Кіріспе

Ұлыбританияның премьер-министрі 1809-1812 жылдары

Спенсер Персевал (1 қараша 1762 – 11 мамыр 1812) – 1809 жылдың қазанынан 1812 жылдың мамыр айындағы қазасына дейін Ұлыбританияның премьер-министрі қызметін атқарған британдық мемлекет қайраткері және адвокат. Ол Ұлыбританияның тарихындағы өмір сүріп, өлтірілген жалғыз премьер-министрі, сондай-ақ премьер-министр болған жалғыз солиситор-генерал немесе бас прокурор. Персевал ағылшын-ирландия графының кіші ұлы болып дүниеге келді, Харроу мектебінде және Кембридж университетінің Тринити колледжінде білім алды. Ол Линкольнс Инн құқықтық мектебінде заң оқыды, Мидленд аймағында адвокат ретінде жұмыс істеді және 1796 жылы Корольдің кеңесшісі атағын алды. 33 жасында Нортгемптон округінен парламент депутаты (MP) болып саясатқа қадам басты. Уильям Питт кішісінің жақтасы болған Персевал өзін тори емес, әрқашан «Мистер Питттің досы» деп сипаттады. Персевал католиктердің эмансипациясына және Парламент реформасына қарсы болды; ол Наполеонға қарсы соғысты және Атлант мұхитындағы құл саудасын жоюды қолдады. Ол аң аулау, құмар ойындар және неке адалдығын бұзуға қарсы болды; сол кездегі көптеген депутаттар сияқты көп ішпейтін, қайырымдылыққа жан-жақты көмектесетін және он үш баласымен уақыт өткізуді ұнататын. Саясатқа кеш кіргеніне қарамастан, оның билікке жолы жылдам болды; ол Аддингтон үкіметінде Англия мен Уэльстің солиситор-генералы, содан кейін бас прокуроры, екінші Портленд үкіметінде Қаржы министрі және Палаталар палатасының басшысы болып тағайындалды, ал 1809 жылы премьер-министр атанды. Әлсіз үкіметтің басшысы ретінде Персевал өзінің қызметі кезеңінде бірқатар қиындықтарға тап болды, оның ішінде Валхерен экспедициясына қатысты тергеу, король Георг III-нің психикалық ауруы мен қабілетсіздігі, экономикалық дағдарыс және луддиттердің бүліктері. Ол осы қиындықтарды жеңіп, оппозицияның жеңілісшілдігіне қарамастан, Пиреней соғысын сәтті жүргізді және Регент принцінің қолдауын алды. 1812 жылдың басына қарай оның жағдайы нығайды, бірақ Палаталар палатасының вестибюлінде Персевалдың үкіметіне наразы болған саудагер Джон Беллингхэм оны атқылап өлтірді. Беллингхэм бір аптадан кейін дарға асылды. Персевалдың ересекке дейін жеткен төрт ағасы болды. Оның еркек ұрпақтарының тоқырауы салдарынан Эгмонт графының титулы 20 ғасырдың басында оның шөберелерінің біріне өтті және 2011 жылы жойылды.

Балалық шағы мен білімі

Персеваль Лондонның Мейфэр ауданындағы Одли скверінде дүниеге келді. Ол Эгмонт графының жетінші ұлы, графтың екінші некесінен туған екінші баласы. Оның анасы Кэтрин Комптон, Арден баронессасы, Нортгемптонның 4-ші графының немере қызы болды. Спенсер – Комптон әулетінің есімі; Кэтрин Комптонның атасы Спенсер Комптон, Вилмингтонның 1-ші графы, премьер-министр қызметін атқарған. Оның әкесі Фредерик, Уэльс ханзадасы және Георг III корольдің саяси кеңесшісі болды, ол Адмиралтействоның бірінші лорды лауазымында қысқа мерзім қызмет етті. Персевальдың балалық шағы Чарлтон-хауста өтті, оны әкесі Вулвич кемежайына жақын деп ойлаған. Персевальдың әкесі, лорд Эгмонт, ол сегіз жасқа толғанда қайтыс болды. Персеваль Харроу мектебіне оқуға түсті, онда тәртіпті және жақсы оқитын оқушы болды. Харроуда ол евангелистік англикандық дінге қызығушылық танытып, Дадли Райдермен өмір бойына сақталатын достық қарым-қатынас орнатты. Харроуда бес жыл оқығаннан кейін ол ағасы Чарльздың ізімен Кембридждегі Тринити колледжіне түсті. Ол ағылшын тілінен деklamация байқауында жеңіс алып, 1782 жылы бітірді.

Заңгерлік мансап және неке

Екінші некедегі екінші ұлы ретінде және жылына бар болғаны 200 фунт стерлинг (1780 жылы 200.0 фунт стерлинг қазіргі заманда шамамен <есептелген сомаға> тең) көлемде жәрдемақы алып, Персевал өмірде өз жолын табуға мәжбүр болды. (Бірінші ұлға мүлік және лауазым мұрагерлікпен беріледі.) Ол заңгерлікті таңдап, Линкольн Инн-де оқыды және 1786 жылы адвокаттық практикаға қабылданды. Персевалдың анасы 1783 жылы қайтыс болды. Персевал мен оның ағасы Чарльз, қазір Лорд Арден, Чарльтонда үй жалдады, онда олар Персевалдың балалық шағындағы үйінде тұратын екі әйел бауырластың махаббатына түсті. Әйелдердің әкесі, сэр Томас Спенсер Уилсон, өзінің үлкен қызы Маргаретта мен бай, Парламент мүшесі және Адмиралтейство Лорды болған Лорд Арденнің одағын мақұлдады. Персевалға, ол кезде Мидленд аймағында ақшасы жоқ адвокатқа, кіші қызы Джейн үш жылдан кейін ересек болғанша күтуді айтты. 1790 жылы Джейн 21 жасқа толғанда Персевалдың мансабы әлі де дамымады, ал сэр Томас әлі де бұл некеге қарсы болды. Олар қашып, Шығыс Гринстедте арнайы рұқсатпен үйленді. Олар Бедфорд Роудағы кілем дүкенінің үстіндегі жалдамалы пәтерде тұрып, кейін Линкольн Инн Филдс-тегі Линдси Хаусқа көшіп барды. Олардың 13 баласы болды. Персевалдың отбасылық байланыстары оған бірнеше лауазымдарға жол ашты: 1790 жылы Нортгемптонның орынбасар рекордері және банкроттар комиссары; 1791 жылы малтабарлаушы және монетадағы темірлерді тіркеуші – жылына 119 фунт стерлинг көлеміндегі пайдасыз лауазым; және 1794 жылы Адмиралтейство кеңесіне кеңесші. Ол Томас Пейннің бүлікшіл жала жабуы (1792) және Джон Хорн Туккінің мемлекеттік опасыздық жасауы (1794) ісінде Корольдің кіші кеңесшісі болды. Персевал 1794 жылы Францияның басып кіру қаупі төнген кезде Лондон және Вестминстер жеңіл атты әскерлеріне қосылды және 1803 жылға дейін олармен бірге қызмет етті. Персевал Уоррен Хейстингстің импичментіне қолдау көрсету және бүлікшіліктен қоғамдық тәртіпті қорғау мақсатында анонимді памфлеттер жазды. Бұл памфлеттер оны Уильям Питт кішінің назарына түсірді, және 1795 жылы оған Ирландияның Бас хатшысы лауазымы ұсынылды. Ол бұл ұсыныстан бас тартты. Ол адвокаттық практикада көбірек табыс таба алатын, сондықтан өсіп келе жатқан отбасын асырау үшін оған ақша қажет болды. 1796 жылы ол Корольдің кеңесшісі болды және жылына шамамен 1000 фунт стерлинг (1796 жылы 1000.0 фунт стерлинг қазіргі заманда шамамен <есептелген сомаға> тең) табыс тапты. Персевал КК-ге 33 жасында тағайындалды, бұл оны ең жас кеңесшілердің біріне айналдырды.

Саяси мансабының алғашқы жылдары: 17961801

1796 жылы Персевалдың сіңілісінің күйеуі, Нортгемптонның 8-ші графы қайтыс болды. Персевалдың туысы Чарльз Комптон, Нортгемптоннан депутат, графтыққа мұрагерлік етіп, Лордтар палатасындағы орнын иеленді. Персевал оның орнына сайлауға түсуге шақырылды. Мамыр айындағы қосымша сайлауда Персевал қарсылығызсыз сайланды. Бірнеше аптадан кейін ол аса қатысты жалпы сайлауда өз орнын қорғауға мәжбүр болды. Нортгемптонда шамамен 1,000 сайлаушы болды – кедейлерге жәрдем алмаған әрбір ер адамның дауыс беру құқығы болды – және қалада күшті радикалдық дәстүр қалыптасқан. Персевал Касл Эшби тобын, Эдвард Бувери – вигтерді, ал Уильям Уолкот – қалалық әкімшіліктің мүдделерін қорғады. Дауыс санау кезіндегі даулардан кейін Персевал мен Бувери сайланды. Персевал 16 жылдан кейін қайтыс болғанға дейін Нортгемптонды өкілдік етті және Нортгемптоннан сайланған, сондай-ақ премьер-министр лауазымын атқарған жалғыз депутат болып табылады. 1796 жыл оның алғашқы және соңғы даулы сайлауы болды; 1802, 1806 және 1807 жылғы жалпы сайлауларда Персевал мен Бувери қарсылықсыз сайланды. Персевал 1796 жылдың қыркүйегінде Халық қабылдауына келгенде, оның саяси көзқарастары қалыптасқан еді. "Ол конституция мен Питті қолдады; Фокс пен Францияға қарсы болды", - деп жазды оның өмірбаян авторы Денис Грей. 1796–1797 жылдардағы сессияда ол әрқашан жазбадан оқып, бірнеше сөз сөйледі. Оның публикалық сөйлеу шеберлігі заңгерлік студент кезінде Crown and Rolls дебаттық клубында қалыптасты. Халық қабылдауындағы орнын иеленгеннен кейін Персевал заңгерлік тәжірибесін жалғастырды, өйткені депутаттар жалақы алмайтын, ал Халық қабылдауы жылдың бір бөлігінде ғана отыратын. 1797 жылдың жазындағы Парламент демалысы кезінде ол Джон Биннстің бүлік тудыруы ісінде Корольдің аға кеңесшісі болды. Сэмюэл Ромилли қорғаған Биннс кінәсіз деп танылды. Заңгерлік тәжірибесінен түскен табыс Персевалға Хэмпстедтегі Бельсайз үйін жалға алуға мүмкіндік берді. Персевалдың пікірсайыс шебері ретіндегі беделі мен болашақ министр ретіндегі мүмкіндіктері 1798 жылдың қаңтарындағы Парламент сессиясында "Салықтарды бағалау" туралы заң жобасын (Францияға қарсы соғысты қаржыландыру үшін үйлерге, терезелерге, еркек қызметшілерге, жылқылар мен кареталарға салынатын салықты арттыру туралы заң жобасы) қолдаған сөйлеуімен қалыптасты. Ол осы мүмкіндікті пайдаланып Чарльз Фоксқа және оның реформа талаптарына шабуыл жасады. Питт бұл сөзді естіген ең жақсы сөздердің бірі деп бағалады, ал сол жылы Персевал Ордонансқа солиситор болып тағайындалды.

Адвокат және бас прокурор: 18011806

Питт 1801 жылы Джордж III және Министрлер кабинеті католиктердің бостандық алуына қарсылық білдірген кезде отставкаға кетті. Персевал корольдің католиктердің азаттығына қатысты көзқарасын бөліскендіктен, Питтің оппозициясына қосылуға міндетті емес еді. Оның мансабы Генри Аддингтон басқаруы кезінде дамыды. 1801 жылы ол солиситор-генерал, ал келесі жылы – генералды прокурор болып тағайындалды. Персевал Аддингтонның жалпы саясатымен келіспеді (әсіресе сыртқы саясат бойынша) және өзін құқықтық мәселелерге қатысты сөздермен шектеді. Аддингтон отставкаға кеткен кезде ол бас прокурор лауазымында қалды, ал Питт 1804 жылы екінші үкіметін құрды. Бас прокурор ретінде Персевал радикалдар Эдвард Деспард пен Уильям Коббеттің ісін қарады, сонымен қатар кәсіподақтарға қатысты либералды шешімдер қабылдады және Жаңа Оңтүстік Уэльске жер аударылған сотталғандардың жағдайын жақсартуға жауапты болды. 1806 жылғы қаңтарда Питт қайтыс болғанда, Персевал оның жерлеу рәсімінде туды алып жүрді. Оның аз қаржысы болса да (қазір 11 баласы бар еді), ол Питттің қарыздарын өтеу үшін 1000 фунт стерлинг салды. Лорд Гренвиллдің «Барлық таланттар» министрлігінде қызмет етуден бас тартып, бас прокурорлық қызметтен кетті, себебі оған Фокс кірді. Оның орнына ол палатадағы Питтік оппозицияның жетекшісі болды. Оппозицияда болған кезеңінде Персевал заңгерлік білімін Уэльс принцінің ажырасқан әйелі Кэролайн ханшайымды «күмәнді тергеу» кезінде қорғау үшін пайдаланды. Ханшайым заңсыз бала тудырды деген айып тағылды, сондықтан Уэльс принці ажырасуға дәлел табу үшін тергеу жүргізуді бұйырды. Үкіметтік тергеу басты айыптаудың жалған екенін анықтады (сұрақ тудырған баланы ханшайым асырап алған), бірақ ханшайымның мінез-құлқына сын айтты. Оппозиция оны қорғады, ал Персевал оның кеңесшісі болды, корольге 156 беттік хат жазды. Бұл хат «Кітап» деп аталды және Персевалдың өмірбаяуын жазған автор оны «оның заңгерлік мансабындағы соңғы және ең маңызды туындысы» деп сипаттады. Король Каролинаны сарайға қайтаруға рұқсат бермеген кезде Персевал «Кітапты» жариялаумен қорқытты, бірақ Гренвилл үкіметі католиктер мәселесі бойынша корольмен келіспеушілікке байланысты құлап, «Кітапты» таратуға үлкермеді. Жаңа үкімет мүшесі ретінде Персевал Каролинаны барлық айыптан ақтап, оның сарайға оралуын ұсынатын кабинеттік қаулы жасады. Ол Линдси үйінде «Кітапты» өртеді және жоғалған даналарын сатып алуға үлкен қаржы жұмсады. Бірақ бірнеше данасы қолдан кетіп, «Кітап» оның өлімінен кейін жарық көрді.

Тағайындау

Гренвиллдің отставкасына байланысты Портленд герцогы Питт жақтастарынан министрлік құрып, Персевалды Казначейство канцлері және Халық палатасының басшысы болуға шақырды. Персевал бас прокурор қызметінде немесе Ішкі істер министрі болуды артық көрді және қаржы ісіндегі білімі жеткіліксіз екенін айтты. Ол лауазымға тек Ланкастер герцогтігінен қосымша жалақы (Ішкі істер министрлігінен кем) берілгенде келісті. Лорд Хоксбери (кейін Ливерпуль) Персевалды корольге ұсынып, оның ежелгі ағылшын әулетінен екенін және корольдің католиктер мәселесіндегі пікірін бөлісетінін түсіндірді. Персевалдың ең кіші баласы Эрнест Август, Персевал канцлер болғаннан кейін көп ұзамай дүниеге келді (Принцесса Каролина оның құдасы болды). Джейн Персевал бала туғаннан кейін ауырып қалды, сондықтан отбасы ылғалды және желдетілмейтін Белсайз үйінен көшіп, біраз уақыт Клэпхэмдегі Лорд Тейнмуттың үйінде тұрды, содан кейін Элингтегі қолайлы үйді таба алды. Элм-Гроув – 16 ғасырда салынған үй, бұрын Дарем епискобының резиденциясы болған; Персевал 1808 жылы оны 7500 фунт стерлингке сатып алды (ағасы Лорд Арден мен Джейннің қоржынынан қарыз алды) және Персевал отбасының Элингпен ұзақ байланысы осыдан басталды. Ал қалада Персевал Линдси үйінен Даунинг-стриттегі 10-шы үйге көшіп келді, Портленд герцогы премьер-министр болғаннан кейін көп ұзамай Берлингтон Хаусына қайта оралды.

Сауда, салық және қаржы реформасы

Персевальдың Кабинеттегі алғашқы міндеттерінің бірі – бұрынғы әкімшілік енгізген және Наполеонның британ саудасына эмбарго салғандығына жауап ретінде бейтарап елдердің Франциямен саудасын шектеуге бағытталған Кеңестің жарлықтарын кеңейту болды. Ол сондай-ақ Гренвилл министрлігі құлағанда Лордтар палатасында әлі толық бекітілмеген құл саудасын жою туралы Уилберфорстың заң жобасының «екі министрліктің арасында» қалып, кейін қабылданудан кендеуіне жол бермеуге жауапты болды. Персеваль 1807 жылдың сәуір айында құл саудасын жою туралы заңды сақтау мақсатымен құрылған Африка институтының негісқалаушы мүшелерінің бірі еді. Қаржы министрі ретінде Персеваль Наполеонға қарсы соғысты қаржыландыру үшін қаражат жинауға тиіс болды. Ол 1808 және 1809 жылдарғы бюджеттерінде салықтарды арттырмай, ақылға қонымды мөлшерде несиелер алып, үнемдеу арқылы бұл міндетті орындады. Өкілдер палатасының басшысы ретінде ол соғыстың жүргізілуі, католиктердің құқықтары, сыбайлас жемқорлық және парламенттік реформалар бойынша үкіметке қарсы күшті оппозициямен күресуге мәжбүр болды. Персеваль армияның бас қолбасшысы Йорк герцогін, герцогтің бұрынғы сүйіктісі Мэри Энн Кларк оның білімімен армия офицерлік шеніне орналасу құқықтарын сатқанын мәлімдегенде, сыбайлас жемқорлық айыптауларынан қорғады. Парламент герцогті негізгі айыптан ақтап берсе де, оның әрекеттері сынға ұшырады және ол Персевальдың отставкаға кетуі туралы кеңесін қабылдады. (Ол 1811 жылы қайтадан қызметке орналастырылды).

Портлендтің құлауы және тағайындалуы

Портлендтің үкіметінде үш болашақ премьер-министр – Персеваль, Лорд Хоксбери және Джордж Кэннинг, сондай-ақ 19-ғасырдың тағы екі көрнекті мемлекет қайраткері: Лорд Элдон және Лорд Кастлерегх болды. Бірақ Портленд күшті басшы емес еді және денсаулығы нашарлап бара жатқан еді. 1809 жылдың жазында ел саяси дағдарысқа ұшырады, себебі Кэннинг Кастлерегке қарсы қастандық жасады, ал Портленд герцогы инсульттан кейін отставкаға кетті. Жаңа премьер-министрді іздеу үшін келіссөздер басталды: Кэннинг премьер-министр болуды немесе ештеңе қалаған жоқ, Персеваль үшінші тұлғаның басшылығымен қызмет етуге дайын болды, бірақ Кэннингпен емес. Кабинеттің қалған мүшелері лорд Грей мен лорд Гренвиллді «кеңейтілген және біріктірілген үкімет» құруға шақырды, онда Персеваль ішкі істер министрі болуды үміттенеді. Бірақ Гренвилл мен Грей келіссөздерге түсуден бас тартты, ал король кабинеттің Персевальды жаңа премьер-министр етіп ұсынуын қабылдады. Персеваль 4 қазанда корольдің қолын сүйді және кабинет құруға кірісті. Бұл міндетті Кастлерег пен Кэннинг екеуі де дуэльге қатысып, өзін-өзі қараудан шығарғандықтан (Персеваль бұған қарсы болған) қиындатты. Бірнеше рет қызметке бас тартулар алғаннан кейін Персеваль өзінің Қаржы министрі болуға мәжбүр болды және әдеттегідей жалақыны қабылдаудан бас тартты.

Үкімет және регенттік

Жаңа министрлік ұзаққа созылмайды деп күтілді. Ол әсіресе, Коммунада әлсіз болды, онда Персевальдың тек бір кабинет мүшесі – Ішкі істер хатшысы Ричард Райдер болды және дебаттарда артқы орындықтардың қолдауына сүйенуге мәжбүр болды. 1810 жылдың қаңтар айында жаңа Парламент сессиясының алғашқы аптасында үкімет төрт дауысқа ұтылып қалды, біреуі Вальхерен экспедициясын тергеу туралы ұсыныс бойынша (өткен жазда Антверпенді басып алуға ниеттенген әскери күш, көптеген адамдар эпидемиядан кейін Голландия жағалауындағы Вальхерен аралынан қайтарылып келді) және үш дауыс қаржы комитетінің құрамына қатысты. Вальхерен экспедициясын тергеу үкіметке экспедиция жетекшісі лорд Чатхемнің отставкасына түскен соң ғана жеңіліс тудырмады. Радикалды депутат сэр Фрэнсис Бердеттің Уильям Коббеттің «Саяси тізімінде» жарияланған, үкіметтің баспасөзді тергеуден шеттетуіне қарсы хаты үшін Лондон мұнарасына қамауға алды. Бердеттің тұтқындалу ордерін орындау түрлі қателіктерге байланысты үш күнге созылды. Халық Бердетті қолдап көшеге шықты, әскер шақырылды және қаза болғандар да болды. Канцлер ретінде Персеваль Веллингтонның Иберия түбегіндегі науқанын қаржыландыру үшін қаражат табуды жалғастырды, сонымен бірге өзінің алдыңғылары мен кейінгілеріне қарағанда аз қарызға батты. Король Георг III 1809 жылы алтын юбилейін тойлады; келесі күзде ол 1788 жылы Регенттікке қауіп тудырған аурудың қайта орала бастағанын көрсетті. Регенттік перспективасы Персевальға ұнамады, өйткені Уэльс принці вигтерді жақтауы және Персевальдың «қателі тергеуде» атқарған рөлі үшін оны ұнатпауы белгілі болды. 1810 жылдың қараша айында Парламент екі рет үзіліске түсті, дәрігерлер корольдің денсаулығына оралу мүмкіндігі туралы оңтайлы баға берді. Желтоқсанда Лордтар мен Коммунаның арнайы комитеттері дәрігерлердің куәліктерін тыңдады, ал Персеваль 19 желтоқсанда Уэльс принціне ертең Регенттік туралы заң жобасын енгізуді жоспарлап отырғанын хабарлады. Питтің 1788 жылғы заң жобасындағыдай, шектеулер болады: регенттің пэрлер құру және лауазымдар мен зейнетақылар беру өкілеттігі 12 айға шектеледі, корольге қамқорлық жасау үшін королева Шарлотта жауапты болады, ал корольдің жеке мүлігіне сенімділер қарасады. Уэльс принці, оппозицияның қолдауымен, шектеулерге қарсы болды, бірақ Персеваль заң жобасын Парламент арқылы өткізді. Барлығы Регенттің министрлерді ауыстыратынын күткен еді, бірақ таңқаларлықтай, ол өзінің ескі қарсыласы Персевальды сақтап қалды. Регент бұл шешімінің себебін әкесінің ауруын одан бетер ушықтырмау ниетімен түсіндірді. Король 5 ақпанда Регенттік туралы заң жобасына қол қойды, Регент келесі күні патшалық ант берді және Парламент 1811 жылғы сессияны ресми түрде ашты. Сессияның көп бөлігі Ирландиядағы мәселелерге, экономикалық дағдарысқа және Англиядағы алтын-көмір даусына (банкноттарды заңды төлем құралы деп жариялау туралы заң қабылданды) және түбектің әскери операцияларына арналды. 1812 жылдың ақпан айында Регенттікке қатысты шектеулер аяқталғанда король әлі де жазылып жатқан жоқ еді, содан кейін принц-регент Грей мен Гренвиллді үкіметке қосылуға көндіруге тырысқаннан кейін Персеваль мен оның министрлерін сақтап қалуға шешім қабылдады. Ричард Уэлсли, 1-ші маркиз Уэлсли, принц-регентпен болған интригалардан кейін сыртқы істер министрі қызметінен кетті және оның орнына Кастлри ауысты. Оппозиция бұл арада АҚШ-пен қарым-қатынаста дағдарыс тудырған және Англиядағы депрессия мен жұмыссыздыққа себеп болған Кеңестің бұйрықтарына қарсы күресті күшейтті. Мидлендтер мен Солтүстік Англияда тәртіпсіздіктер орын алып, олар қатаң түрде басылды. Генри Броухэмнің арнайы комитет құру туралы ұсынысы Коммунада жеңіліске ұшырады, бірақ өндірушілердің үнемі қысымымен үкімет бүкіл палатаның комитетін құруға келісті. Комитет куәгерлерді 1812 жылдың мамыр айының басында тексеруді бастады.

Құрлық

1812 жылғы 11 мамыр күні сағат 17:15-те Персеваль Кеңес бұйрықтарына қатысты тергеуге қатысуға барып жатқан еді. Ол Парламенттің вестибюліне кіргенде, бір адам алға шығып, тапаншасын шығарып, кеудесіне атты. Персеваль еденге құлап, «кісі өлтіру» және «құдай-ау» деген сөздерді айтты. Бұл оның соңғы сөздері болды. Оны жақын жердегі бөлмеге көшіріп, екі орындыққа аяқтарын тіреп, үстелге жатқызды. Әлсіз пульсі болғанымен, ол есін жойды. Бірнеше минуттан кейін дәрігер келгенде, пульсі тоқтаған еді және Персевальдың қайтыс болғаны жарияланды. Бастапқыда оқ ату көтеріліс басталар деген қорқыныш туды, бірақ көп ұзамай қашып кетпеген қастандықшының үкіметке қарсы жеке наразылығы болғаны және ол жалғыз әрекет еткені анық болды. Ол – Джон Беллингхэм, саудагер, Ресейде заңсыз түрде қамауға алынғанын және үкіметтен өтемақы алуға құқылы екенін сендірген, бірақ оның барлық өтініштері қабылданбаған. Персевальдың денесі спикердің кабинетіндегі диванға қойылып, 12 мамырдың таңғы сағаттарында 10-ға жеткізілді. Сол күні таңертең Даунинг-стрит көшесінің бұрышындағы «Мысық және сыбызғы» (Cat and Bagpipes) тавернасында сот өтті және қасақана кісі өлтіру деп үкім шығарылды. Персеваль жесірін және үштен жиырма жасқа дейінгі 12 баласын қалдырды, көп ұзамай ол оларды жақсы қамтамасыз етпеген деген қауесет тарады. Ол қайтыс болған кезде банкте 106 фунт стерлинг және 5 пенни болды. Персеваль қайтыс болғаннан кейін бірнеше күн өткен соң Парламент оның балаларына 50 000 фунт стерлинг, жесіріне және үлкен ұлына қосымша жұмалық төлемдерді бөлуге дауыс берді. Джейн Персеваль 1815 жылы Брайтонның викарийі Роберт Джеймс Каррдың інісі, подполковник сэр Генри Каррға тұрмысқа шықты және алты жылдан кейін қайтадан жесір болды. Ол 1844 жылы 74 жасында қайтыс болды. Персеваль 1812 жылғы 16 мамырда Лондонның Чарлтон қаласындағы Санкт-Люк шіркеуінің Эгмонт мазарында жерленді. Оның жесірінің тілегі бойынша, жерлеу рәсімі жеке өткізілді. Лорд Элдон, Лорд Ливерпуль, Лорд Харроуби және Ричард Райдер табын көтерді. Бұрынғы күні Беллингхэм сотталып, ақылсыздыққа құмар екенін мойындаудан бас тартқандықтан, кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді. Ол 18 мамырда асылып өлтірілді.