Кіріспе
"Монти Пайтонның ақымақ жүріс қызметі" – "Монти Пайтонның ұшу циркі" комедиялық труппасының 2-сериясының 1-шы эпизодындағы "Баспаға бет бұр" атты скетч. Эпизод алғаш рет 1970 жылдың 15 қыркүйегінде көрсетілді. Скетчтің қысқартылған нұсқасы Голливуд Боулдағы Монти Пайтонның тікелей эфирінде орындалды. Бюрократиялық тиімсіздікті сатиралайтын бұл скетчте Джон Клиз, гранттар арқылы ақымақ жүріс түрлерін дамытуға жауапты, шапан киген британдық үкімет министрлігінің мемлекеттік қызметкері рөлін сомдайды. Скетч барысында Клиз түрлі ақымақ жүрістерді көрсетеді. Скетчтің танымалдылығын оның диалогынан гөрі, осы түрлі ақымақ жүріс-тұрыстары арттырды. Клиз өзінің идеяларына әсер еткендердің бірі ретінде Макс Уоллдың физикалық комедиясын, әсіресе профессор Валофски рөліндегі комедиясын атады. The Guardian газетінде Бен Бомонт Томас былай деп жазады: "Клиз стереотиптік шапан киген саяси бюрократты аяусыз сынап, оның барлық мақтандығын, бюрократиялық тиімсіздігін және Уайтхоллдың күлкілі айналмалылығын оның нәзік аяғының бір балеттік қимылында жинақтайды". Британдық медицина журналында жарияланған зерттеулерге сәйкес, "ақымақ жүріс" әдеттегі жүрістен 2,5 есе көп энергия жұмсайды.
"The Ministry of Silly Walks" is a sketch from the Monty Python comedy troupe's television show Monty Python's Flying Circus, series 2, episode 1, which is entitled "Face the Press". The episode first aired on 15 September 1970. A shortened version of the sketch was performed for Monty Python Live at the Hollywood Bowl. A satire on bureaucratic inefficiency, the sketch involves John Cleese as a bowler hatted civil servant in a fictitious British government ministry responsible for developing silly walks through grants. Cleese, throughout the sketch, walks in a variety of silly ways. It is these various silly walks, more than the dialogue, that have earned the sketch its popularity. Cleese has cited the physical comedy of Max Wall, probably in character as Professor Wallofski, as important to its conception. Ben Beaumont Thomas in The Guardian writes, "Cleese is utterly deadpan as he takes the stereotypical bowler hatted political drone and ruthlessly skewers him. All the self importance, bureaucratic inefficiency and laughable circuitousness of Whitehall is summed up in one balletic extension of his slender leg." According to research, published in British Medical Journal a 'silly walk' would take about 2.5 times as much energy as normal walking.
Сұлба
Скетч серияда бастапқыда көрсетілгенінше, Джон Клиз мырза Тибэг рөлін ойнай бастайды. Ол бұрынғы скетчте газет сатушыдан «The Times» газетін сатып алғаннан кейін, Лондон көшелерімен (Торпбанк және Данравен көшелерінің қиылысында) ерекше түрде жүреді. Соңында ол жұмыс орнына жетеді: Уайтхоллдың солтүстік жағындағы Ақымақ серуендер министрлігіне. Коридорда ол кеңсесіне жеткенге дейін өзінің ақымақ серуендерін көрсетіп жүрген басқа қызметкерлерді көреді (Голливуд Боул қойылымында бұл кіріспе жоқ). Ол жерде ол күтіп тұрған мырза Путейге (Майкл Пэлин) кезегін кешіргені үшін кешірім сұрайды және соңғы кезде оның серуені тым ақымақтыққа шаққандықтан, баратын жеріне жетуіне көбірек уақыт қажет екенін түсіндіреді. Путей грант ақшасымен дамытқысы келетін ақымақ серуені бар екенін айтады. Ол өзінің серуенін көрсетеді, бірақ Тибэг үшін ол аса ақымақтық емес («Оң аяқ мүлдем ақымақтық емес, ал сол аяқ әр қадамда тек алға қарай жарты айналым жасайды»). Тибэг Путейге министрлік оған көмектесе алмайтынына сендіреді, өйткені Путейдің серуені жеткілікті ақымақтық емес және қаржыландыру жетіспейді. Ол үкімет қорғаныс, әлеуметтік қамсыздандыру, денсаулық сақтау, тұрғын үй, білім беру және ақымақ серуендерге тең үлесте қаражат бөлуге тиіс екенін түсіндіреді (осы сәтте ол кеңсесінде көбірек ақымақтықпен жүріп-тұрады), бірақ соңғы кезде ұлттық қорғанысқа қарағанда ақымақ серуендерге аз қаржы жұмсады. Оның хатшысы, Миссис Екі Булдама келгеннен кейін, мырза Тибэг мырза Путейге ақымақ серуендер туралы фильмді көрсетеді. (Бұл бөлім ХХ ғасырдың басындағы киноның пародиі, Майкл Пэлин Кішкентай Тич рөлінде киінген; бұл фильм эскиздің Голливуд Боулдағы қойылымының да бөлігі болып табылады.) Проекторды сахнадан лақтырып жібергеннен кейін, Тибэг Путейге ағылшын-француздық Ақымақ серуен, La Marche Futile (Конкордтың ағылшын-француздық дамуының пародиі) жұмысын жүргізуге мүмкіндік беретін грант ұсынады, содан кейін оны ағылшын және француз киімдерінің қоспасымен киінген адам (Терри Джонс) көрсетеді, ал «La Marseillaise» әнінің жылдамдығы арттырылған нұсқасы ойналады. Миссис Екі Булдама, шамасы министрдің хатшысы, кофе әкеліп, қысқаша пайда болады. Ол кіргенде, тостақандар табақтан төгіліп, ішіне құйылады. Министр табаққа қарап, «Рақмет, жақсы» дейді және ол қайтадан шығып кетеді, тостақандарымен бірге табақты алып кетеді. Голливуд Боул нұсқасында Кэрол Кливленд Миссис Екі Булдама рөлін ойнайды және эскиз кезінде Клизге кофе төгеді. Жылдар өте келе, эскизді қайта-қайта орындау туралы өтініштер көбейген сайын, Клизге осы серуендерді орындау қиынға соқты. Ол жаңа Python турнесі туралы естігенде: «Мен ақымақ серуендерді жасамаймын» дейтін. Сәйкесінше, эскиз Монти Пайтонның 2014 жылғы қайта қосылу шоуында (көбінесе) орындалмады. Оның орнына «The Silly Walks Song» әні орындалды, оны (жас) бишілер тобы Клиздің бастапқы серуендерін киіп, портфельдерді алып жүре отырып орындады.
Қабылдау
2005 жылы Ұлыбританиядағы Channel 4 телеарнасы жүргізген дауыс беруде бұл скетч барлық уақыттағы ең ұлы комедиялық скетчтердің 15-шісі деп танылды (және топ 50-ге кірген Монти Пайтонның бес скетчінің бірі болды).
Мобильдік ойын
2014 жылы Android және iOS платформалары үшін эскиздің ресми видео ойыны жарық көрді. Онда Клийз ақымақ қозғалыстар министрі рөлінде кеңсесінен шығып, Лондон көшелерімен келеді. Ойын шексіз жүгіру (endless runner) жанрында, бірақ оның анимациясы тиісті деңгейде абсурдты. Ойынға Джон Клиздің дауысы да қосылған.
Халықтық мәдениеттегі сілтемелер
1988 жылғы Warhammer Fantasy Battle ережелер кітабында, Realm of Chaos: Slaves to Darkness, бір тіршілік иесінің мүмкін болатын мутацияларының бірі – "ақылсыз жүріс" болуы мүмкін. Көптеген адамдар осы эскизге сілтеме ретінде қарастырады, себебі алғашқы Warhammer өнімдері көбінесе комедиялық сипатта болды және британдық мәдениетке көптеген сілтемелер қамтыды. 1994 жылы Beastie Boys тобының "Sure Shot" музыкалық видеосында Адам Яуч Адам Хоровиц үшін "ақылсыз жүріс" қадамын көрсетті. Джон Берри кейіннен жасөспірім Яучты еске алды: "Ол Монти Пайтонға, әсіресе "Ақылсыз жүріс" скетчіне қатты құмар еді". 2000 жылы Mission Hill сериалының "Энди мен Кевин дос табады (немесе екі бауыр үшін бір оқиға)" атты эпизодында, кейіпкерлердің бірі "Ақылсыз жүріс министрлігінің" "үлкен ақылсыз жүрісін" көрсетіп, қызға әсер етуге тырысқандағы эскизге сілтеме жасалды. Goldeneye 007 видео ойынында Джон Клиздің ақылсыз жүрісін жасап жатқан адамның суреті ойынның компьютерлік мониторларының бірінде көрінеді. The Simpsons Bongo Comic журналының бір санында британдықтар Спрингфилдке шабуыл жасағанда, Джон Клиз қаз қадамын жасап тұрған көрінісі көрсетіледі және ол "Ақылсыз жүріс министрі" деп аталды. The Chaser's War On Everything эпизодында Эндрю Хансен мен Крис Тейлор "The Chaser's British Comedy Sketch" деп аталатын скетч жасады, ол әртүрлі Монти Пайтон клишелерімен толтырылған және Эндрюдің "Мен өте таңғаларлық нәрсе жасаймын, оны комедиялық жанкүйерлер ондаған жылдар бойы сөзбе-сөз еліктейді!" деп айқайлағанымен аяқталады. Содан кейін ол Pepperpots-ті еліктеп, ақылсыз жүріп жүреді, сонда оның басына 16 тонна салмақ түседі. 2007 жылдың қарашасында, Eurostar Брюссель мен Лондон арасындағы уақытын 1 сағат 51 минутқа қысқартқанда, "Ақылсыз жүріс министрлігі" Бельгиядағы жарнамалық кампанияда пайда болды. Жарнамалардың барлығы ғимараттардың бұрыштарында орналасқан, екі жұмысшы үлкен шыны панельді көтеріп, бір жағынан бұрышқа қарай келе жатқан көрінеді. Екінші жағынан оларға қарай келе жатқан Джон Клиз сияқты адам ақылсыз жүріс жасап тұрады. Жарнамада: "Ескерту! Лондон жақын жерде!" деп жазылған. Futurama сериалының 6-маусымындағы "Барлық президенттердің бас сүрлері" атты эпизодта доктор Зойдберг ақылсыз жүріс орындайды. I'm Sorry, I'll Read That Again бағдарламасының 25 жылдық мерейтойлық эпизодында Джон Клис оған ақылсыз жүріс жасауға рұқсат беру шартымен бағдарламаға қатысуға келіседі; басқа актерлар радиода ақылсыз жүріс жасаудың комедиялық әсеріне күмәнмен қарады, бірақ Клис ренжіген сезімін көрсеткеннен кейін олар ақыры келіседі. Шоудың соңында Клис радиода қатты, баяу қадамдар сериясы ретінде берілген ақылсыз жүріспен таныстырады. "Барлық адамдарды құрту!" атты бейне ойынында 2, егер сіз Альбион деңгейіндегі хиппидің ойларын оқысаңыз, олардың бір ойлары: "Мен Ақылсыз жүріс министрлігінде жұмыс таба аламын деп үміттенемін" (Бұл бейне ойыны сол онжылдықтың танымал мәдениетін пародизациялаумен танымал). Blue Collar Comedy Tour: One For the Road бағдарламасында Ларри Кейбл жігіті түн ортасында Уол-Мартқа баратын таңғажайып адамдар туралы айта келіп, "Бұл Монти Пайтонның Ақылсыз жүріс министрлігіне айналады" дейді. Improv Everywhere компаниясының 2010 жылғы MP3 экспериментіне қатысушылар ақылсыз жүріп-тұруды талап етті. Ақылсыз жүріс сеансы аяқталғаннан кейін, 'Марк (жоғарыдан келген құдіретті дауыс)' былай деді: "Тамаша ақылсыз жүрістер. Олар қызмет салтына енуге лайық". The Beano комикс кітабындағы бір сегментте Минни Минкс "Ақылсыз жүріс министрі" ретінде көрсетілген. Фолти Тауэрс эпизодындағы "Немістер" сериясында Базиль (Джон Клис) "Мен күлкілі жүріс жасаймын" деп жар салғаннан кейін, ақылсыз жүріспен байланыстыратын қаз қадамын орындайды. Алан Мур мен Кевин О'Ниллдің "The League of Extraordinary Gentlemen, Volume III: Century" комиксінің екінші шығарылымында "Министрді" Лондонның артында ақылсыз жүріп, "Лиганың" алдынан өтіп бара жатқан көрінеді. Чехияның Брно қаласында 2012 жылдан бері жыл сайын "Ақылсыз жүріс" қалалық науқаны өткізіледі. Норвегиядағы Орье деген шағын қалада жаяу жүргіншілер өткеліне ерекше көңіл бөлетін жол табылды. Қала әкімі ақымақтыққа көңіл бөлмеген сияқты. "Әрине, билікті тыңдау керек, бірақ мұндай ойын-сауыққа рұқсат беру керек", - деді қала әкімі. "Сен жай ғана төрт бұрышты бола алмайсың, солай ма?" 2016 жылдың 4 шілдесінде шыққан The New Yorker журналының мұқабасында Brexit-ке сілтеме жасалып, Джон Клиз кейіпкеріне ұқсас бірнеше адам жартастан түсіп, ақылсыз жүріспен айналысады. 2017 жылдың 22 қаңтарында Zondag met Lubach бағдарламасында министр Джетта Клинсманың "Ақылсыз жүріс" министрлігіндегі мүгедек саясатшы екендігі айтылған, сондықтан АҚШ президенті Дональд Трамп оны қызықтыруы мүмкін. West of Loathing видео ойынында "ақымақ жүріс" опциясы бар, ол ойыншыға "ақылсыз түрде жүруге" мүмкіндік береді. Ойынды осылай толығымен аяқтауға болады. Payday 2 видео ойынында, Aldstone атты қауіпсіз үйдің батлері, Джон Клис дауысымен, кейде бірнеше секундқа осылай жүруі мүмкін. 2019 жылдың 28 қазанында, Охи күнін тойлаған кезде, Грецияның Неа Филадельфия қаласындағы ұлттық әскери шеруге қатысушылар әскери демонстрация ретінде ақылсыз жүріс жасады. Phelype H. Oleinik және Paulo R. M. Cereda әзірлеген LaTeX пакеті Sillypage, құжатта бет нөмірі ретінде Клиздің ақылсыз жүрісінің силуэттерін пайдалануға мүмкіндік береді. 2017 жылғы Destiny 2 видео ойынында "Бюрократиялық жүріс" деп аталатын ақылсыз жүріс эмуляциясы бар.
COVID-19 пандемиясы
Кейбір тротуарлардың "Ақымақ серуендер" министрлігінің қарауында екенін көрсететін ресми емес белгілер бүкіл әлемде, оның ішінде АҚШ, Канада және Англияда орналастырылды, бұл жаяу жүргіншілерге қиын уақытта күлуге мүмкіндік беру мақсатында жасалды.