Кіріспе

Шотланд ақыны (1765–1811)

Джеймс Грэм (22 сәуір 1765 – 14 қыркүйек 1811) – шотланд ақыны. Оның ең белгілі шығармасы – "Шаббат" (The Sabbath) өлеңі, құлшыныс сезімін Шотландия табиғатының жарқын суреттемесімен үйлестіреді.

Ерте өмір

Ол Глазгодағы Уайтхилл үйінде туды, атасы Томас Грахам – табысты заңгер. Оның үлкен ағасы – Уайтхиллдің Роберт Грахамы. Ол Глазго университетінде оқыды.

Мансап

Глазго университетіндегі әдеби курсын аяқтағаннан кейін, 1784 жылы Грэм Эдинбургке барып, заң кеңесшісінің көмекшісі ретінде жұмыс істеді және 1795 жылы шотландтық адвокатураға қабылданды. Дегенмен, ол әрқашан дін қызметкері болуды қалаған, және 44 жасында англикандық санға өтіп, алдымен Шиптон, Глостерширде, содан кейін Седжфилд, Даремде пасторлық қызмет атқарды. Оның еңбектеріне драмалық поэма «Шотландияның Мэри королевасы» (1801), «Құдайға арналған күн» (1804), «Шотландия құстары» (1806), «Британдық Георгикалар» (1809) және Элизабет Бенгер мен Джеймс Монтгомеримен бірлескен «Құл саудасын жою туралы өлеңдер» (1809) кіреді. Оның ең маңызды туындысы – «Құдайға арналған күн» – бос өлеңмен жазылған қасиетті және көркем поэма, ол терең сеніммен және шотланд пейзаждарын әдемі бейнелеумен ерекшеленеді. Өлеңдеріне қосымша жазған түсіндірмелерінде ол халықтық білім беру, қылмыстық заң және басқа да қоғамдық мәселелер бойынша прогрессивті көзқарастарды білдіреді. Ол – адамзатқа адал дос, мейірімділік иесі және ақын болды. Лорд Байронның «Англиялық ақындар мен шотландтық рецензенттер» еңбегінде «Құрған Грэхемге» деген сатирикалық сілтеме кездеседі.

Жеке өмір

Джеймс Грахам Ричард Грахамның үлкен қызы Джанет Грахамға үйленген. Джеймс Грахам 1811 жылдың 14 қыркүйегінде Гласгоудағы ағасы Роберттің үйі – Уайтхилл үйінде қайтыс болды.

Ескерткіштер

Грэхамға арналған ескерткіш Глазго соборының ішкі солтүстік қабырғасында орналасқан.