Кіріспе

Сагитталық тігістің ертерек бітіп қалуымен байланысты бас пішінінің бұзылысы.

Скафоцефалия, немесе сагитталық краниосиностоз – бұл бас пішінінің бұзылысының бір түрі, ол сагитталық тігістің мерзімінен бұрын бітіп қалуы салдарынан пайда болады. Ерте бітіп қалу бас сүйегінің бүйірлік кеңеюіне шектеу қойып, ерекше ұзын, тар бас пішініне алып келеді. Бас сүйегінің негізі әдетте зақымдалмайды. Скафоцефалия – краниосиностоз жағдайларының ең көп кездесетіні, барлық краниосиностоздың шамамен 50% құрайды. Көбінесе идиопатиялық (синдромдық емес) болып келеді.

Диагностика және бағалау

Скафоцефалияның диагностикасы физикалық тексеру арқылы қойылады, ол бас шағының алдыңғы-артқы өлшемдерінде ұзару, бүйірлік өлшемдерінде тарылу және басының жоғарғы бөлігіндегі сүйекті тізілім сияқты ерекше белгілерді көрсетуі мүмкін. Әрі қарай, бейнелеу зерттеулері де жүргізілуі мүмкін. Тігістердің бірігуін анықтау үшін ультрадыбыс қолданылуы мүмкін. Компьютерлік томография (КТ) хирургиялық жоспарлауға және бір зерттеуде жағдайлардың 44%-ында кездесетін гидроцефалияны диагностикалауға көмектеседі. Бас индексінің көрсеткіші де төмендеуі мүмкін, алайда өлшемдердің дұрыстығы сенімді нәтиже бермеуі мүмкін.

Емдеу

Бұл жағдайды баланың жеткілікті жас болған кезде, әдетте алғашқы 3-6 ай ішінде хирургиялық жолмен түзетуге болады. Емдеу туралы шешім көп факторлы және тәжірибелі краниофациалдық командасы бар орталықта қабылдануы керек. Бас сүйек-бет хирургынан басқа, команда мүшелеріне аудиологтар, стоматологтар, оториноларингологтар, нейрохирургтар, пластикалық хирургтар және басқа да көмекші мамандар кіруі мүмкін. Ашық бас сүйегі қақпағын қайта жасау: Қосылған сагитталық тігісті ашық хирургиялық жолмен алып тастау және бас сүйегін қайта пішіндеу, көбінесе сіңірілетін пластиналармен. Жазба краниопластика: Эндоскопиялық жолақ краниэктомиясымен бас сүйегін қайта пішіндеу үшін үздіксіз күш түсіретін пружиналарды орналастырудың үйлесімі.

Терминология

Бұл термин грек тілінен келген, «скафе» сөзі «жеңіл қайық немесе шалқа» мағынасын, ал «кефале» сөзі «бас» мағынасын білдіреді. Бұл сөз ұзын, тар бас пішінін, қайыққа ұқсас түрін сипаттайды.