Мәдениаралық коммуникация және түрлі мәдениеттерді салыстыру

Кіріспе

Әр түрлі мәдени ортадан шыққан адамдардың қарым-қатынасын зерттейтін білім саласы.

Крос-мәдени коммуникация – әр түрлі мәдени ортадан шыққан адамдардың бір-бірімен ұқсас және әртүрлі жолдармен қарым-қатынас жасауын, сондай-ақ мәдениеттер арасында қарым-қатынас орнатуға жасаған тырыстарын зерттейтін білім саласы. Мәдениеттер аралық коммуникация – осымен байланысты зерттеу саласы. Крос-мәдени коммуникация әр түрлі мәдениеттерді салыстырумен айналысады. Крос-мәдени коммуникацияда айырмашылықтар түсініліп, мойындалады, бұл жеке өзгерістерге алып келуі мүмкін, бірақ ұжымдық өзгерістерге емес. Крос-мәдени қоғамда бір мәдениет көбінесе "норма" деп есептеледі, ал басқа мәдениеттер басым мәдениетке салыстырылады немесе одан өзгеше болып табылады.

Шығуы мен мәдениеті

Салқын соғыс кезінде АҚШ экономикасы көбінесе өзін-өзі қамтамасыз етіп, дербес дамыды, себебі әлем екі бөлек және бәсекелес күшке – Шығыс пен Батысқа – бөлінген еді. Алайда, экономикалық қатынастардағы өзгерістер мен жетістіктер, саяси жүйелер мен технологиялық мүмкіндіктер ескі мәдени кедергілерді бұзуға көмектесті. Бизнес жеке ел капитализмінен жаһандық капитализмге айналды. Осылайша, мәдениаралық коммуникацияны зерттеу бастапқыда бизнес пен үкіметте пайда болды, екеуі де жаһандық кеңейуді мақсат етті. Кәсіпорындар өз қызметкерлеріне тілдерді оқытуды ұсынды және қызметкерлерді шетелде қалай мінез-құлық тану керектігін үйретуге бағытталған бағдарламалар жасалды. Сонымен қатар, 1946 жылғы Сыртқы істер қызметі туралы заң арқылы Сыртқы істер институты (FSI) құрылды, онда мемлекеттік қызметкерлер шетелдегі қызметке дайындықтан өтті. Жоғары білім берудің оқу бағдарламасына «әлемдік көзқарас» тұжырымдамасы енгізіле бастады. 1974 жылы Халықаралық прогресс ұйымы, ЮНЕСКО-ның қолдауымен және Сенегал президенті Леопольд Седар Сенгордың басшылығымен «Ұлттардың мәдени өзіндік тануы» тақырыбында халықаралық конференция өткізді (Инсбрук, Австрия, 27–29 шілде 1974 ж.), ол Біріккен Ұлттар Ұйымының мүше мемлекеттерін «әлемдегі әртүрлі мәдениеттерді салыстыра зерттеуді жүйелі түрде ұйымдастыруға» және «халықаралық мәдени ынтымақтастық саласында дипломаттарды оқытуды күшейтуге және олардың сыртқы саясатының мәдени аспектілерін дамытуға» шақырды. Бүкіл әлемдегі университеттерге студенттердің біліміне мәдени және халықаралық түсінік пен білімді енгізуге қысым күшейіп келеді. Халықаралық сауаттылық және мәдени өзара түсіністік елдің мәдени, технологиялық, экономикалық және саяси дамуы үшін маңызды болып табылады. Университеттер үшін білім беру, немесе одан да маңыздысы, «өзгерту» қажеттігі туындады, бұл жақын, көп қырлы қарым-қатынастармен және бұрынғыдан гөрі еркін шекаралармен сипатталатын әлемде тиімді және ыңғайлы жұмыс істеу үшін. Студенттер өмір сүретін әлемді және осы әлемдегі өз орнын түсіну үшін белгілі бір деңгейде жаһандық құзыреттілікке ие болуы керек. Мұндай жаһандық құзыреттіліктің бастауы – университет және оның оқытушылары, олар студенттерге мәдени білім мен ақпаратты қалай дайындап, жеткізетініне байланысты.

During the Cold War, the economy of the United States was largely self contained because the world was polarized into two separate and competing powers: the East and the West. However, changes and advancements in economic relationships, political systems, and technological options began to break down old cultural barriers. Business transformed from individual country capitalism to global capitalism. Thus, the study of cross cultural communication was originally found within businesses and government, both seeking to expand globally. Businesses began to offer language training to their employees and programs were developed to train employees to understand how to act when abroad. With this also came the development of the Foreign Service Institute, or FSI, through the Foreign Service Act of 1946, where government employees received training and prepared for overseas posts. There began also implementation of a "world view" perspective in the curriculum of higher education. In 1974, the International Progress Organization, with the support of UNESCO and under the auspices of Senegalese President Léopold Sédar Senghor, held an international conference on "The Cultural Self comprehension of Nations" (Innsbruck, Austria, 27–29 July 1974) which called upon United Nations member states "to organize systematic and global comparative research on the different cultures of the world" and "to make all possible efforts for a more intensive training of diplomats in the field of international cultural co operation and to develop the cultural aspects of their foreign policy." There has become an increasing pressure for universities across the world to incorporate intercultural and international understanding and knowledge into the education of their students. International literacy and cross cultural understanding have become critical to a country's cultural, technological, economic, and political health. It has become essential for universities to educate, or more importantly, "transform", to function effectively and comfortably in a world characterized by close, multi faceted relationships and permeable borders. Students must possess a certain level of global competence to understand the world they live in and how they fit into this world. This level of global competence starts at ground level the university and its faculty with how they generate and transmit cross cultural knowledge and information to students.

Пәндер аралық бағыт

Мәдениеттер аралық коммуникация мәдени антропологияның салыстырмалы түрде байланыссыз салаларын, қарым-қатынастың қалыптасқан салаларымен біріктіруге ұмтылады. Оның мәні – мәдени тұрғысынан ерекшеленетін адамдардың бір-бірімен қарым-қатынас жасау жолдарын түсіну. Сондай-ақ, әртүрлі мәдениет өкілдерінің бір-бірімен тиімді қарым-қатынас орнатуына көмектесетін ұсынымдар жасау да оның міндетіне жатады. Мәдениеттер аралық коммуникацияны зерттеу үшін пәнаралық көзқарас қажет. Ол антропология, мәдениеттану, психология және коммуникация сияқты салалардағы білімді меңгеруді қамтиды. Бұл сала этносаралық қатынастарды зерттеуге, сондай-ақ, кокультуралық топтардың, яғни басым немесе ағымдағы халықтармен қарым-қатынас жасау үшін қолданатын стратегияларын зерттеуге бағытталған. Өз тіліңізден өзге тілдерді оқып-үйрену, адамзаттың ортақ ерекшеліктерін түсінуге ғана емес, сонымен қатар, біздің тілдеріміздің білімді құру және ұйымдастыру тәсілдерін көрсететін әртүрлілігін түсінуге де көмектеседі. Мұндай түсінік, әлеуметтік қарым-қатынастарды сыни түрде бағалауға мүмкіндік береді. Әлеуметтік қарым-қатынастарды және басқа мәдениеттердің қалай жұмыс істейтінін түсіну – табысты жаһандану және бизнес аясындағы істердің негізі болып табылады. Тілдің әлеуметтенуі – «тілдің мәдени контекстте әлеуметтік қарым-қатынастарды қалай болжап, қалай жаңадан құратынын зерттеу» деп кеңінен анықталады. Сөйлеуші, тілдің грамматикасын, сондай-ақ тіл элементтерінің әлеуметтік ортада қалай орналасқанын түсінуі, тиімді коммуникацияға жету үшін маңызды. Адамның тәжірибесі мәдени тұрғыдан маңызды болғандықтан, тіл элементтері де мәдени тұрғыдан маңызды. Мысалы, Америка Құрама Штаттары, Канада және Батыс Еуропа сияқты жекешіл мәдениеттерде, дербес тұлға немесе өзіндік сана басым. Бұл дербес тұлға, өзіндік сезімімен ерекшеленеді, ол басқалардан және қоршаған ортадан салыстырмалы түрде айрылады. Өзара байланысты мәдениеттерде, әдетте Азия, Латын Америкасы, Африка және Оңтүстік Еуропа мәдениеттері ретінде танылады, өзара тәуелді тұлға басым. Жеке адамның басқалармен және қоршаған ортамен өзара байланысына көбірек мән беріледі; өзіндік сана тек әлеуметтік қарым-қатынастар, міндеттер және рөлдер аясында ғана мағыналы (немесе ең алдымен) болады. Мәдени айырмашылықтың әсері, тілдік кедергілерден жоғарырақ болуы мүмкін. Осы мәдени стильдердің айырмашылығы, мәдениеттер аралық коммуникациядағы ең үлкен қиындықтардың біріне себеп болады. Әсіресе, басқа мәдениет өкілдерімен тиімді қарым-қатынас орнату қиындық тудырады. Мәдениет, адамдарға ойлау жолдарын – әлемді қабылдау, есту және түсіндіру жолдарын ұсынады. Осылайша, бір сөздің әртүрлі мәдениет өкілдері үшін әртүрлі мағынасы болуы мүмкін, тіпті олар «бірдей» тілде сөйлесе де. Егер тілдер әртүрлі болса және коммуникация үшін аударма қолдану қажет болса, түсініспеушіліктер пайда болу ықтималдығы артады. Мәдениеттер аралық коммуникацияны зерттеу – әлемдік зерттеу саласы. Сондықтан, мәдени айырмашылықтарды мәдениеттер аралық коммуникацияны зерттеуде кездестіруге болады. Мысалы, АҚШ-та мәдениеттер аралық коммуникация, әдетте коммуникациялық зерттеулердің бір бөлігі болып саналады, ал Ұлыбританияда қолданбалы лингвистиканың кіші саласы ретінде дамып келеді.

Cross cultural communication endeavors to bring together the relatively unrelated fields of cultural anthropology with established areas of communication. At its core, cross cultural communication involves understanding the ways in which culturally distinct individuals communicate with each other. Its charge is to also produce some guidelines with which people from different cultures can better communicate with each other. Cross cultural communication requires an interdisciplinary approach. It involves literacy in fields such as anthropology, cultural studies, psychology and communication. The field has also moved both toward the treatment of interethnic relations, and toward the study of communication strategies used by co cultural populations, i. e., communication strategies used to deal with majority or mainstream populations. The study of languages other than one's own can serve not only to help one understand what we as humans have in common, but also to assist in the understanding of the diversity which underlines our languages' methods of constructing and organizing knowledge. Such understanding has profound implications with respect to developing a critical awareness of social relationships. Understanding social relationships and the way other cultures work is the groundwork of successful globalization business affairs. Language socialization can be broadly defined as "an investigation of how language both presupposes and creates anew, social relations in cultural context". It is imperative that the speaker understands the grammar of a language, as well as how elements of language are socially situated in order to reach communicative competence. Human experience is culturally relevant, so elements of language are also culturally relevant. For instance, in individualistic cultures, such as in the United States, Canada, and Western Europe, an independent figure or self is dominant. This independent figure is characterized by a sense of self relatively distinct from others and the environment. In interdependent cultures, usually identified as Asian, Latin American, African, and Southern European cultures, an interdependent figure of self is dominant. There is a much greater emphasis on the interrelatedness of the individual to others and the environment; the self is meaningful only (or primarily) in the context of social relationships, duties, and roles. In some degree, the effect brought by cultural difference override the language gap. This culture style difference contributes to one of the biggest challenges for cross culture communication. Effective communication with people of different cultures is especially challenging. Cultures provide people with ways of thinking—ways of seeing, hearing, and interpreting the world. Thus the same words can mean different things to people from different cultures, even when they speak the "same" language. When the languages are different, and translation has to be used to communicate, the potential for misunderstandings increases. The study of cross cultural communication is a global research area. As a result, cultural differences in the study of cross cultural communication can already be found. For example, cross cultural communication is generally considered part of communication studies in the US, but is emerging as a sub field of applied linguistics in the UK.

Жұмыс орнында мәдени қарым-қатынас

Корпорациялар әлемнің түкпір-түкпірінде жаңа елдерге, аймақтарға және құрлықтарға өсті, бұл әртүрлі мәдениеттерден келген адамдардың қоныс аударуына және олардың жаңа ортасына бейімделуге үйренуіне әкеп соқты. Бұл жұмыс ортасында мәдениаралық коммуникацияның маңыздылығын арттырды. Вербальды емес коммуникациядан бастап, сөйлеуге дейін, компанияның немесе ұйымның өнімділігі үшін бұл өте маңызды. Егер коммуникация шектелсе, бүкіл компания немесе ұйым ауыр қиындықтарға тап болады. Соңғы онжылдықтарда көптеген батыс корпорациялары Сахара асты Африкасына кеңейді. Джеймс Баба Абугре Ганада жұмыс істеуге келген батыс елдерінен келген экспаттар туралы зерттеу жүргізді. Абугре экспаттармен де, Гана азаматтарымен де сұхбаттасты, және мәдени құзыреттіліктің батыс және шығыс мәдени нормалары арасындағы қақтығыстарды болдырмау үшін, әртүрлі мәдениеттердің өкілдерімен жұмыс істеу үшін маңызды екенін анықтады. Жұмыскерлердің вербальды және вербальды емес коммуникация стильдерін түсінуі қажет. Өз мәдениетінен тыс елде жұмыс істеуге көшіп келген экспаттар дайын болуы, тиісті оқытудан өтуі және оларға сәттілікке жетуге және олар қоныстанған мәдениетті бағалауға көмектесетін білім беру ресурстарына қол жеткізуі керек, сонымен қатар оны тиімді пайдалану үшін оған бейімделуі керек. Абугренің басты тұжырымы – мәдени құзыреттілік мәдениаралық коммуникация үшін маңызды. Паула Калигиури халықаралық жұмыскерлерді мәдени икемділік техникаларымен оқытуды осындай коммуникацияны жақсартудың жолы ретінде ұсынды. Яила Зотцман, Димитри ван дер Линден және Кнут Вайра Азия, Еуропа және Солтүстік Американы зерттеді. Олар әр континенттегі қызметкерлерге, қателіктерге қатысты көзқарасқа назар аударды. Авторлар мұны "қателіктерге қатысты көзқарас, олар туралы хабарлау және олардан сабақ алу" деп анықтады. Олар Қытай, Германия, Венгрия, Жапония, Малайзия, Нидерланды, АҚШ және Вьетнамнан келген қызметкерлерді зерттеді. Елдердің айырмашылықтары, мәдени құндылықтары және жеке тұлғалық факторлары да ескерілді. Зерттеу сандық болды және сегіз елде кеңсесі бар бір ұйымды қарастырды. Нәтижелер қателіктерге қатысты көзқарас мәдениетке байланысты өзгеретінін көрсетті. Американдықтар қателіктерге көбірек ашық және олардан сабақ алады, сондай-ақ өз қателіктері туралы айтуға дайын, ал жапондықтардың қателіктерге төзімділігі ең төмен болды. Жапондықтар оның айналасындағыларға және ұйымға қалай әсер етуі мүмкін екеніне алаңдады. Зерттеуде сондай-ақ Хофстедтің мәдени өлшемдер теориясы келтірілді. Зерттеу нәтижелері қателіктерге қатысты көзқарас пен қызметкердің мәдениеті арасындағы байланыс мүмкіндігін көрсетеді. Басқа маңызды факторлар – олар тұратын ел немесе жеке тұлғалық ерекшеліктері. Мәдениаралық коммуникация және шекаралар барлық секторларда кездеседі. Мысалы, Еуропада, алғашқы медициналық көмек көрсетуде, қазіргі Еуропалық мигранттар дағдарысында мигранттармен жұмыс істеуде мәдениаралық коммуникация маңызды. Мария ван ден Муйсенберг Еуропадағы алғашқы медициналық көмек көрсету және RESTORE атты жаңа бағдарлама туралы зерттеу жүргізді. Бағдарламаның мақсаты: "Еуропалық алғашқы медициналық көмек көрсету мекемелерінде әртүрлі ТҰРАҚТЫҚ пен тілдік ортадан келген науқастарға қолдау көрсету үшін стратегияларды іске асыру бойынша зерттеулер". Оған Ирландия, Англия, Шотландия, Австрия, Нидерланды және Грекия қатысты. Муйсенберг өзінің зерттеуінде Еуропада мигранттарға алғашқы медициналық көмек көрсетуде бірқатар мәселелер бар екенін анықтады. Медицина қызметкерлері мен науқастардың арасында тілдік және мәдени кедергілер бар, бұл олардың коммуникациясына әсер етеді. Технология ұсынатын аударма әдістеріне қарамастан, тілдік кедергілерді жедел жою қиын. Зерттеу сондай-ақ мигранттардың шұғыл көмек қызметтерін пайдалану ықтималдығы жоғары екенін көрсетті, бұл мигранттардың тұрақты ағыны немесе мигранттар аз болатын елдерде, сондай-ақ экономикалық өркендеу немесе дағдарыс кезеңдерінде байқалды. Муйсенберг мигранттардың денсаулығы жергілікті еуропалықтарға қарағанда нашар екенін анықтады, оның зерттеулері бұл тілдік және мәдени кедергілердің салдары екенін көрсетеді. Ол медицина қызметкерлеріне мәдениаралық коммуникаторлар болу үшін түрлі оқыту және білім беру ресурстарын пайдалануды ұсынады.

Corporations have grown into new countries, regions, and continents around the world, which has caused people of various cultures to move and learn to adapt to their environment. This has led to cross cultural communication becoming more important in the work environment. From nonverbal to spoken communication, it is critical for a company or organizations performance. The entire company or organization will face drastic hardships when their communication is restricted. Over the past few decades, many Western corporations have expanded into Sub Saharan Africa. James Baba Abugre conducted a study on western expatriates who have moved to work in Ghana. Abugre interviewed both the expatriates and Ghanaians, and found that cultural competence is essential to working with others of different cultures in order to avoid conflict between the Western and Eastern cultural norms. It is important that workers understand both verbal and non verbal communication styles. Expatriates who move to work in a culture that is not their own should be prepared, be properly trained, and have access to educational resources to help them succeed and to appreciate the culture they have moved into, in order to navigate it effectively. Abugre's main finding is that cultural competency is important to cross cultural communication. Paula Caligiuri has proposed training of international workers in cultural agility techniques as a way to improve such communication. Yaila Zotzmann, Dimitri van der Linden, and Knut Wyra looked at Asia, Europe, and North America. Together they had a focus on employees in each continent with a focus on error orientation. The authors define this as "one's attitude toward dealing with, communicating about, and learning from errors". They studied employees from China, Germany, Hungary, Japan, Malaysia, the Netherlands, the United States of America, and Vietnam. Country differences, cultural values, and personality factors were also accounted for. The study was quantitative and looked at a single organization that had offices in eight countries. Results showed error orientation varied based on the culture they were in. Americans tend to be more open to errors and learn from them as well as speaking about their mistakes, whereas Japanese subjects had the lowest tolerance for errors. The Japanese showed concern about how it may impact those around them and the organization. The study also referred to Hofstede's cultural dimensions theory. The findings show a potential relationship between error orientation and an employee's culture. Other important factors are the country they live in or personality dimensions. Cross cultural communications and boundaries are present in all sectors. In Europe, cross cultural communication in primary care is important, for example in dealing with migrants in the present European migrant crisis. Maria van den Muijsenbergh conducted a study on primary care in Europe as well as a new program, RESTORE. The program stands for: "Research into implementation STrategies to support patients of different ORigins and language background in a variety of European primary care settings". The countries participating are Ireland, England, Scotland, Austria, the Netherlands, and Greece. Muijsenbergh found in her study that there was a range of issues in primary care for migrants in Europe. There are both language and culture barriers between medical professionals and patients, which has an impact on their communication. Even with the translation methods that technology provides, language barriers remain to fall fast. The study also found that migrants were more likely to use emergency services, which was consistent in countries with a steady influx of migrants or few migrants, and during times of economic prosperity or recession. Muijsenbergh found that migrants have worse health than native Europeans, with her findings suggesting that this is a result of the language and cultural barriers. She recommends medical professionals use different training and educational resources in order to become cross cultural communicators.

Латеральді мәдени-аралық командалық динамикаға кері байланыс

Бір деңгейдегі команда мүшелері арасындағы көлденең кері байланыс, яғни бір-бірімен алмасылатын пікірлер, команданың шығармашылығы мен жаңаруын арттыруда маңызды рөл атқарады. Зерттеулер оның екі жақты табиғатын көрсетеді: оң кері байланыс командалық қарым-қатынастағы шиеленістерді азайту арқылы шығармашылыққа ыңғайлы жағдай жасайды (Liu және авторлар, 2022), ал теріс кері байланыс психологиялық жағдайларды тудырып, ынтымақтастыққа кедеріл келтіру арқылы команда динамикасына және жеке шығармашылыққа зиян келтіруі мүмкін (Kim & Kim, 2020). Осы коммуникацияның тиімділігіне мәдени контекст айтарлықтай әсер етеді, сондықтан коммуникация стильдері мен кері байланыс қабылдаудағы жеке және мәдени ерекшеліктерді ескеретін стратегиялық тәсіл қажет. Зерттеулер көлденең кері байланыстың әсері күрделі екенін, команданың әртүрлі көрсеткіштеріне әртүрлі ықпал ететінін көрсетеді. Мысалы, бұл коммуникация жеке өнімділікті және команданың күш-жігерін арттыруы мүмкін, бірақ жалпы команданың өнімділігін міндетті түрде жақсартпауы мүмкін, бұл командалық өзара әрекеттесудің күрделі динамикасын ескеретін күрделі коммуникациялық тәжірибелердің маңыздылығын көрсетеді (Tavoletti және авторлар, 2019; Wisniewski және авторлар, 2020). Кері байланыс араласу теориясын (FIT) қолдану оның тиімділігін арттыру үшін кері байланысты жеке қасиеттерден гөрі міндетке қатысты аспектілерге бағыттауға баса назар аударады (Kluger & DeNisi, 1996). Қазіргі командалардың жаһандық сипатын ескере отырып, GlobeSmart Profiles және Эрин Мейердің мәдени картасы сияқты құралдар мәдени интеллект деңгейінде кері байланыс беру үшін құнды түсініктер ұсынады, осылайша команданың әртүрлі жағдайлардағы өнімділігін арттырады (Lane & Maznevski, 2019; Meyer, 2024). Құрылымдық, мәдени тұрғыдан негізделген және міндетке қатысты диалогты баса көрсету, командалар ішінде үздіксіз жетілдіру, ынтымақтастық және шығармашылықты арттыру құралы ретінде көлденең кері байланысты қолдау үшін қолайлы жағдай жасау үшін өте маңызды.

Колледж бағдарламаларына енгізу

Шетел тілдерін оқытудағы мәдениаралық коммуникация теориясының қолданылуы бүкіл әлемде күшейіп келеді. Кейбір университеттердің шет тілдері кафедраларында мәдениаралық коммуникация сабақтарын кездестіруге болады, ал басқа білім беру орындары мәдениаралық коммуникация бағдарламаларын өз білім беру бөлімдеріне орналастырады. Жаһанданудың күшейе түсуімен қатар, халықаралық ынтымақтастық желілерін құру жоғары білімді халықаралық деңгейде дамытудың "қажетті механизміне" айналды. Әлемдегі көптеген университеттер ұйымдық өзгерістер мен инновациялар арқылы мәдениаралық түсіністікті арттыру үшін елеулі қадамдар жасады. Жалпы алғанда, университет процестері төрт негізгі өлшемді қамтиды: ұйымдық өзгерістер, оқу бағдарламасын жаңалау, кадрларды дамыту және студенттердің мобильділігі. Эллингбо интернационализация процесіне қатысты осы төрт негізгі өлшемді өзіндік ерекшеліктерімен толықтырады. Оның ерекшеліктері: (1) колледж басшылығы; (2) оқытушылардың әріптестерімен, зерттеу орталықтарымен және әлемдегі мекемелермен халықаралық деңгейдегі белсенділігі; (3) студенттер үшін шетелде оқу бағдарламаларының қолжетімділігі, мүмкіндігі және ауысу шарттары; (4) шетелдік студенттердің, ғалымдардың және қонақ оқытушылардың кампустың өміріне қатысуы және интеграциялануы; және (5) халықаралық деңгейдегі қосымша білім беру бөлімдері (жатақханалар, конференцияларды жоспарлау орталықтары, студенттік одақтар, мансап орталықтары, мәдени орталар мен тіл үйлері, студенттік шаралар және студенттік ұйымдар). Эллингбоудың айтуынша, интернационализация – "үздіксіз, болашаққа бағытталған, көп өлшемді, пәнаралық, басшылыққа негізделген және институттың ішкі динамикасын өзгертуге жұмыстанушы көптеген мүдделі тараптарды қамтитын көрініс, бұл сыртқы ортаның күшейе түсуімен қатар, әртүрлі және жаһандық бағытталған, үнемі өзгеріп отыратын жағдайларға тиісті жауап беруге және бейімделуге мүмкіндік береді". Жаңа қашықтықтан оқыту технологиялары, мысалы, интерактивті телеконференциялар, мыңдаған шақырым қашықтықта орналасқан студенттерге виртуалды сыныпта қарым-қатынас жасауға және өзара әрекеттесуге мүмкіндік береді. Зерттеулер көрсеткендей, балалар, жануарлар, өмірлік циклдар, қарым-қатынастар және спорт сияқты белгілі бір тақырыптар мен бейнелер мәдени айырмашылықтардан асып түседі және әртүрлі мәдениеттер арасында ортақ түсіністік қалыптастыру үшін дәстүрлі және онлайн университет сыныптарындағы халықаралық жағдайларда қолданылуы мүмкін (Ван Хук, 2011). Көптеген менеджмент магистрлік бағдарламаларында мәдениаралық коммуникацияға баса назар аударатын интернационализация мамандығы бар. Мысалы, Ivey Business School-де "Мәдениаралық менеджмент" атты курс бар. Jadranka Zlomislić, Ljerka Rados Gverijeri және Elvira Bugaric студенттердің мәдениаралық құзыреттілігін зерттейді. Жаһандану дамуымен әлем өзара байланыстырақ болды, бұл әртүрлі елдер мен мәдениеттерде жұмыс істеуге және оқуға мүмкіндіктер ашты, онда студенттер өз ана тілінен өзге тілде сөйлейтін ортада болады. Зерттеу нәтижелері интернет көмектеседі, бірақ бұл мәселенің толық шешімі емес екенін көрсетеді. Студенттер стереотиптермен күресу үшін, мәдениаралық құзыреттілікті дамыту үшін және оларды мәдениаралық коммуникацияда жақсырақ дайындау үшін тіл және мәдениаралық курстарға қатысуы керек. Мәдениаралық коммуникация идеяларды, тәжірибелерді және әртүрлі көзқарастар мен түсініктерді жергілікті тұрғындармен өзара әрекеттесу арқылы бөлісуге мүмкіндік береді.

The application of cross cultural communication theory to foreign language education is increasingly appreciated around the world. Cross cultural communication classes can now be found within foreign language departments of some universities, while other schools are placing cross cultural communication programs in their departments of education. With the increasing pressures and opportunities of globalization, the incorporation of international networking alliances has become an "essential mechanism for the internationalization of higher education". Many universities from around the world have taken great strides to increase intercultural understanding through processes of organizational change and innovations. In general, university processes revolve around four major dimensions which include: organizational change, curriculum innovation, staff development, and student mobility. Ellingboe emphasizes these four major dimensions with his own specifications for the internationalization process. His specifications include: (1) college leadership; (2) faculty members' international involvement in activities with colleagues, research sites, and institutions worldwide; (3) the availability, affordability, accessibility, and transferability of study abroad programs for students; (4) the presence and integration of international students, scholars, and visiting faculty into campus life; and (5) international co curricular units (residence halls, conference planning centers, student unions, career centers, cultural immersion and language houses, student activities, and student organizations). As stated by Ellingboe, internationalization "is an ongoing, future oriented, multidimensional, interdisciplinary, leadership driven vision that involves many stakeholders working to change the internal dynamics of an institution to respond and adapt appropriately to an increasingly diverse, globally focused, ever changing external environment". New distance learning technologies, such as interactive teleconferencing, enable students located thousands of miles apart to communicate and interact in a virtual classroom. Research has indicated that certain themes and images such as children, animals, life cycles, relationships, and sports can transcend cultural differences, and may be used in international settings such as traditional and online university classrooms to create common ground among diverse cultures (Van Hook, 2011). Many Master of Science in Management programs have an internationalization specialization which may place a focus on cross cultural communication. For example, the Ivey Business School has a course titled Cross Cultural Management. Jadranka Zlomislić, Ljerka Rados Gverijeri, and Elvira Bugaric study inter cultural competency of students. As globalization progresses the world has become more interconnected, leading to job and study opportunities abroad in different countries and cultures, where the students are surrounded by a language that is not their mother tongue. Findings suggest that the internet is helpful but, not the answer; students should enroll in language and inter cultural courses in order to fight stereotypes and develop inter cultural competence and make them into better cross cultural communicators. Cross cultural communication gives opportunities to share ideas, experiences, and different perspectives and perception by interacting with local people.

Тіл аралық сапалық зерттеудегі қиындықтар

Тілдік зерттеулер – екі немесе одан көп тілді қамтитын зерттеулер. Нақтырақ айтқанда, бұл мыналарды білдіруі мүмкін: 1) зерттеушілер қатысушылармен олар еркін сөйлей алмайтын тілде жұмыс істеуі, немесе; 2) зерттеушілер қатысушылармен олардың ана тіліне жат тілді қолдануы, немесе; 3) зерттеулерді немесе нәтижелерді басқа тілге аудару, немесе; 4) зерттеушілер мен қатысушылар бір тілде (ағылшын тілінен басқа) сөйлеуі. Дегенмен, зерттеу процесі мен нәтижелері ағылшын тілді аудиторияға бағытталған. Тілдік мәселелер барлық әдістемелік формалардағы зерттеулерде маңыздырақ болып келеді, бірақ олар сапалық зерттеулер үшін ерекше алаңдаушылық тудырады. Сапалық зерттеушілер индуктивті тәсілдерді қолдана отырып, адамдардың мінез-құлқына, іс-әрекеттеріне және басқалармен қарым-қатынасына жатқызылған мағыналарды зерттеу арқылы адам мінез-құлқының жан-жақты түсінуін дамытуға тырысады. Басқаша айтқанда, сапалық зерттеушілер адам құбылысының тереңдігін, байлығын және күрделілігін зерттей отырып, өмірлік тәжірибелерге түсінік алуға ұмтылады. Деректерді жинау үшін сапалық зерттеушілер тікелей байқау мен суға батуды, сұхбаттарды, ашық сауалнамаларды, фокус-топтарды, визуалды және мәтіндік материалдың мазмұнын талдауды және ауызша тарихты пайдаланады. Тілдік мәселелерді қамтитын сапалық зерттеулер ерекше күрделі, өйткені олар мағыналарды, түсіндірмелерді, символдарды, әлеуметтік өмірдің процестері мен қарым-қатынастарын зерттеуді қажет етеді. Бірқатар ғалымдар мәдени контексттерде сапалық зерттеулер жүргізудегі қиындықтарға назар аударса да, бұл зерттеулерден әдістемелік консенсус туындаған жоқ. Мысалы, Эдвардс аудармашылар мен түсімдушілердің сәйкессіз немесе орынсыз қолданылуы тілдік зерттеулердің сенімділігіне және қатысушылар тобына аударылған нәтижелердің қолданылуына қауіп төндіретінін байқады. Тілдік зерттеуде кездесетін әдістемелік мәселелерді шешпейтін зерттеушілер деректердің сенімділігін төмендетіп, зерттеудің жалпы қатаңдығына нұқсан келтіруі мүмкін. Темпл мен Эдвардс аударманың зерттеудегі маңызды рөлін сипаттап, тілдің түсініктерді жеткізудің құралы ғана емес екенін атап өтті. Осыған байланысты, әртүрлі мәдениеттерде бір сөздің әр түрлі мағынасы болуы мүмкін екендігі де айтылған. Мысалы, Temple және басқалар сапалық зерттеуді (этнографиялық зерттеу түрінде) мәдени қарым-қатынас тақырыбына қолдану үшін бірінші болып жүгінгендердің бірі болды. Осы әдістемені қолдана отырып, Савилл Тройк қарым-қатынастың табысты болуы үшін адамның тиісті тілдік білімі, қарым-қатынас дағдылары мен мәдени білімі болуы керектігін көрсетті. Мәдениеттер аралық жағдайда өзара іс-қимыл мен түсіндіру нормаларының, құндылықтар мен көзқарастардың, сондай-ақ танымдық карталар мен схемалардың айырмашылығы туралы хабардар болуы керек. 1996 жылы зерттеушілер қате түсініктерді болдырмау үшін сұхбаттасушының орнына өзінің орнында тұруға тырысу керек екенін айтқан. Басқаша айтқанда, сұхбаттасушы сұхбаттасушының көзқарасына назар аудару керек, бұл ұғым "байланысты білу" деп аталады, бұл сұхбаттасушының көзқарасын анық және бұрмаланбаған түсінуді білдіреді. Бұл авторлар үшін тіл сапалық зерттеудің барлық кезеңдерінде маңызды, ол деректерді жинаудан бастап, мәтіндік деректерді талдау мен жарияланымдарда бейнелеуге дейін. Сонымен қатар, Thomson және басқалар сияқты аудармашылар мен түсімдушілердің рөлі туралы жақсы тәжірибелер мен ұсыныстар үлгілері бойынша жұмыс жүргізілуде. Осыған байланысты Саймон аудармашы тек бір-бірімен алмасу арқылы сөздерді ұсынатын адам емес деп мәлімдейді. Көп тілде сөйлейтін адамдарды зерттеуде кездесетін қиындықтар да белгілі. Бүгінгі таңда аударма мен түсіндірме мәселелеріне қатысты негізгі ұсыныстар денсаулық сақтау саласынан, соның ішінде трансмәдени мейірбикелік қызметтен келеді. Жаһандану дәуірінде зерттеуге қатысушылардың тілдік және мәдени тұрғыдан өкілдік ететін сапалы зерттеуге арналған критерийлерді белгілеу денсаулық сақтау мамандары көрсететін көмек сапасын жақсарту үшін өте маңызды. Squires сияқты денсаулық саласындағы ғалымдар көп тілді жағдайда зерттеуші мен қатысушылар ағылшын тілінде сөйлемесе де, зерттеу нәтижелері ағылшын тілін меңгерген аудиторияға арналған болса, аударма қиындықтары туындайды. Мысалы, сұхбаттар, байқаулар және басқа да деректерді жинау әдістері мәдениеттер аралық ортада қолданылғанда, деректерді жинау және талдау процестері адам тәжірибесі мен мәдениетте сөйленетін тілдің ажырамас екендігіне байланысты күрделенеді. Қытай және ағылшын тілдерінде тіл таңдауының этикалық және қарым-қатынас мәселелерін қарастырады. Осы жағдайда зерттеуші тіл таңдауының себебін түсіндіруі маңызды. Осылайша, Squires зерттеушінің басымдықтарын және аударма процесіне қатысуын анықтауда рефлексияның орталық рөлін көрсетеді. Атап айтқанда, оның зерттеуі зерттеушілердің қатысушылармен бір тілде сөйлесетін, бірақ нәтижелер тек ағылшын тілді аудиторияға арналған жағдайлардағы дилеммаға назар аударады. Lee Sutsrino және басқалар аударма қателіктерін азайту, аударманың егжей-тегжейлі есебін беру, бірнеше аудармашыны тарту және аударма процесіне қол жеткізуге тырысатындардың сұрақтарына ашық болу қажеттігін айтады. Мысалы, білім беру саласында жүргізілген зерттеулерде Sutsrino және басқалар.

Cross language research refers to research involving two or more languages. Specifically, it can refer to: 1) researchers working with participants in a language that they are not fluent in, or; 2) researchers working with participants utilizing a language that is neither of their native languages, or; 3) translation of research or findings in another language, or; 4) researchers and participants speak the same language (not English). However, the research process and findings are directed to an English speaking audience. Cross language issues are of growing concern in research of all methodological forms, but they raise particular concerns for qualitative research. Qualitative researchers seek to develop a comprehensive understanding of human behavior, using inductive approaches to investigate the meanings people attribute to their behavior, actions, and interactions with others. In other words, qualitative researchers seek to gain insights into life experiences by exploring the depth, richness, and complexity inherent to human phenomenon. To gather data, qualitative researchers use direct observation and immersion, interviews, open ended surveys, focus groups, content analysis of visual and textual material, and oral histories. Qualitative research studies involving cross language issues are particularly complex in that they require investigating meanings, interpretations, symbols, and the processes and relations of social life. Although a range of scholars have dedicated their attention to challenges in conducting qualitative studies in cross cultural contexts, no methodological consensus has emerged from these studies. For instance, Edwards noticed how the inconsistent or inappropriate use of translators or interpreters can threaten the trustworthiness of cross language qualitative research and the applicability of the translated findings on participant populations. Researchers who fail to address the methodological issues translators/interpreters present in a cross language qualitative research can decrease the trustworthiness of the data as well as compromise the overall rigor of the study Temple and Edwards also describe the important role of translation in research, pointing out that language is not just a tool or technical label for conveying concepts; Indeed, language incorporates values and beliefs and carries cultural, social, and political meanings of a particular social reality that may not have a conceptual equivalence in the language into which will be translated. In the same veing, it has also been noted that the same words can mean different things in different cultures. For instance, as Temple et al. was one of the first to turn to apply the use of qualitative research (in the form of ethnographic investigation) to the topic of cross cultural communication. Using this methodology, Saville Troike demonstrated that for successful communication to take place, a person must have the appropriate linguistic knowledge, interaction skills, and cultural knowledge. In a cross cultural context, one must be aware of differences in norms of interaction and interpretation, values and attitudes, as well as cognitive maps and schemata. argued in 1996 that in order to avoid misunderstandings, the interviewer should try to walk in the other person's shoes. In other words, the interviewer needed to pay attention to the point of view of the interviewee, a notion dubbed as "connected knowing," which refers to a clear and undistorted understanding of the perspective of the interviewee. For these authors, language is central in all phases of qualitative research, ranging from data collection to analysis and representation of the textual data in publications. In addition, as There is some work on the role of interpreters and translators in relation to best practice and models of provision, such as that of Thomson et al., However, there is a body of literature aimed at English speaking health and social welfare professionals on how to work with interpreters. Temple and Edwards In this regard, Simon claims that the translator is not someone who simply offers words in a one to one exchange. The challenges that arise in studies involving people who speak multiple languages have also been acknowledged. Today, the main contributions concerning issues of translation and interpretation come from the field of health care, including from transcultural nursing. In a globalized era, setting the criteria for qualitative research that is linguistically and culturally representative of study participants is crucial for improving the quality of care provided by health care professionals. Scholars in the health field, like Squires, point out, in a multilingual setting interpretation challenges arise when researcher and participants speak the same non English native language, but the results of the study are intended for an English speaking audience. For instance, when interviews, observation, and other methods of gathering data are used in cross cultural environments, the data collection and analysis processes become more complicated due to the inseparability of the human experience and the language spoken in a culture considers the ethical and relational issues of language choice experienced when working with the Chinese and English language. In this case, it is important that the researcher offers a rationale behind his/her language choice. Thus, as Squires illustrates the central role that reflexivity plays in setting researcher's priorities and his/her involvement in the translation process. Specifically, his study focuses on the dilemma that researchers speaking the same language of participants face when the findings are intended to an English speaking audience only. Lee Sutsrino et al. argue that it is necessary to minimize translation errors, provide detail accounts of the translation, involve more than one translator, and remain open to inquiry from those seeking access to the translation process. For example, in research conducted in the educational context, Sutsrino et al.

Таяу Шығыстағы ертеңгі күннің кәсіпкерлері

Таяу Шығыс ертеңгі күннің кәсіпкерлері – Израиль мен Палестинаның жас көшбасшылары арасында ортақ кәсіби тіл қалыптастыруға бағытталған инновациялық білім беру жобасы. Израиль және Палестина студенттері өтініш беру арқылы іріктеліп алынады және жергілікті деңгейде әсер ететін технологиялық және бизнес жобаларды жасау үшін шағын, екіұлттық командаларда жұмыс істейді. Осы мәдениеттер аралық байланыс процесінде студенттер бір-біріне құрмет, мәдени құзыреттілік және өзара түсінікті дамытады. Мен адамдарға көбірек бойымен болуға және стереотиптер, нәсіл, дін және бұқаралық ақпарат құралдары туралы түсінік алу үшін ойымды шектеуге тиіспін. Мен адамдарға өз ойларын толық айтуға жеткілікті уақыт беруім керек, сонда белгілі бір адамдар тобы туралы мен нені қалыптастырып жатқанымды анықтай аламын. Ашық болу дегеніміз – жағдайға және қатысушы адамдарға байланысты, біртіндеп басталатын салауатты әңгімелерді жүргізу. Осы мәселелерді зерделеуге уақыт бөліп, қателесіп жатқан жерлерімді және қайда жақсартуым керектігін анықтау. Сонымен қатар, тәжірибелік оқу арқылы алған нақты ақпарат негізінде мен өз білімімді жаңарып отырамын.

Теориялар

Мәдениеттер аралық коммуникацияның негізгі теориялары әртүрлі мәдениеттер арасындағы құндылық айырмашылықтарын, әсіресе Эдвард Т. Холл, Ричард Д. Льюис, Герт Хофстеде және Фонс Тромпенесарлардың еңбектерін зерттеуге негізделген. Клиффорд Герц де осы салаға үлес қосты. Сондай-ақ, Юсси В. Ковистоның халықаралық деңгейде жұмыс істейтін ұйымдардағы мәдени кешірімдер моделі осы зерттеу базасынан дамытылған. Бұл теориялар әртүрлі коммуникация теориялары мен жағдайларға, соның ішінде жалпы бизнес және менеджментке (Фонс Тромпенесар және Чарльз Хэмпден Тернер) және маркетингке (Марике де Мойй, Стефан Даль) қолданылды. Осы теорияларды мәдени жағдайларда практикалық қолдануға бағытталған бірнеше табысты білім беру жобалары да жүзеге асырылды. Бұл теориялар негізінен менеджмент ғалымдары (мысалы, Найджел Холден) 19-ғасырлық мәдени антропологиядан туындаған мәдениет түсінігіне және мәдениетті айырмашылық ретінде, ал мән ретінде баса назар аударғандықтары үшін сынға алынды. Тағы бір сын – Хофстедең өлшемдері оқулықтарда факт ретінде сөзсіз ұсынылады (Питер В. Кардон). Қазіргі кезде мәдениеттер аралық салыстырмалы айырмашылықтар мен ұқсастықтарды қарастырудан гөрі «мәдениеттер аралық өзара тәуелділікке» көшуге басымдық берілуде. Мәдениеттер аралық менеджмент білімді басқарудың бір түрі ретінде қарастырылады. Академиялық ортада мәдени-аралас командалардың іс жүзінде не істей алатыны туралы пікірталас бар болғанымен, Гюнтер Шталь, Марта Мазневски, Андреас Войт және Карстен Йонсеннің көпмәдени топтар бойынша жүргізілген зерттеулерге жасаған мета-талдауы «Зерттеулер мәдени әртүрліліктің міндеттердегі қақтығыстар мен әлеуметтік интеграцияның төмендеуі арқылы процестік шығындарға, бірақ жоғары шығармашылық пен қанағаттану арқылы процестік пайдаға әкелетінін көрсетеді» деген қорытындыға келді.

Түсініктемелер

Мэри Эллен Гаффи, Кэти Роудс, Патрисия Рогин. "Мәдениеттер аралық қарым-қатынас". Мэри Эллен Гаффи, Кэти Роудс, Патрисия Рогин. Бизнес коммуникация процестері және өндірісі. Нельсон білім беру, 2010. 68–89 беттер.