had been lost in major accidents. However, the F 100A was largely used for aircrew training during this time. Due to attrition, the ANG ceased operating the F 100A during 1967 while the USAF opted to permanently retire the model in early 1970. The F 100C fighter bomber entered service on 14 July 1955 with the 450th Fighter Wing at Foster AFB, Texas. Operational testing in 1955 revealed that the F 100C was at best an interim solution, sharing all the flaws of the F 100A. The uprated J57 P 21 engine boosted performance, although it continued to suffer from compressor stalls, but the F 100C was considered an excellent platform for nuclear toss bombing because of its high top speed. The inertia coupling problem was reasonably addressed with the installation of a yaw damper in the 146th F 100C, which was later retrofitted to earlier aircraft. A pitch damper was added, starting with the 301st F 100C, at a cost of US$10,000 per aircraft. The 450s proved scarce and expensive and were often replaced by smaller 335 US gal (1,290 L) tanks. Most troubling to TAC was the fact that, as of 1965, only 125 F 100Cs were capable of using all non nuclear weapons in the USAF inventory, particularly cluster bombs and AIM 9 Sidewinder air to air missiles. By the time the F 100C was phased out in June 1970, 85 had been lost in major accidents. The F 100D entered service on 29 September 1956 with the 405th Fighter Wing at Langley AFB. The model exhibited reliability problems from the onset, particularly with the constant speed inverter which provided constant frequency current to the electrical systems. This unit was so unreliable that the USAF required it to have its own oil system to minimize damage in case of failure. Landing gear and brake parachute malfunctions claimed several aircraft while the refueling probes had a tendency to break away during high speed maneuvers. During 1959, 65 aircraft were modified to also fire the AGM 12 Bullpup air to ground missile. Numerous post production fixes created such a diversity of capabilities between individual aircraft that by 1965, around 700 F 100Ds underwent High Wire modifications to standardize the weapon systems. On 26 March 1958, an F 100D fitted with an Astrodyne booster rocket making of thrust successfully performed a zero length launch. This capability was incorporated into late production aircraft. It received many of the same weapons and airframe upgrades as the F 100D, including the new afterburners. Various modifications, largely focused on the structure, were made during the F 100F's service life; several were adapted with special equipment for electronic warfare operations and saw use in this capacity in Vietnam. By June 1970, 74 F 100Fs had been lost in major accidents. The pilot's operating manual warned that the F 100F would not recover from a spin. The model was phased out of USAF service in 1972. By 1961, England AFB, Louisiana, (401st Tactical Wing) had four fighter bomber squadrons, the 612th, 613th, 614th, and the 615th (Fighting Tigers). During the Berlin crisis (approximately September 1961), the 614th was deployed to Ramstein Air Base, Germany, to support the West Germans. At the initial briefing, the 614th personnel were informed that due to the close proximity of the USSR, if an ICBM were to be launched, they would have only 30 minutes to launch the 614th's aircraft and retire to the nearest German bunker. In 1966, the Combat Skyspot program fitted some F 100Ds with an X band radar transmitter to allow for ground directed bombing in inclement weather or at night. In 1967, the USAF began a structural reinforcement program to extend the aircraft's service life from the designed 3,000 flying hours to 7,000. The USAF alone lost 500 F 100Ds, predominantly in accidents. After one aircraft suffered wing failure, particular attention was paid to lining the wings with external bracing strips. During the Vietnam War, combat losses constituted as many as 50 aircraft per year. After a major accident, the USAF Thunderbirds reverted from F 105 Thunderchiefs to the F 100D, which they operated from 1964 until it was replaced by the McDonnell Douglas F 4 Phantom II in 1968. By 1972, the F 100 was mostly phased out of USAF active service and turned over to tactical fighter groups and squadrons in the ANG. In ANG units, the F 100 was eventually replaced by the F 4 Phantom II, LTV A 7 Corsair II, and Fairchild Republic A 10 Thunderbolt II, with the last F 100 retiring in 1979 as the General Dynamics F 16 Fighting Falcon was phased in. In foreign service, the Royal Danish Air Force and Turkish Air Force F 100s soldiered on until 1982. Over the lifetime of its USAF service, 889 F 100s were destroyed in accidents, resulting in the deaths of 324 pilots. The deadliest year for F 100 accidents was 1958, which saw 116 aircraft destroyed and 47 pilots killed. Pilots trained on the F 100A at Edwards Air Force Base and George Air Force Base in California and then at Palmdale Air Force Base for training with the actual RF 100As with which they would be deployed. Flight tests revealed that the RF 100A in its intended operational fit of four external tanks was lacking in directional and longitudinal stability, requiring careful handling and close attention to speed limitations for the drop tanks. Once pilot training was completed in April 1955, three aircraft were deployed to Bitburg Air Base in Germany, flying to Brookley AFB in Mobile, Alabama, cocooned, loaded on an aircraft carrier and delivered to Short Brothers at Sydenham, Belfast, for reassembly and flight preparation. At Bitburg, they were assigned to Detachment 1 of the 7407th Support Squadron, and commenced operations flying over Eastern Bloc countries at high altitude (over 50,000 ft) to acquire intelligence on military targets. Many attempts were made to intercept these aircraft to no avail, with some photos of fighter airfields clearly showing aircraft climbing for attempted intercepts. The European detachment probably only carried out six missions between mid 1955 and mid 1956 when the Lockheed U 2 took over as the deep penetration aerial reconnaissance asset. Three RF 100As were also deployed to the 6021st Reconnaissance Squadron at Yokota Air Base in Japan, but details of operations there are not available. Two RF 100As were lost in accidents, one due to probable overspeeding, which caused the separation of one of the drop tanks and resulted in complete loss of control, and the other due to an engine flame out. In mid 1958, all four remaining RF 100As were returned to the US and later supplied to the Republic of China Air Force in Taiwan.

Жобаның жоғары сымдары

"High Wire" - таңдалған F 100C, F 100D және F 100F ұшақтарында жүзеге асырылған модернизация бағдарламасы. Ол екі өзгерістен тұрды: электр желілерін жаңарту және ауыр техникалық қызмет көрсету, сондай-ақ қажет болған жағдайда тексеру мен жөндеу (IRAN) жөндеулері. Желілерді жаңарту операциялары ескі сымдар мен жиынтықтарды күтіп ұстауға ыңғайлы жаңа конструкциялармен алмастырудан құралды. Ауыр техникалық қызмет көрсету және IRAN жаңа жиынтықтарды, модификацияларды, стандартталған конфигурацияларды, жөндеуді, ауыстыруды және толық қайта жаңартуды қамтыды. Бұл жобаға барлық жаңа нұсқаулықтар және блок нөмірлерін арттыру (яғни 85-тен 86-ға дейін) қажет болды. Кейінірек шығарылған барлық модельдер, әсіресе F модельдері, бұрынғы High Wire модификацияларын қамтыды. Жаңа нұсқаулықтарда түрлі-түсті иллюстрациялар болды және ұшақ нөмірінен кейін рим цифры (I) қосылды (мысалы, T.O. 1F 100D(I) 1S 120, 1970 жылғы 12 қаңтар). High Wire модификациясын бір ұшаққа енгізуге 60 күн кетті, ал жобаның жалпы құны 150 миллион АҚШ долларын құрады.

Ұшқыштар мен жақын әуеден қолдау көрсету

1961 жылғы 16 сәуірде алты Super Sabre Филиппиндегі Кларк әуе базасынан Таиландтағы Дон Муанг Корольдік Тайланд әуе күштері базасына әуе қорғанысы мақсатында жөнелтілді. Бұл Оңтүстік-Шығыс Азиядағы соғысқа қатысқан алғашқы F 100 болды. МиГ-17, зениттік артиллериядан атылған, ал тағы бірі AIM 9 Sidewinder зымырандарын іске қосты. Солтүстік Вьетнамның аман қалған пилоты үш МиГ-17 ұшағының атып түсірілгенін растады. АҚШ Әуе күштері бұл оқиғаны «әбден мүмкін» деп тіркегенімен, бұл Вьетнамдағы АҚШ Әуе күштерінің алғашқы әуе жеңісі болды. Бірақ төрт МиГ-17 ұшағынан тұратын шағын күш екі F-105 ұшағын иелену үшін F-100 эскорттық тобының қатарын бұзып өтті. F 100 ұшағы көп ұзамай МиГ-ке қарсы күш ретінде F 4C Phantom II ұшағымен алмастырылды, пилоттар бұл ұшақта иттермен шайқасуға қажетті құралдардың болмауына байланысты қиындықтарға тап болды. Вьетнам соғысында АҚШ әскерилері әрекеттегі Армия Ұлттық гвардиясын, Әуе Ұлттық гвардиясын немесе басқа да АҚШ резервтік бөлімшелерін пайдаланған жоқ, соғыс барысында қарулы күштерге шақырылғандарға сүйенді. 1973 жылы Конгресс алдындағы растау тыңдауында соғыс кезінде 7-ші әуе күштеріне қолбасшылық еткен Әуе күштерінің генералы Джордж С. Браун Вьетнамдағы ең жақсы Super Sabre эскадрильяларының бесеуі Ұлттық әуе гвардиясынан екенін мәлімдеді. Оларға Колорадо Ұлттық әуе гвардиясының (120 TFS), Нью-Йорк Ұлттық әуе гвардиясының 136 TFS, Айова Ұлттық әуе гвардиясының 174 TFS және Нью-Мексико Ұлттық әуе гвардиясының 188 TFS кірді. Бесінші бөлім - тұрақты әуе күштері эскадрильясы, штаттандыру үшін көбінесе әуе ұлттық гвардиясының қызметкерлері қолданылған. Ұлттық әуе гвардиясының F 100 эскадрильялары Әуе күштерінің құрамын шамамен 100 Super Sabre ұшағымен арттырды, Колорадо Ұлттық әуе гвардиясының F 100 ұшақтары күніне 24 миссия орындап, 99,5% сенімділік деңгейімен қару-жарақ пен оқ-дәрілерді жеткізді. 1968 жылдың мамырынан 1969 жылдың сәуіріне дейін Ұлттық әуе гвардиясының Super Sabre ұшақтары 38 000-нан астам жауынгерлік сағат ұшып, 24 000-нан астам шабуыл жасады. Олардың арасында жеті F 100 әуе гвардиясының пилоттары (плюс бір штаб офицері) қаза тауып, 14 Super Sabre ұшағы жаудың әрекеттерінен жоғалып кетті, эскадрильялар 20 мм снарядтардың төрт миллионнан астам оғын, 30 миллион фунт бомбаны және 10 миллион фунт напалмды жауға қарсы қолданды. Hun екі орындық F 100F үлгісінде де қолданылды, ол Солтүстік Вьетнам мен Лаоста «жылдам FAC» немесе Misty FAC ретінде қызмет етті, басқа ұшақ-жауынгерлер үшін нысаналарды анықтады, жолдарды барлауды жүргізді және құпия Commando Sabre жобасы аясында іздеу және құтқару операцияларын жүргізді, бұл жоба Пху Кат және Туй Хоа әуе базаларында орналасқан. Соғыс аяқталған кезде Вьетнамда әртүрлі үлгідегі 242 F 100 ұшағы жоғалып кетті, өйткені F 100 ұшағы F 4 Phantom II және F 105 Thunderchief ұшақтарымен алмастырылды. Hun соғыс кезінде 360 283 жауынгерлік ұшуды тіркеді және оның соғыс операциялары 1971 жылдың 31 шілдесінде аяқталды. F 100 ұшақтары бар төрт әуе күштері Вьетнамда 15 000-нан астам Солтүстік Американың P 51 Mustang ұшақтарынан артық жауынгерлік ұшулар жасады. 1967 жылдан кейін олар Солтүстік Вьетнамға көп ұшпады және негізінен Оңтүстіктегі американдық бөлімшелерге жақыннан қолдау көрсетті. 1965 жылғы сәуірдегі ұшақ шайқасына қарамастан, АҚШ Әуе күштері оны «мүмкін» деп санайтын болды, және Вьетнамда F 100 ешқашан әуе жеңісіне ресми түрде ие болған жоқ. Вьетнамда F 100 ешбір ұшақ жаудың истребительдерінен жоғалып кеткен жоқ, бірақ 186 ұшақ зениттік артиллериядан атып түсірілді, жеті Вьетконгтың әуе базаларына жасаған шабуылдары кезінде қирады, ал 45 ұшақ операциялық оқиғаларда апатқа ұшырады.

On 16 April 1961, six Super Sabres were deployed from Clark Air Base in the Philippines to Don Muang Royal Thai Air Force Base in Thailand for air defense purposes, the first F 100s to enter combat in Southeast Asia. MiG 17, using cannon fire, while another fired AIM 9 Sidewinder missiles. The surviving North Vietnamese pilot confirmed three of the MiG 17s had been shot down. Although recorded by the U. S. Air Force as a probable kill, this represented the first aerial victory by the U. S. Air Force in Vietnam. The small force of four MiG 17s, though, had penetrated the escorting F 100s to claim two F 105s. The F 100 was soon replaced by the F 4C Phantom II for MiG CAP, which pilots noted suffered for lacking built in guns for dogfights. The United States military in the Vietnam War was not known for using activated Army National Guard, Air National Guard, or other U. S. Reserve units, but rather, relying on conscription during the course of the war. During a confirmation hearing before Congress in 1973, Air Force General George S. Brown, who had commanded the 7th Air Force during the war, stated that five of the best Super Sabre squadrons in Vietnam were from the Air National Guard. This included the (120 TFS) of the Colorado Air National Guard, the 136 TFS of the New York Air National Guard TFS, the 174 TFS of the Iowa Air National Guard, and the 188 TFS of the New Mexico Air National Guard. The fifth unit was a regular AF squadron manned by mostly air national guardsmen. The Air National Guard F 100 squadrons increased the regular USAF by nearly 100 Super Sabres in theater, averaging, for the Colorado ANG F 100s, 24 missions a day, delivering ordnance and munitions with a 99.5% reliability rate. From May 1968 to April 1969, the ANG Super Sabres flew more than 38,000 combat hours and more than 24,000 sorties. Between them, at the cost of seven F 100 Air Guard pilots killed (plus one staff officer) and the loss of 14 Super Sabres to enemy action, the squadrons expended over four million rounds of 20 mm shells, 30 million pounds of bombs and over 10 million pounds of napalm against their enemy. The Hun was also deployed as a two seat F 100F model, which served as a "fast FAC" or Misty FAC in North Vietnam and Laos, spotting targets for other fighter bomber aircraft, performing road reconnaissance, and conducting search and rescue missions as part of the top secret Commando Sabre project, based out of Phu Cat and Tuy Hoa air bases. By the conflict's end, 242 F 100s of various models had been lost in Vietnam, as the F 100 was progressively replaced by the F 4 Phantom II and the F 105 Thunderchief. The Hun had logged 360,283 combat sorties during the war and its wartime operations came to end on 31 July 1971. The four fighter wings with F 100s flew more combat sorties in Vietnam than over 15,000 North American P 51 Mustangs had flown during World War II. After 1967, they did not fly into North Vietnam as much and mainly performed close air support missions for American units in the South. Despite the April 1965 dogfight, which the USAF classified as resulting in a "probable" kill, and no F 100 was ever officially credited with any aerial victories. No F 100 in Vietnam was lost to enemy fighters, but 186 were shot down by antiaircraft fire, seven were destroyed in Vietcong attacks on airbases, and 45 crashed in operational incidents.

Жабайы құс

F-100 сонымен қатар алғашқы Wild Weasel әуе қорғанысын басу ұшағы болды, оның арнайы дайындалған экипаждарының міндеті – жаудың зымыран қорғанысын анықтап, жою болды. Төрт F-100F Wild Weasel I ұшағы APR-25 векторлық радарлық іздеу және ескерту қабылдағыштарымен, үлкенірек анықтау қабілетіне ие IR-133 панорамалық қабылдағыштармен және KA-60 панорамалық камераларымен жабдықталды. APR-25 ерте ескерту радиолокаторларын және SA-2 Guideline іздеу және басқару жүйелерінен шығатын сигналдарды анықтай алатын. 1965 жылдың қараша айында Таиланд Корольдік әуе күштерінің Короат базасына жеткізілген бұл ұшақтар, желтоқсан айында 388-ші тактикалық истребитель эскадрильясымен жауынгерлік миссияларды орындауға кірісті. 1966 жылдың ақпан айында оларға тағы үш ұшақ қосылды. Барлық Wild Weasel F-100F ұшақтары ақырында AGM-45 Shrike сәулеленуге қарсы зымыранымен атқылауға бейімделді.

Алжир соғысы

Француз әуе күштерінің EC 1/3 Navarre эскадрильясы Super Sabre ұшақтары Франциядағы базалардан ұшып, Француз Алжиріндегі нысаналарға соққы берді. Ұшақтар Реймсте орналасқан, Алжирден қайтқан жолда Истреде жанармаймен толықтырылды. F-100 1960 жылдарға дейін француз әуе күштерінің негізгі ұшақ-жауынгерлік бомбалаушысы болды, содан кейін SEPECAT Jaguar онымен алмастырылды.

Түркия

Түрік әуе күштерінің F 100 ұшақтары 1974 жылы Түркияның Кипрге басып кіруі кезінде пайдаланылды. Lockheed F 104G Starfighter ұшақтарымен бірге олар түрік құрлық әскерлеріне тікелей әуе қолдау көрсетті және Никосия маңындағы нысаналарды бомбалады. Бұрынғы кеңес әуе кеңістігіне жасалған бұзушылықтардан кейін, 1976 жылдың 24 тамызында Түрік әуе күштерінің екі F 100 ұшағы Кеңес Одағының әуе кеңістігіне енді. Үш Су-15 ұшағы бұзушыларды ұстап тұрғанда, жердегі кеңес SAM батареясы түрік F-100 ұшағының біреуін атып түсірді. 1987 жылдың наурыз айында түрік Super Sabre ұшақтары Ирактың солтүстігіндегі PKK базаларын бомбалады. 1983 жылдың 14 қыркүйегінде Түрік әуе күштерінің 182 Filo “Atmaca” тобына қарасты екі F 100F Super Sabre ұшағы Ирак әуе кеңістігіне еніп кірді. Ирак әуе күштерінің Mirage F1EQ ұшағы оларды ұстап алып, Super 530F 1 зымыранымен атты. Түрік әуе күштерінің бір ұшағы (s/n 56 3903) Түркия мен Ирак шекарасына жақын Захо аңғарында атып түсірілді. Ұшқыштар апаттан аман қалды және Түркияға қайтарылды. Бұл оқиға екі тараптан да жарияланбады, бірақ кейінірек кейбір мәліметтер жарық көрді. Оқиға 2012 жылы Түркияның қорғаныс министрі Исмет Йылмаз Сирияда түрік F4 Phantom II ұшағының атып түсірілуінен кейін, Республикалық халық партиясы (CHP) депутаты Метин Лютфи Байдардың парламенттік сауалына жауап ретінде ашылды.

Тайвань

Тайвань 119 F 100A, 4 RF 100A және 14 F 100F ұшақтарын алды, қызмет барысында бірнеше F 100A және F ұшақтарын жоғалтты, бірақ ешқандай RF 100A ұшағын соғыс немесе апат кезінде жоғалтқан жоқ. Бұл төрт RF 100A ұшағы ешқашан Қытайдың материктік бөлігіне барлау миссиясына жіберілген емес, себебі олар ең жақсы жағдайда орташа сапалы фотосуреттерді ғана түсіре алды. Одан ары, әрбір ұшу сағатынан кейін жердегі техникалық қызметкерлер ұшақты күтуге 100 сағаттан астам уақыт жұмсауға мәжбүр болды. RF 100A ұшақтарының барлығы ROCAF қызметінде болған бір жыл мен 11 айдан кейін (1 қаңтар 1959 – 1 желтоқсан 1960) АҚШ-қа қайтарылды.

Жетістіктер

АҚШ Әскери-әуе күштерінің тік қанатымен ұшу кезінде дыбыс жылдамдығынан асып түсетін алғашқы операциялық ұшағы. F 100AF 100CF 100DF 100FR&D23.2 миллион доллар бағдарламаға жұмсалды немесе әр ұшаққа шаққанда 10,134 доллар. Фюзеляж748,259439,323448,216577,023Қозғалтқыш217,390178,554162,995143,527Электроника8,54912,05010,90413,667Қару-жарақ19,90521,12566,23066,332Оқ-дәрі20,80712,1258,6843,885Ұшу құны1,014,910663,181697,029804,445Қосымша модификация құны224,048110,559105,604Сағаттық ұшу шығыны583583Сағаттық техникалық қызмет көрсету шығыны215249249249

YF-100A

52 5755 – Century Circle, West Gate, Әуе күштері ұшу сынақ орталығы мұражайы, Эдвардс Әуе базасы, Калифорния штаты.

F-100A

52 5759 – USAF Әуешілер мұрасы мұражайы, Лакленд Әуе базасы, Техас. 52 5760 – Музей Desert Storate, Әуе күштері ұшу сынақ орталығы мұражайы, Эдвардс Әуе базасы, Калифорния. 52 5761 – Жаңа Англия әуе мұражайы, Брэдли халықаралық әуежайы, Коннектикут. 52 5762 – Гранд-Хейвен мемориалдық әуежайы, Гранд-Хейвен, Мичиган. 52 5770 – Трэвис Әуе базасының мұражай орталығы, Вакавилл, Калифорния. 52 5773 – Командирлік әуе күштерінің штаб-пәтері, Мидленд, Техас. 52 5777 – Хилл әуе-ғарыш мұражайы, Хилл Әуе базасы, Юта. 53 1532 – 150-ші арнайы операциялар қанаты, Нью-Мексико әуе ұлттық гвардиясының аймағы, Киртленд Әуе базасы, Альбукерки, Нью-Мексико. 53 1533 – Бакстер мемориалдық паркі, Мелроуз, Нью-Мексико. 53 1553 – Оңтүстік Дакота әуе және ғарыш мұражайы, Рапид-Сити, Оңтүстік Дакота. 53 1559 – 178-ші истребитель қанаты / Спрингфилд Бекли қалалық әуежайы, Спрингфилд, Огайо. 53 1573 – Сеймур Джонсон Әуе базасы, Солтүстік Каролина. 53 1578 – 140-шы истребитель қанаты / Колорадо әуе ұлттық гвардиясының кешені, Бакли ғарыш күштері базасы, Аврора, Колорадо. 53 1600 – Тукумкари тарихи мұражайы, Тукумкари, Нью-Мексико. 53 1629 – Эбинг әуе ұлттық гвардиясы базасы – 188-ші истребитель қанаты, Форт Смит, Арканзас. 53 1684 – Тарихи авиациялық мемориалдық мұражай, Тайлер, Техас. 53 1688 – Raytheon үшін Мохаве әуежайында сақтауда, Мохаве, Калифорния.