Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Богемия королі (1458–1471 жылдары билеген)
King of Bohemia (r. 1458–71)
Георг Кунштадт және Подебрады (1420 жылғы 23 сәуір – 1471 жылғы 22 наурыз), сондай-ақ Подебрад немесе Подиебрад (Georg von Podiebrad) деп те белгілі, Богемияның он алтыншы королі болды, ол 1458–1471 жылдары биледі. Ол гуситтердің жетекшісі болғанмен, католик дініне қатысты орташа және төзімді көзқарас танытты. Оның билеуі діни тұрғыдан бөлінген Богемия тәжінің аясында гуситтер мен католиктер арасындағы бейбітшілік пен төзімділікті сақтауға бағытталған зор күш-жігермен ерекшеленді – сондықтан оның замандастары берген лақап аты: «Екі халықтың королі» және «Бейбітшілік досы» (přítel míru). 19-шы ғасырда, чех ұлттық қайта жаралу кезеңінде, ол этникалық саналылық тұрғысынан соңғы чех ұлттық монархы ретінде құрметке ие болды (біраз идеалдандырылған), сонымен қатар ұлы дипломат және католик шіркеуінің үстемдігіне қарсы батыл күрескен тұлға ретінде танылды. Қазіргі заманда ол негізінен жалпы еуропалық христиан институттарын құру идеясымен және оған жасаған тырысымен еске алынады, бұл қазір Еуропалық біртүтастықтың ертедегі тарихи көрінісі ретінде қарастырылады.
George of Kunštát and Poděbrady (23 April 1420 – 22 March 1471), also known as Poděbrad or Podiebrad (; Georg von Podiebrad), was the sixteenth King of Bohemia, who ruled in 1458–1471. He was a leader of the Hussites, but moderate and tolerant toward the Catholic faith. His rule was marked by great efforts to preserve peace and tolerance between the Hussites and Catholics in the religiously divided Crown of Bohemia – hence his contemporary nicknames: "King of two peoples" and "Friend of peace" (přítel míru). During the 19th century, in period of the so called Czech National Revival, he began to be praised (even somewhat idealized) as the last Czech national monarch (in terms of ethnic awareness), a great diplomat and a courageous fighter against the domination of the Catholic Church. In modern times he is remembered mainly for his idea and attempt to establish common European Christian institutions, which is now seen as an early historical vision of European unity.
Ерте өмір
Георгий Кунштат және Подебрады Виктордың ұлы, оның ата-тегі Моравиядан шыққан богемдік дворян, гусит соғысы кезінде гуситтердің умеренный фракциясының (утракистер деп аталатын) көшбасшыларының бірі болды. Георгийдің анасының аты белгісіз, және Георгий некеден тыс туған болуы мүмкін; өмірі бойы ол өзінің тегі туралы жауларынан қайта-қайта еске алуын естіді. Он төрт жасында Георгий Липаны шайқасына қатысты (1434), бұл радикалды гусит фракцияларының (табориттер мен оребиттер) құлдырауына және гусит қозғалысының революциялық кезеңінің аяқталуына әкелді. Ол кезде ол жетім қалған еді, өйткені оның әкесі 1427 жылы қайтыс болған. Өмірінің басында, гусит партиясының көшбасшыларының бірі ретінде, ол король Сигизмундтың орнын басып, Богемия, Германия және Венгрия королі болған король Альберт II-нің австриялық әскерлерін жеңді. Георгий көп ұзамай гусит партиясының көрнекті мүшесі болды, оның көшбасшысы Пиркштайндық Гинце Птачек қайтыс болғаннан кейін. Альберт патшаның орнын оның өлімінен кейін туған ұлы Ладислав иеленді, оның тұсында Богемия екі партияға бөлінді: Римге адал партия, күшті "вице-король" Олдрих II Розенбергтің басшылығымен, және гусит партиясы Георгийдің басшылығымен. Ол барлық христиан елдері арасында келісім жасауды ұсынды, Венгрия, Польша, Богемия, Бавария, Бранденбург, Саксония, Франция, Бургундия және Италия мемлекеттері мен олардың князьдері негізгі мүшелер болды, бірақ басқалары, әсіресе испандық державалар, кейінірек қосылуы мүмкін еді. Мүше мемлекеттер барлық дауларды тек бейбіт жолмен шешуге міндеттенді. Ортақ парламент және басқа да ортақ институттар құрылуы керек еді. Георгий бұл ұсынысты 1453 жылы Константинопольді басып алған "қорқынышты түрік" тоқтату үшін христиандық терминдермен («Еуропа» нақты аталмаған) ұсынды. Ол өзінің қайын інісі Ярослав Левті Еуропалық сарайларға бейбітшілік туралы келісім жобасын алып барып, идеяны насихаттау үшін жіберді. Георгий келісімнің 1464 жылы күшіне енуіне үміттенді. Бұл Еуропалық біртүтастықтың тарихи көрінісі ретінде қарастырылады, Еуропалық Одақтың алға басуын болжайды. Бірақ бұл орындалмады. Георгийдің Риммен татуласуға жасаған барлық әрекеттері нәтижесіз болды, бірақ Пий II-нің Богемияға қарсы крест жорығының жоспары орындалмады. 1464 жылы Пий қайтыс болғаннан кейін Георгий жаңа папа Павел II-мен келіссөздер жүргізуге тырысты.
George was the son of Victor of Kunštát and Poděbrady, a Bohemian nobleman whose ancestors were of Moravian origin, one of the leaders of more moderate faction (called Utraquists) of the Hussites during the Hussite Wars. George's mother is not known by name and it is likely that George was born out of wedlock; during his life he repeatedly heard ridicule from his enemies about his origin. At the age of fourteen, George himself took part in the Battle of Lipany (1434), which marked the downfall of more radical Hussite factions (Taborites and Orebites) and the end of revolutionary phase of the Hussite movement. By that time he was already orphaned, as his father had died in 1427. Early in life, as one of the leaders of the Hussite party, he defeated Austrian troops of King Albert II, who had succeeded King Sigismund as King of Bohemia, Germany and Hungary. George soon became a prominent member of the Hussite party after the death of Hynce Ptáček of Pirkstein, its leader. King Albert was succeeded by his posthumously born son Ladislaus, during whose reign Bohemia sharply divided into two parties: the party faithful to Rome, led by powerful "viceroy" Oldřich II of Rosenberg, and the Hussite party, led by George. He proposed a treaty among all Christian powers, with Hungary, Poland, Bohemia, Bavaria, Brandenburg, Saxony, France, Burgundy and Italian states and its princes the founding members, but others, especially the Hispanic powers, joining later. The member states would pledge to settle all differences by exclusively peaceful means. There was to be a common parliament and other common institutions. George couched the proposal in Christian terms ("Europe" is not explicitly mentioned) as a way to stop the "abominable Turk", who had conquered Constantinople in 1453. He sent his brother in law Jaroslav Lev of Rožmitál on a tour of European courts with a draft treaty of the message of peace to promote the idea. George hoped that the treaty would come into effect in 1464. It is seen as one of historical visions of European unity foreshadowing the European Union. That did not happen. All George's endeavours to establish peace with Rome proved ineffectual, but Pius II's plan of a crusade against Bohemia remained unexecuted. After Pius' death in 1464, George attempted to negotiate with the new pope, Paul II,