Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қысқа, кең бас
брахицефальды жануарлар тұқымдары
Short, broad head
brachycephalic animal breeds
Брахицефалия (көне грек тілінен βραχύς – 'қысқа' және κεφαλή – 'бас') – түрлеріне тән орташадан қысқа бас сүйегінің пішіні. Бұл кейбір үй жануарларындағы, әсіресе пугтер мен парсы мысықтарындағы сәндік қасиет ретінде қарастырылады және басқа жануарлар түрлерінде қалыпты немесе қалыптан тыс болуы мүмкін. Адамдарда брахицефалия патологиялық және патологиялық емес түрде, қалыпты адамдық вариацияның нәтижесінде пайда болуы мүмкін. Бұл ең көп монғолдар мен Андаман аралдарының тұрғындары арасында кездеседі. Антропологияда адам популяциялары долихоцефалиялық (ұзын бас), мезоцефалиялық (орташа бас) немесе брахицефалиялық (қысқа бас) деп сипатталады. Джузеппе Серги цефальдық индекстің пайдалылығына күмән келтірді, ол бас сүйегінің морфологиясы нәсілдік текті модельдеуге артық мүмкіндік беретінін айтты. Патологиялық жағдайда бұл жалпақ бас синдромы деп аталады және ол корональді тігістердің мерзімінен бұрын бітісіп қалуынан немесе сыртқы деформациядан туындайды. Корональді тігіс – ми сүйегін бас сүйегінің екі қас сүйегімен байланыстыратын талшықты тігіс. Қас сүйектері бас сүйектің жоғарғы және бүйір бөліктерін құрайды. Бұл белгі Даун синдромының да белгісі болуы мүмкін. Сондай-ақ, плагиоцефалиямен байланысты брахицефалия жағдайлары да бар. Плагиоцефалиямен қатар брахицефалия позициялық болып табылады және "Арқаға жатқызу" науқанынан кейін жиірек кездеседі. "Арқаға жатқызу" науқаны 1994 жылы басталды, мақсаты ата-аналарды сәбилерде кенеттен өлім синдромы (СӨС) қаупін азайту жолдары туралы білім беру болды. Науқанның аты сау сәбилерді ұйықтату үшін арқаларына жатқызуды ұсынғандықтан берілді. Сәбилерді арқаларына жатқызу СӨС қаупін азайтады, бұл "бесіктегі өлім" немесе "орындықтан өлім" деп те аталады. Бұл науқан ата-аналарға, отбасы мүшелеріне, бала күтімімен айналысатын адамдарға, денсаулық сақтау мамандарына және барлық сәби күтушілерге сәбилердің арқасымен ұйықтауын және қауіпті азайтудың басқа да стратегияларын насихаттауда сәтті болды, бірақ бұл бас деформациясының көбеюіне әкелді. Бұл эстетикалық проблема ретінде қарастырылады. Көптеген педиатрлар бұл мәселенің және оның емделу жолдарының бар екенін білмейді. Емдеуге сәбилерді үнемі қарнымен төмен қаратып жатқызу ("қарнымен уақыт") кіреді.
Brachycephaly (derived from the Ancient Greek βραχύς, 'short' and κεφαλή, 'head') is the shape of a skull shorter than average in its species. It is perceived as a cosmetically desirable trait in some domesticated dog and cat breeds, notably the pug and Persian, and can be normal or abnormal in other animal species. In humans, brachycephaly can appear both pathologically and non pathologically as a result of normal human variation. It is particularly common in Mongolians and the Andamanese. In anthropology, human populations have been characterized as either dolichocephalic (long headed), mesocephalic (moderate headed), or brachycephalic (short headed). The usefulness of the cephalic index was questioned by Giuseppe Sergi, who argued that cranial morphology provided a better means to model racial ancestry. When pathological, it is known as flat head syndrome, and it results from premature fusion of the coronal sutures, or from external deformation. The coronal suture is the fibrous joint that unites the frontal bone with the two parietal bones of the skull. The parietal bones form the top and sides of the skull. This feature can also be a symptom of Down syndrome. There are also cases of brachycephaly associated with plagiocephaly. Brachycephaly with plagiocephaly is positional and has become more prevalent since the "Back to Sleep" campaign. The Back to Sleep campaign began in 1994 as a way to educate parents about ways to reduce the risk for sudden infant death syndrome (SIDS). The campaign was named for its recommendation to place healthy babies on their backs to sleep. Placing babies on their backs to sleep reduces the risk for SIDS, also known as "cot death" or "crib death." This campaign has been successful in promoting infant back sleeping and other risk reduction strategies to parents, family members, child care providers, health professionals, and all other caregivers of infants, at the cost of increasing the incidence of this deformation of the head. It is considered a cosmetic problem. Many pediatricians remain unaware of the issue and possible treatments. Treatments include regular prone repositioning of babies ("tummy time").
Үй жануарларында брахицефалияның белгісі
Үй жануарларында брахицефалия – бас сүйегінің жоғары цефаликалық индексіне ие бас сүйегінің түрі, мысалы, мопс, ши-тцу, бульдог сияқты ит тұқымдары немесе парсы, экзотикалық және гималай мысықтарында кездеседі. Бұл термин грек тілінен аударғанда «қысқа» және «бас» деген мағынаны білдіреді. Белгілі бір мысық және ит тұқымдары үшін эстетикалық тұрғыдан қажетті қасиет болғанымен, брахицефалиялық жануарларды өндіру және көбейту көптеген елдерде жануарларға қатысты зорлық-зомбылық деп есептеледі. Мұның себебі, бас сүйегі айтарлықтай қысқарған жануарларда жиі брахицефалиялық тыныс жолдарының обструктивті синдромы дамиды, бұл олардың тыныс алуда қиындыққа тап болуына, жеткіліксіз салқындату қабілетінен гипертермияға және мүйіз қабығы мен жас бездерінің жиі инфекцияларына әкеледі. Анатомиялық аномалияларға байланысты өмір сапасы нашарлайтын жануарларды көбейту кейбір Еуропа елдерінде заңсыз болғанымен, мұндай тұқымдарды өндіру әлі де кең таралған. Бұдан басқа, брахицефалиялық жануарлардың ұрықтық өлімі де жоғары. Мысықтардағы брахицефалияны күшейтуге бағытталған тұқымдық стандарттарға назар аудару қажет, себебі бұл олардың денсаулығына кері әсер етуі мүмкін, ал брахицефалиялық мысық тұқымдарын сатып алушылар олардың анатомиялық ерекшеліктерімен байланысты тәуекелдер туралы хабардар болуы керек.
In pets, brachycephaly describes a type of skull with a high cephalic index, such as in snub nosed breeds of dog such as pugs, Shih Tzus, and bulldogs or cats such as the Persian, Exotic and Himalayan. The term is from Greek roots meaning 'short' and 'head'. While being a cosmetically desirable trait of specific cat and dog breeds, the production and breeding of brachycephalic animals is technically considered animal abuse in many jurisdictions. This arises from the fact that animals with significantly shortened skulls frequently develop brachycephalic airway obstructive syndrome, causing them to have difficulties when breathing, suffering from hyperthermia due to insufficient cooling abilities and frequent infections of the cornea and lacrimal glands. While the breeding of animals that will have significantly worsened life quality due to anatomical abnormalities is illegal in some European countries, the production of such breeds is still frequent. Apart from these, brachycephalic pups and kittens also have high prenatal mortality. Attention should be paid to breed standards which promote increased brachycephaly in cats which has the potential to negatively impact their welfare, and potential buyers of brachycephalic cat breeds should be made aware of the risks of their conformation.
Емдеу
Адамдарда брахицефалия бас сүйегін қайта қалыпқа келтіру ортездарымен (каскалармен) түзетілуі мүмкін, олар бас сүйегінің көлденеңірек бөліктерімен толық жанасуды қамтамасыз етеді және жазық бөліктерде кеңістік қалдырады, бұл бас сүйегінің симметриялы өсуіне мүмкіндік береді. Емдеу әдетте 3-4 айға созылады, бірақ нәрестенің жасына және бас сүйегінің асимметриясының ауырлығына байланысты өзгеруі мүмкін. Дегенмен, Нидерландтағы ғалымдардың жеңіл және орташа ауырлықтағы брахицефалия жағдайларында каскамен емдеуді зерттеген зерттеулері, каскамен емделген және емделмеген нәрестелер арасында уақыт өте келе ешқандай маңызды айырмашылық болмағанын көрсетті. Каскамен емделген нәрестелердің барлық ата-аналары тері тітіркенуі және тершеңдік сияқты жағымсыз әсерлерді растады. Бұл зерттеуді Американдық ортопедиялық және протездік қауымдастығы "Нью-Йорк Таймс" газетіне жолданған хатында сынға алды. Хатта зерттеудің тек жеңіл және орташа ауырлықтағы жағдайларға ғана назар аударғаны, ал ауыр жағдайларда каскамен емдеу әлі де тиімді болуы мүмкін екені айтылды. Сондай-ақ хатта кездейсоқ зерттеуге қатысушылардың төмен деңгейі (21%) сынға алынып, зерттеудегі 73% құрайтын дұрыс кигізу мәселелерінің көрсеткіші "өте жоғары" деп бағаланды.
In humans, brachycephaly can be corrected with cranial remolding orthoses (helmets), which provide painless total contact over the prominent areas of the skull and leave voids over the flattened areas to provide a pathway for more symmetrical skull growth. Treatment generally takes 3–4 months, but varies depending on the infant's age and the severity of the cranial asymmetry. However, studies by scientists in the Netherlands investigating helmet therapy on mild to moderate cases of brachycephaly have found there was no significant difference over time between infants treated with helmets and infants left untreated. All parents of infants treated with helmets confirmed negative side effects including skin irritation and sweating. The study was criticised by the American Orthotic & Prosthetic Association in a letter to the New York Times. The letter noted that the study focused only on mild to moderate cases, saying that helmet treatment may still be useful for more severe cases. The letter also criticised the low participation rate (21%) of the randomized study, and noted that the incidence of fitting issues in the study, at 73%, "seems very high".