Қала маңындағы жасыл белдеулер: мақсаты мен салдары
Green belt
Жасыл белдеу – қала маңындағы дамытпаған жерлерді сақтау саясаты. Экологияны қорғау, жануарларға орта құру, жылжымайтын мүлік құнын арттыру мақсатында қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қалалық аймақтарды қоршаған негізінен дамытылмаған, жабайы немесе ауыл шаруашылығы жерлері
Largely undeveloped, wild, or agricultural land surrounding urban areas
Жасыл белдеу – қалалық аймақтарды қоршаған немесе олармен шектесетін негізінен дамытылмаған, жабайы немесе ауыл шаруашылығы жерлерін сақтап қалу мақсатындағы жерді пайдалану жоспарлауында қолданылатын саясат және жер пайдалану аймағының белгіленуі. Осыған ұқсас түсініктер – жолақты сипатқа ие және қала ішінде емес, оның айналасын бойлай өтетін жасыл жолдар немесе жасыл үшбұрыштар. Қысқасы, жасыл белдеу – белгілі бір аймақтың шекарасын белгілейтін, оның құрылысқа тартылуына кедергі келтіретін және жабайы жануарлардың оралып, мекендеуіне жағдай жасайтын көрінбейтін сызық. АҚШ-та жиі қолданылатын термин – жасыл кеңістік, ол парк сияқты шағын аумақ болуы мүмкін.
A green belt is a policy, and land use zone designation used in land use planning to retain areas of largely undeveloped, wild, or agricultural land surrounding or neighboring urban areas. Similar concepts are greenways or green wedges, which have a linear character and may run through an urban area instead of around it. In essence, a green belt is an invisible line designating a border around a certain area, preventing development of the area and allowing wildlife to return and be established. The more general term in the United States is green space or greenspace, which may be a very small area such as a park.
Тұрғын үй бағасы
Экономикалық өркендеген қаланың төңірегінде орналасқан жасыл белдеудегі үйлерге сұраныс жоғары болуы немесе олардың құны айтарлықтай өсуі мүмкін. Зейнеткерлер арасында танымал болғандықтан, олар экономикалық тұрғыдан тұрақтырақ болуы мүмкін, ал қарапайым үйлерді қысқа мерзімге жалға беруге онша қызығушылық танытпауы мүмкін. Егер қаланың ішінде тұрғын үйге сұраныс ұсыныстан басым болса, жасыл белдеудегі үйлер қаламен жақсы байланысқан тұрғын үйлермен тікелей бәсекелеседі. Үкіметтік жоспарлаушылар жасыл белдеуді қорғауға мүдделі, себебі жергілікті шаруалар қала маңындағы ауыл шаруашылығымен айналысады, ол көміртегінің сіңуін арттырады, қалалық жылу аралдарының әсерін азайтады және тіршілік ортасын қамтамасыз етеді. Қала маңындағы ауыл шаруашылығы қалалық ағын суларын және қалдық су өнімдерін қайта пайдалануға көмектеседі, соның арқасында су сақталды және қалдықтар азаяды. Тұрғын үй нарығы белдеудің ішінде және сыртындағы үлкен экономикалық еркіндік пен белгісіздікке қарсы келеді, бұл тұрғын үй бағасын одан әрі көтеріп, жалпы бәсекелестіктің күшін әлсіретеді.
When established around an economically prosperous city, homes in a green belt may have been motivated by or result in considerable premiums. They may also be more economically resilient as popular among the retired and less attractive for short term renting of modest homes. Where in the city itself demand exceeds supply in housing, green belt homes compete directly with much city housing wherever such green belt homes are well connected to the city. Government planners also seek to protect the green belt as its local farmers are engaged in peri urban agriculture which augments carbon sequestration, reduces the urban heat island effect, and provides a habitat for organisms. Peri urban agriculture may also help recycle urban greywater and other products of wastewater, helping to conserve water and reduce waste. The housing market contrasts with more uncertainty and economic liberalism inside and immediately outside of the belt: thus exacerbating high housing prices and stifling competitive forces in general.
Қалалардың кеңейуі
Тағы бір сын-тегеуріннің себебі – жасыл белдеу қаладан тысқары қарай шексіз созылмайтындықтан, қала орталығынан әлдеқайда алыс жатқан аудандардың дамуына себепкер болады, нәтижесінде қаланың кеңіюі күшейеді. Көбінесе мысалға келтірілетін Оттава қаласының Каната және Орлеан елді мекендері, екеуі де қаланың жасыл белдеуінен тысқары орналасқан және қазіргі уақытта қарқынды өсуде. Бұл басқа да мәселелерге алып келеді, себебі осы аймақтарда тұратын адамдар қаладағы жұмыс орындарына қашықтан барады және қоғамдық көлікпен қамтамасыз ету деңгейі төмен. Сонымен қатар, адамдар көгалды белдеу арқылы өтуге мәжбүр, ал бұл аймақ жоғары көлік жүктемесіне дайындалған емес. Жасыл белдеудің тиімділігі ғана емес, сонымен қатар ол мәселені ушықтырып, қаланы тұрақсыз етеді. Көптеген жағдайларда жасыл белдеулер болашақ тас жолдар мен басқа да магистральдар үшін жер резерві ретінде танылады. Мысалы, Торонтоның солтүстігіндегі 407 Онтарио тас жолының бөліктері және Оттаваның оңтүстігіндегі Хант Клуб жолы мен Ричмонд жолы. Олар бастапқыда осы мақсатта жоспарланған ба, әлде бұрынғы әкімшіліктер қалдырған жерді жаңа әкімшілік пайдаланған ба деген мәселе пікірталас тудырады.
Another area of criticism comes from the fact that, since a green belt does not extend indefinitely outside a city, it spurs the growth of areas much further away from the city core than if it had not existed, thereby actually increasing urban sprawl. Examples commonly cited are the Ottawa suburbs of Kanata and Orleans, both of which are outside the city's green belt and are currently undergoing explosive growth. This leads to other problems, as residents of these areas have a longer commute to workplaces in the city and worse access to public transport. It also means people have to commute through the green belt, an area not designed to cope with high levels of transportation. Not only is the merit of a green belt subverted, but the green belt may heighten the problem and make the city unsustainable. There are many examples whereby the actual effect of green belts is to act as a land reserve for future freeways and other highways. Examples include sections of Ontario Highway 407 north of Toronto and the Hunt Club Road and Richmond Road south of Ottawa. Whether they are originally planned as such, or the result of a newer administration taking advantage of land that was left available by its predecessors is debatable.
Ұлыбритания
Жасыл белдеулер 1955 жылы Англияда ірі құрылыс аймақтарының физикалық өсуін тоқтату, сондай-ақ көршілес қалалар мен қалашақтардың бірігуіне жол бермеу мақсатымен құрылды. Ұлыбританиядағы ірі агломерациялар маңындағы жасыл белдеулер тұрғын үй салуға кедергі келтіретін басты протекционистік факторлардың бірі ретінде сынға ұшырады, ал қалғандары – басқа жоспарлау шектеулері (жергілікті жоспарлар және шектеу шарттары) мен құрылыс салушылардың жер жинақтауы болды. 2015-2030 жылдар аралығында жергілікті жоспарлар мен жер жинақтау заңмен жеңілдетіледі, ал кейбір жергілікті билік органдары жасыл белдеулерді қысқартуға мүмкіндік алады, себебі әрбір билік орган тұрғын үй құрылысының жоғары мақсаттарына жету үшін даму жоспарларын жасау кезінде қолжетімді нұсқалардың ішінде оны қарастыруға міндетті. Сыншылар жасыл белдеулердің ауылдық жерді және ашық кеңістіктерді сақтау мақсатына жетпейтінін айтады. Алайда, бұл сын, периурбан ауыл шаруашылығы сияқты, бау-бақша шаруашылығын қамтитын және зейнеткерлерге ерекше пайдасы бар, басқа, кең ауқымды пайдаларды ескермегенде толық емес. Сондай-ақ, ол 1946 жылы Аттли үкіметінің стратегиялық мақсаттарын, Франциядағыдай, астанадан капиталды ауыстыру (аймақтық теңсіздікті шешу) және қала ішіндегі трафик бұғлануынан сақтануды елемеді. Жасыл белдеулердің шектеулері, әсіресе 1940-1980 жылдары, 1946 жылғы «Жаңа қалалар туралы» заң мен 1981 жылғы «Жаңа қалалар туралы» заңға сәйкес жоспарланған, үкімет тарапынан қолдау көрсетілген жаңа қалалар құрылысы арқылы жеңілдетілді. Бұл қалалар жасыл белдеулердің сыртында жаңа үйлер, инфрақұрылым, кәсіпорындар және басқа да нысандардың салынуын қамтамасыз етті. Ірі масштабты тұрақты даму болмаған жағдайда, қала ішіндегі жасыл кеңістіктер жоғалуы мүмкін. Тұрғын үй тапшылығы, жеткіліксіз жаңа елді мекендер және/немесе жасыл белдеулерден тыс жерлердегі кеңейтім, сондай-ақ жасыл белдеулерді қысқартудың болмауы салдарынан көптеген бұрынғы өнеркәсіптік аймақтар, көбінесе өнеркәсіп пен коммерцияға өте қолайлы, қазіргі агломерацияларда жоғалып кетті.
Green belts were established in England in 1955 to simply prevent the physical growth of large built up areas; to prevent neighboring cities and towns from merging. In the UK, green belt around the major conurbations has been criticized as one of the main protectionist bars to building housing, the others being other planning restrictions (Local Plans and restrictive covenants) and developers' land banking. Local Plans and land banking are to be relaxed for home building in the 2015 2030 period by law and the green belt will be reduced by some local authorities as each local authority must now consider it among the available shortlisted options in drawing development plans to meet higher housing targets. Critics argue that the green belts defeat their stated objective of saving the countryside and open spaces. Such criticism falls short when considering the other, broader benefits such as peri urban agriculture which includes gardening and carries many benefits, especially to the retired It also ignores the strategic aims of the Attlee Ministry in 1946, just as in France, of shifting capital away from the capital city (addressing regional disparity) and avoiding intra urban gridlock. The restrictions of the Green Belt were particularly in the 1940s 1980s mitigated with planned, government supported, new towns under the New Towns Act 1946 and New Towns Act 1981. These saw establishment beyond the green belts of new homes, infrastructure, businesses, and other facilities. Without large scale sustainable development, infill development sees urban green space lost. A chronic housing shortage with inadequate new settlements and/or extension of those outside of the green belt and/or no green belt reduction has seen many brownfield sites, often well suited to industry and commerce, lost in existing conurbations.
Австралия
Аделаиданың орталық бизнес ауданы 1837 жылы жоспарланғандай, Аделаида парктарымен толықтай қоршалған. Мельбурннен шамамен 30 км (19 миль) солтүстік-шығысқа қарай орналасқан Ниллумбик округі кеңесі, Виктория үкіметімен жоғары тығыздықтағы инфрақұрылым салуға тыйым салатын келісімге байланысты "Жасыл кене округі" деп аталады. Сиднейдің үш жағын Корольдік ұлттық паркі, Ку-ринг-гай Чейс ұлттық паркі және Көк таулар ұлттық паркі қоршап тұрады, ал төртінші жағы мұхит жағалауымен шектеседі. Батыс Сидней парктары қала маңындағы аудандар арқылы Солтүстік-Оңтүстікке қарай жасыл белдеудің бір бөлігін құрайды.
Adelaide's Central Business District is completely encircled by the Adelaide Parklands, as was initially planned in 1837. The Nillumbik Shire Council which is located approximately 30 km (19 miles) north east of Melbourne is considered as "The Green Wedge Shire" because of the agreement with the Victorian Government which prevents high density infrastructure from being built. Sydney is surrounded by the Royal National Park, the Ku ring gai Chase National Park, and the Blue Mountains National Park on three sides, with the fourth side being oceanfront. The Western Sydney Parklands also provide a partial North South green belt through suburban areas.
Бразилия
Сан-Паулу қаласының Жасыл белдеу биосфералық қорығы – GBBR, Атлантикалық орман биосфералық қорығының ажырамас бөлігі, 1994 жылы 150 мың қол жинаған халықтық қозғалыс нәтижесінде құрылды. Ол Сан-Паулу қалалық аймағы мен Сантос аймағын қоса алғанда, 73 муниципалитет аумағында орналасқан. Шамамен 17 000 км² аумақты қамтиды және шамамен 23 миллион адамға мекендейді, бұл Бразилияның жалпы халқының 10% астамы, ал аумағы елдің жер көлемінің 0,2% құрайды. Қорықта 6000 км²-ден астам орман және Атлантикалық орманның басқа да экожүйелері бар, ол планетадағы ең қауіп төніп тұрған биомдардың бірі. GBBR экожүйелері керемет биологиялық әртүрліліктен өзге, құнды экожүйелік қызметтер атқарады.
The São Paulo City Green Belt Biosphere Reserve – GBBR, an integral part of the Atlantic Forest Biosphere Reserve, was created in 1994 stemming from a people's movement that collected 150 thousand signatures. It extends throughout 73 municipalities including São Paulo metro and the Santos area. With approximately 17,000 km², it is inhabited by about 23 million people, corresponding to more than 10% of the country's total population in an area equivalent to 0.2% of the Brazilian territory. There are over 6,000 km² of forests and other Atlantic Forest ecosystems at the Reserve, one of the planet's most threatened biomes. In addition to a spectacular biological diversity, the GBBR's ecosystems render valuable ecosystem services.
Канада
Оттаваның жасыл белдеуі – Канаданың ең көне жасыл белдеуі. 1956 жылы қаланың тым тез өсуін тежеу мақсатымен құрылған, ол Оттава астанасын қоршап тұрады. Оның көп бөлігі Ұлттық астана комиссиясына (NCC) тиесілі және олар басқарады. Гринбельт (Алтын ат басы) – 7300 км² жерді қамтитын, Үлкен Торонто аймағы мен Ниагара түбегін, сондай-ақ Брюс түбегінің бір бөлігін қамтитын ауылдық және егістік жерлердің жолағы. Жердің көп бөлігі аймақтың маңызды су көзі болып табылатын, экологиялық тұрғыдан сезімтал Оук Риджс Морайнынан және ЮНЕСКО биосфералық қорығы – Ниагара Эскарпментінен тұрады. Қаланың кеңеюін шектеу үшін Онтарио үкіметі 2005 жылдың ақпанында «Жасыл белдеу туралы» заңды қабылдады, ол осы жасыл кеңістікті болашақтағы кез келген құрылыстан қорғайды, егістік жерлерді шектеулі түрде пайдаланудан басқа. Британ Колумбиясының Ауыл шаруашылығы жерлері қоры провинцияның барлық жерін, оның ішінде таулы аймақтар мен Ванкувер маңындағы жерлерді қалалық құрылыстан қорғайды. Бұл қорғау өте қатаң, және егістік жерлерді қалалық құрылысқа пайдалануға тек басқа мүмкіндік болмаған жағдайда ғана рұқсат беріледі. Дегенмен, ол егістік емес жерлерді, әсіресе төбелерді қорғамайды, бұл айқын көрінетін, секіріп өсетін төбелік кеңеюге алып келеді. Квебек провинциясының Ауыл шаруашылығы аумақтарын қорғау комиссиясы ауыл шаруашылығы қызметін жүргізуге және дамытуға қолайлы аумақтарды (ауыл шаруашылығы аймақтарын) сақтайды. Осылайша комиссия ауыл шаруашылығы аумақтарын қорғап, оның қорғалуын жергілікті деңгейде басымдыққа айналдыруға көмектеседі. Ауыл шаруашылығы аймақтары 952 жергілікті муниципалитеттерге бөлінген 63 000 шаршы километрді құрайды.
Ottawa Greenbelt, Canada's oldest green belt. Created in 1956 to help curb urban sprawl, it surrounds the capital city of Ottawa. It is mostly owned and managed by the National Capital Commission (NCC). Greenbelt (Golden Horseshoe), a 7300 km² band of land that encompasses the rural and agricultural land surrounding the Greater Toronto Area and Niagara Peninsula, and parts of the Bruce Peninsula. Most of the land consists of the Oak Ridges Moraine, an environmentally sensitive land that is a major aquifer for the region, and the Niagara Escarpment, a UNESCO Biosphere Reserve. In an effort to restrain urban sprawl, the Ontario government created the Greenbelt Act in February 2005 to protect this greenspace from all future development, with the exception of limited agricultural use. British Columbia's Agricultural Land Reserve protects agricultural land throughout the province from urban development, including its mountainous terrain and areas around Vancouver. This protection is strict and urban development of agricultural land is only allowed if no reasonable alternative exists. However, it does not protect non agricultural land, particularly hillsides, leading to substantial, and highly visible, leapfrog type hillside sprawl. Quebec's Commission de protection du territoire agricole du Québec keeps territory (the agricultural zones) that is favorable for the practice and the development of agricultural activities. In so doing, the commission safeguards the agricultural territory and helps make its protection a local priority. The agricultural zones cover an area of 63 000 square kilometers in 952 local municipalities.
Доминикан Республикасы
Үлкен Санто-Домингода бүкіл Distrito Nacional-ды қоршап тұрған Greenbelt (Санто-Домингоның жасыл белдеуі) жобасы бар. Ол Ұлттық ботаникалық бақтан, Мирадор дель Норте, Мирадор дель Эсте және оның сыртқы муниципалитеттерінен аймақты қоршап тұрған басқа да саябақтардан тұрады. Бұл жасыл белдеудің басты мақсаты – Санто-Домингоның су және табиғи қорықтарын қорғау, сондай-ақ елді мекендердің кеңеюін реттеу. Он жеті әскери қызметкердің және жергілікті муниципалитеттердің қолдауымен CONAU жасыл белдеудің күнделікті басқаруын және қорғалуын қамтамасыз ете алды. Дель-Эсте ұлттық паркінің жоспары мен шекара белгіленгенде, жағалау сулары кіргізілмеген.
The Greater Santo Domingo has a Greenbelt (Santo Domingo Greenbelt) project surrounding the whole Distrito Nacional. It is composed of the National Botanical Garden, Mirador Del Norte, Mirador del Este, and other parks surrounding the area from its outer municipios. The overall objective of this Greenbelt is for it to protect the water and natural reserves of Santo Domingo, as well as to regulate the expansion of settlements. With the aid of seventeen soldiers and some support from local municipalities, CONAU has been able to ensure the daily management and protection of the greenbelt. In the plan and boundary designation of the national park of Del Este, the coastal waters were not included.
Тайланд
Бангкоктың Банг Крачао жасыл аймағы, Чао Пхрая өзенінің иілісінде орналасқан, қала құрылысын бақылауда ұстайтын жасыл аймақ ретінде танылады. Бүгінде бұл орын туризм мен велосипедпен жүруге танымал. Аймақ Бангкок және Самут-Сакорн провинцияларының шекарасында жатыр.
Bangkok's Bang Krachao Green Area located inside the curve of Chao Phraya River is considered a green area with authority control over urbanization. Today it is a popular spot for tourism and cycling. The area is located within the border of Bangkok Province and Samut Sakorn Province.