Кіріспе

Мустанг ауданының солтүстік аймағы, Непал. Мустанг мемлекеті ([[Непал тілі]] жалпы атауы = Жоғарғы Мустанг) мәртебесі = Тәуелсіз егемен мемлекет (1380–1795) Непалдың тәуелділігі (1795–2008) өмір сүру мерзімі = 1380–2008 үкімет түрі = Монархия құрылған жылы = 1380 жойылған жылы = 2008 күні = 7 қазан p1 = s1 = Мустанг ауданы сурет туы = Мустанг туы.svg сурет картасы = Жоғарғы және төменгі Мустанг.png картаның мәтіні = Жоғарғы және төменгі Мустанг жергілікті билік органдарымен ауданы (км²) = 2020 ауданы (шаршы миль) = 700 Соңғы жылдары даму жұмыстары артып келеді.

Тарих

Мустанг бір кезде Тибетпен тіл және мәдениет жағынан тығыз байланысты болғанымен, тәуелсіз мемлекет болған. 15-17 ғасырларда Мустангтың стратегиялық орналасуы Гималай және Үндістан арасындағы сауданы бақылауға мүмкіндік берді. 18 ғасырдың соңында Непал мемлекеті Мустангты басып алды және 1795 жылы Непал Корольдігінің тәуелділігіне айналды. Ло Мантанг Корольдігі Қытай-Непал соғысы кезінде Тибет және Цин империясын қолдады. Мустанг тұрғындарының көпшілігі монархияны мойындағанмен, Непал үкіметінің бұйрығымен 2008 жылдың 7 қазанында монархия жойылды. Соңғы ресми, кейін ресми емес патша (раджа немесе гьелпо) – Джигме Дорже Палбар Биста (1930–2016) болды, оның әулеті тікелей 1380 жылы осы буддалық мемлекетті құрған батыр Аме Палға дейін жетеді. Аме Пал Ло және Мустангтың Ло Мантанг астанасын құруға және салуға жетекшілік етті, бұл қала қабырғалы қала ретінде сол кезден бері сыртқы түрінде көп өзгермеді. 2007 жылы Мустангтағы бір шабандоз Будданың өмірін бейнелейтін 55 үңгір суретінен тұратын жиынтықты тапты.

Демография

2001 жылы Мустанг ауданының жалпы халқы 14 981 адамды құрады, олар үш қала және шамамен отыз кішігірім елді мекенге таралып орналасқан. Тұрғындары такали, гурунг тайпаларынан немесе дәстүрлі Мустанг аймағында негізінен тибеттіктер. Мустанг халқының көп бөлігі теңіз деңгейінен жоғары, Кали Гандаки өзенінің жағасында тұрады. Ауыр жағдайлар қыс айларында Непалдың төменгі аймақтарына үлкен көші-қонға себеп болады. Мустанг ауданының әкімшілік орталығы – Джомсом (Кагбениден оңтүстікке қарай орналасқан), онда 1962 жылдан бері әуежай бар, ал Мустанг 1992 жылы батыс туризмі үшін ашылғаннан бері негізгі туристік қабылдау орталығына айналды.

География

Мустангтың негізгі гидрографиялық ерекшелігі – Гандаки өзені. Өзен оңтүстікке қарай Непал Терайына қарай ағып, Мустангты екіге бөледі. Бұрын өзенге параллель жолдар Тибет пен Үндістан арасындағы маңызды сауда жолы болған, әсіресе тұз тасымалында. Оңтүстік Мустанг ауданындағы өзен аңғарының бір бөлігі Кали Гандаки шатқалын құрайды, кейбір есептеулер бойынша ол әлемдегі ең терең шатқалдардың бірі. Дәстүрлі Мустанг (Ло Корольдігі) ең ұзын жері солтүстік-оңтүстікке, ең енді жері шығыс-батысқа қарай созылған, биіктігі Кагбениден солтүстікке қарай Кали Гандаки өзеніндегі теңіз деңгейінен бастап, Оңтүстік-Шығыс Мустангтағы Хамжунг Химал шыңына дейін жетеді.

Көлік

Жоғарғы Мустанг – Непал мен Тибет арасындағы ежелгі сауда жолында орналасқан, Сиккимнің батысындағы Гималай таулары арқылы ең төменгі Kora La асуын пайдаланады. Қазіргі уақытта Кора-Ла Қытай мен Непал арасындағы белсенді шекаралық өткелдердің бірі болып табылады. Непал ішіндегі механикалық көлік құралдарының қатынасы 1960 жылдары қолданысқа енген, оңтүстік Тхак және солтүстік Ло аймақтарының шамамен шекарасындағы Джомсомдағы әуежай ашылуымен басталды. Қытай сауданы қайта жандандыруды шешіп, 2001 жылы халықаралық шекарадан Ло Мантанға дейінгі жолды аяқтады. ТАР шекарасының ар жағында Шигаце префектурасының Чжунба ауданы жатыр. Қытайдың 219-шы ұлттық тас жолы Ярлунг Цангпо өзенінің аңғарымен, шекарадан солтүстікке қарай өтеді. Оңтүстіктен жол салу Кали Гандаки шатқалындағы қиындықтарға байланысты тежелді, бірақ кезең-кезеңімен жүргізілді. 2010 жылы жолдағы үзіліс сақталды, бірақ жол 2015 жылға дейін аяқталды және жоғары шасси және төрт дөңгелекті көліктерге қолайлы. Қазіргі уақытта Катмандудан Лхасаға дейінгі ең оңай және кеңінен қолданылатын бағыт – Непалда Арнико тас жолы, ал ТАР-да Қытайдың 318-ші ұлттық тас жолы бір асу арқылы өтеді. Бұл Kora La-дан биік.

Туризм

Шетелдіктерге 1992 жылдан бері аймаққа кіруге рұқсат берілген, бірақ Жоғарғы Мустангқа туризм реттелген. Шетелдіктерге кіру үшін арнайы рұқсат алу қажет, он күн үшін 500 доллар, ал содан кейін күніне 50 доллар төлеу керек. Көптеген туристер аймақтың жаяу серуендеу жолдары үшін келеді, олар көбінесе 15 ғасырда қолданылған сауда жолымен саяхаттайды, бірақ жол құрылысы аймақтың жаяу серуендеу жолдарына әсер ете бастады. Қазір әр жылы мыңнан астам батыс туристері келеді, ал 2018 жылдың шілде айының ортасынан 2019 жылдың шілде айының ортасына дейін 7 мыңнан астам адам келген. Тамыз және қазан айлары – ең көп келушілер болатын айлар. 2010 жылдың 27 тамызында Мустангтағы жергілікті жастар лидерлері Непал үкіметі күн сайын төленетін 50 доллардың бір бөлігін жергілікті экономикаға беруден бас тартқандықтан, 1 қазаннан бастап туристерге тыйым салуға қаулы еткен. Бірақ, бұл мерзімнен кейін де келушілер саны азаймады. Мустанг буддалық мәдениетке бай, ол Қытай Халық Республикасының Тибет автономиялық аймағына ұқсас. Бұл Қытай үкіметі ұйымдастырған турларға қарағанда Тибет мәдениеті мен ландшафтын балама тәсілмен танысу мүмкіндігін береді. Ло Мантангтағы Тиджи фестивалі – жергілікті мәдениетті танып-білуге ниеттенген туристер үшін танымал орын. Мустангтағы алғашқы батыс саяхатшысы – швейцариялық зерттеуші және геолог Тони Хаген, ол 1952 жылы Гималай таулары арқылы саяхат жасағанда Корольдікке келген. Француз Мишель Пейссель 1964 жылы Мустангты алғаш рет зерттеу кезінде Ло Мантангта қалған алғашқы батыс саяхатшысы болып есептеледі.

Құжаттамалық фильмдер

Тибеттің жоғалған қазыналары, 2003 2 18. "Соңғы жоғалған корольдік" - Ларри Левиннің деректі фильмі.