Кіріспе
Лондон метросының King's Cross St Pancras станциясы (сондай-ақ King's Cross & St Pancras International деп те аталады) – Лондон метросының Камеден ауданындағы, Орталық Лондондағы Эустон жолында орналасқан станциясы. Ол 1-тарап аймағындағы және Сент-Панкрас басты магистральдық станцияларына қызмет көрсетеді, сонымен қатар алты метро желісінің арасындағы түйіскен станция болып табылады. Бұл станция желідегі ең алғашқы станциялардың бірі. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, ол жолаушылардың кіруі мен шығуы саны бойынша желідегі ең көп трафиктік станция. Станция 1863 жылы Метрополитен темір жолының аясында ашылды, кейіннен Хаммерсмит және Сити, сондай-ақ Циркл желілеріне де қызмет көрсетті. 1868 жылы City Widened Lines желісінің ашылуымен станция кеңейтілді, ал Солтүстік және Пикадилли платформалары 20 ғасырдың басында пайдалануға берілді. 1930 және 1940 жылдары станция қайта құрылып, трафик көлемін арттыруға байланысты ішінара жаңартылды. Виктория желісіне қосылу 1968 жылы ашылды. 1987 жылы 31 адамның қаза болуына себеп болған Кингс-Кросс өрті метро тарихындағы ең ауыр апаттардың бірі болып есептеледі және бүкіл желіде қауіпсіздік шараларын күшейтуге және өзгерістер енгізуге әкелді. Станция 21 ғасырдың басында Eurostar қызметтерінің Ватерлоодан Сент-Панкрасқа көшуіне байланысты кең ауқымда қайта жаңартылып, 2007 жылы қайта ашылды.
King's Cross St Pancras (also known as King's Cross & St Pancras International) is a London Underground station on Euston Road in the Borough of Camden, Central London. It serves and St Pancras main line stations in fare zone 1, and is an interchange between six Underground lines. The station was one of the first to open on the network. As of , it is the station on the network for passenger entrances and exits combined. The station opened in 1863 as part of the Metropolitan Railway, subsequently catering for the Hammersmith & City and Circle lines. It was expanded in 1868 with the opening of the City Widened Lines, and the Northern and Piccadilly platforms opened in the early 20th century. During the 1930s and 1940s, the station was restructured and partially rebuilt to cater for expanded traffic. The Victoria line connection opened in 1968. The 1987 King's Cross fire that killed 31 people is one of the deadliest accidents to occur on the Underground and resulted in widespread safety improvements and changes throughout the network. The station was extensively rebuilt in the early 21st century to cater for Eurostar services that moved from Waterloo to St Pancras, reopening in 2007.
Тарих
Кингс-Кросттегі алғашқы жер асты станциясы 1851 жылы магистральдық станция салынысы кезінде жоспарланды. Мақсат – Паддингтондағы Ұлы Батыс темір жолын (GWR) Кингс-Кростағы Ұлы Солтүстік темір жолымен (GNR) қосу еді. Бұл желі 1863 жылдың 10 қаңтарында Метрополитен темір жолының (MR) бастапқы бөлігі ретінде ашылды. 1868 жылдың тамызында GNR және Метрополитен пойыздарының бір уақытта жүруіне мүмкіндік беретін City Widened Lines жүйесіне бейімделу үшін қайта ұйымдастырылды. Сол жылы Метрополитен жаңа ашылған станциямен байланыс орнатты. Ұлы Солтүстік, Пикадилли және Бромптон темір жолы (GNP&BR, қазір Пикадилли желісінің бөлігі) платформалары желінің қалған бөлігімен бірге 1906 жылдың 15 желтоқсанында ашылды, ал Сити және Оңтүстік Лондон темір жолы (C&SLR, қазір Солтүстік желісінің бөлігі) 1907 жылдың 11 мамырында ашылды. 1927 жылы станцияның бұл бөлігі Сент-Панкрасқа арналған Кингс-Кросс деп аталды. 1933 жылы станция ресми түрде Кингс-Кросс Сент-Панкрас деп аталды, бірақ Метрополитен желісі станциясы 1940 жылдың 16 қазанына дейін ескі атауын сақтап, содан кейін ол да қайта аталды. Осы кезеңде Сент-Панкрасқа тікелей қосылыс және дөңгелек билет залы бар кең ауқымды жөндеу жұмыстары жүргізілді. Басты зал 1939 жылдың 18 маусымында, ал метроның Сент-Панкрасқа қосылысы екі жылдан кейін ашылды. Жұмыстың жалпы құны 260 000 фунт стерлингті құрады. Метрополитен желісінің платформалары 1940 жылдың 16 қазаны мен 9 желтоқсаны аралығында бомбадан зақымдану салдарынан жабылды. 1941 жылдың 9 наурызында Метрополитен желісінің платформаларына тағы бомба тиді, нәтижесінде пойыз, станция төбесі, сигналдық пост және платформалар зақымдалды, екі теміржол қызметкері қаза тапты. 1930 жылдары басталған станцияны жақсарту аясында салынып жатқан жаңа жер асты платформалары 1941 жылдың 14 наурызында батыс жағынан аяқталмай жатып ашылды. Олар ақшыл жасыл жиектері бар кремі түсті плиткалармен әсемделген. Юстон жолының астынан өтетін және түтікшелі желілермен байланысатын метро құрылды, бұл әртүрлі желілер арасында көшуді жеңілдетті. 1868 жылғы платформалар кейіннен Кингс-Кросс Темзлинк станциясына айналды. Виктория желісінің платформалары 1968 жылдың 1 желтоқсанында Highbury & Islington-нан Warren Street-ке дейінгі желінің екінші кезеңінің бөлігі ретінде ашылды. Басқа бірнеше алмасу станцияларынан айырмашылығы, бұл жерде платформаларды басқа желілермен бір деңгейде орнату мүмкін болмады. Солтүстік / Пикадилли билет залын кеңейтілген залмен байланыстыратын екі жаңа эскалатор салынды. Жаңа платформалар осымен қосымша метро және баспалдақпен байланыстырылды. Станция 1986 жылы метро желісіндегі басқа станциялармен бірге қайта жаңартылды. Солтүстік және Пикадилли платформалары суретші Пол Хаксли салған "K" және "X" әріптері бейнеленген түрлі-түсті плиткалармен әсемделген. Бұл плиткалар 2000 жылдардың ортасында станцияны кеңейту кезінде алынып тасталды. Осының нәтижесінде метродағы өрт қауіпсіздігі шаралары күшейтілді, қызметкерлердің біліктілігі арттырылды және эскалаторлардағы ағаш сатылар металл сатылармен ауыстырылды. 1985 жылдың ақпан айында метроның жер асты бөліктерінде темекі шегуге тыйым салынды, ал Кингс-Кросс өртінен кейін ол бүкіл желіде тыйым салынды. Өрт ескі ағаш эскалаторларда, өрт басталған жерде, айтарлықтай зақым келтірді. Жөндеу және қайта құру жұмыстары бір жылдан астам уақытқа созылды, Солтүстік желісінің платформалары мен билет залынан Пикадилли желісіне дейінгі эскалаторлар 1989 жылдың 5 наурызына дейін жабық болды.
Жаңарту және кеңейту
Өрттен кейін Феннелл баяндамасында Лондон метрополитеніне "станциялардағы жолаушылар ағыны мен тығындығын" зерттеп, түзету шараларын қабылдау ұсынылды. 2000 жылдың тамызында Channel Tunnel Rail Link жобасымен байланысты станцияны жаңарту және кеңейту жұмыстары басталды, нәтижесінде Сент-Панкрас континенталды Еуропаға Eurostar пойыздарының жаңа терминалына айналды. Жаңарту жұмыстарына барабар 10 жыл уақыт кетіп, құны 810 миллион фунт стерлингті құрады, бұл станцияның сыйымдылығын екі есеге арттырып, күніне 100 000-нан астам адамды қабылдауға мүмкіндік берді. Екі жаңа билет залы салынды – Сент-Панкрас станциясының алдындағы алаңның астындағы Батыс билет залы және жаңа Кингс-Кросс станциясының күту залының астындағы Солтүстік билет залы. King’s Cross Thameslink станциясы 2007 жылдың 9 желтоқсанында қызмет Сент-Панкрасқа көшірілгеннен кейін жабылды.
Билет залдары
2010 жылы станция жаңарту аяқталғаннан кейін, Кингс-Кросс Сент-Панкрас станциясында он бір кіреберіс және төрт билет залы болды. Кингс-Кросс станциясының алдындағы "Метро билет залы" метро желілерінен шығу үшін "Эустон жолы" деп көрсетілген. Ол станцияны жаңарту жобасы аясында кеңейтілді. "Батыс билет залы" Сент-Панкрас станциясының алдындағы алаңның астында, Эустон жолына жақын орналасқан. Ол 2009 жылы ашылды.
Көркем шығарма
Пикадилли желісінің орталық бөлігі, Бейкерлу желісі және Солтүстік желісінің кейбір бөлімдеріндегі станциялар американдық кәсіпкер Чарльз Тайсон Йеркс есебінен салынды және Лесли Гриннің әйгілі қызыл станциялық ғимараттарымен, ерекше платформа плиткаларымен танымал. Әр станцияда бірегей плитка үлгілері мен түстер қолданылған. Желідегі басқа станциялар сияқты, бұл станциядағы Виктория желісі платформаларында да орындықтарының ойықтарында плиткалық өрнектер бар. Суретші Том Эккерсли жасаған дизайн, тәждерден құралған крестті бейнелейді. 2000 жылдардағы жаңарту барысында "Art on the Underground" 1980 жылдардан бері метрода орнатылған тұңғыш тұрақты көркем туындыны тапсырыс берді. Суретші Кнут Хенрик Хенриксеннің "Толық шеңбер" ("Full Circle") атты тот баспайтын болаттан жасалған мүсіндері Солтүстік және Пикадилли желілеріндегі екі жаңа вестибюльдің соңында орналасқан.
Кросраль 2
1991 жылы аймақ арқылы болашақ Челси-Хакни желісінің маршруты сақталды. Бұл ұсыныс қазір Crossrail негізінде жасалған Crossrail 2 теміржол бағытына айналды, ол Эустон және Кингс-Кросс Сент-Панкрас стансаларын Эустон-Сент-Панкрас станциясымен байланыстырады.
Банк қаласынан Докленд жеңіл темір жолының ұзартылуы
2011 жылы Лондон көліктері (TfL) және Лондонның Камден ауданы қолдаған стратегиялық құжаттар Доклендс жеңіл темір жолының (DLR) Банк тармағын Юстон мен Сент-Панкрасқа дейін ұзартуды ұсынды. Бұл Юстон мен Банк арасындағы Солтүстік желісінің жүктемесін азайтуға көмектесер еді, сондай-ақ Канарь Уорф пен Лондон Сити әуежайына тікелей қосылыс мүмкіндігін берер еді. TfL City Thameslink арқылы және екі көлік хабына дейінгі бағытты қарастырды, бірақ бұл жоба Солтүстік желісі толық бөлінгенге дейін іске аспауы мүмкін.
Пикадилли желісі
2005 жылы Пикадилли желісіндегі қолданыстан шығарылған Йорк-Роуд метро стансасын қайта ашу мақсатында бизнес-жоспар әзірленді. Бұл станса Кингс-Кросс Орталық жобасын қамтамасыз етуға және Кингс-Кросс Сент-Панкрас станциясындағы жүйелі кептелісті жеңілдетуге бағытталған. Йорк-Роуд станциясы 1932 жылдың қыркүйегінде жабылды және Кингс-Кросс Сент-Панкрастан шамамен солтүстікке қарай орналасқан.
Қызметтер
Станция Лондондық баға жүйесінің 1-аймағында орналасқан және сегіз платформасы бар. Екі басты теміржол станциясынан басқа, станция алты метро желісіне қызмет көрсетеді. Олар – Circle, Hammersmith & City, Metropolitan (бұл үш желі бір жұп рельспен бөліседі), Northern, Piccadilly және Victoria желілері. 2005 жылы King's Cross St Pancras станциясы жүйедегі ең көп келуші станция болды, миллиондаған жолаушы станцияға кіріп-шықты. Бірнеше Лондон автобус бағыттары станцияға қызмет көрсетеді.
Оқиғалар
1885 жылғы 2 қаңтарда ирланд ұлтшыл террорисі метрополитен желісінде, станциядан батысқа қарай бомба орналастырды. Бомба пойыздың ішінде емес, туннельде жарылғандықтан, жарақат алғандар мен зақым келгендердің саны аз болды. Джеймс Каннингэм сол айдың соңында тұтқындалып, шабуыл жасағаны үшін қатаң еңбекпен өмір бойына сотталды. 1959 жылғы 28 мамырда Солтүстік желісіндегі пойыздың алдыңғы вагоны Кингс-Кросс Сент-Панкрас станциясынан Эустонға қарай кете бергенде рельстен шығып кетті. Жарақат алғандар жоқ. 2005 жылғы 7 шілдедегі Лондон бомбалаулары – бірнеше үйлесімді бомбалық шабуылдардың сериясы, оның ішінде Кингс-Кросс Сент-Панкрас және Рассел-сквер арасындағы Пикадилли желісіндегі пойызға жасалған, 26 адамның қаза табуына себеп болған жарылыс болды. Пикадилли желісі Кингс-Кросттан оңтүстікке қарай тереңде жатқандықтан, жарылыстан қашуға ешқандай мүмкіндік болмады, сондықтан қаза болғандардың саны барлық оқиғалардың ішінде ең көп болды.