Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық әшекей
Musical ornament
Аппогиатура (/ə/, /p//ɒ//dʒ//ə/'/tj//ʊər//ə/ əPOJəTUREə, appoddʒaˈtuːra; Vorschlag немесе Vorhalt;) – мелодиядағы аккордқа жатпайтын қосымша нотадан тұратын музыкалық әшекей, ол аккордтың негізгі нотасына айналады. Аккордқа жатпайтын дыбысты күшті үзіліске (әдетте 4/4 өлшемінде тактың бірінші немесе үшінші үзілісіне) қою арқылы, аппогиатура нотасы ерекше атап көрсетіледі, сонымен қатар күтілетін негізгі аккорд нотасының пайда болуын кешіктіреді. Қосылған аккордқа жатпайтын нота немесе қосалқы нота, әдетте, негізгі нотадан бір тон жоғары немесе төмен болады және хроматикалық түрде өзгеруі мүмкін. Аппогиатура вокалдық әнге немесе аспаптық туындыға қосылуы мүмкін. Бұл термин итальян тіліндегі "appoggiare" етістігінен, яғни "сүйену" деген мағынадан шыққан. Аппогиатура көбінесе эмоционалдық "күңкеюді" білдіреді. Оны қысқа аппогиатурадан және акцияккатурадан ажырату үшін "ұзын аппогиатура" деп те атайды. Бұрынғыда көтеріңкі аппогиатура "алдыңғы құлау" деп, ал төмендейтін аппогиатура "артқы құлау" деп аталған.
An appoggiatura (/ə/,/p//ɒ//dʒ//ə/'/tj//ʊər//ə/ əPOJəTUREə, appoddʒaˈtuːra; Vorschlag or Vorhalt; ) is a musical ornament that consists of an added non chord note in a melody that is resolved to the regular note of the chord. By putting the non chord tone on a strong beat, (typically the first or third beats of the measure, in 4/4 time) this accents the appoggiatura note, which also delays the appearance of the principal, expected chord note. The added non chord note, or auxiliary note, is typically one degree higher or lower than the principal note, and may be chromatically altered. An appoggiatura may be added to a melody in a vocal song or in an instrumental work. The term comes from the Italian verb appoggiare, "to lean upon". The appoggiatura is often used to express emotional "yearning". It is also called a long appoggiatura to distinguish it from the short appoggiatura, the acciaccatura. An ascending appoggiatura was previously known as a forefall, while a descending appoggiatura was known as a backfall.
Ацетсіз сүйемелдеуіш
Сонымен, «белгісіз аппогитуралар» деп аталатындар музыканың көптеген кезеңдерінде кеңінен таралған, тіпті кейбір ерте теориялықтар оларды жақтырмаса да (мысалы, С.Е. Бах өзінің «Клавирді ойнаудың нағыз өнері туралы тәжірибе» [de] еңбегінде). Бұл аппогитуралар аччаккурадан толыққанды емес болғанымен, көбінесе өте қысқа болып келеді және олардың алдында тұрған нотаға бөлінген уақыттың бір бөлігін иеленеді. Кем дегенде, қазіргі заманғы нота жазбаларында олар кішкентай белгілер емес, толық көлемді ноталар түрінде көрсетіледі.
So called unaccented appoggiaturas are also quite common in many periods of music, even though they are disapproved of by some early theorists (for example, by C. P. E. Bach, in his Versuch über die wahre Art das Clavier zu spielen [de]). While not being identical with the acciaccatura, these are almost always quite short, and take their time from the allocation for the note that precedes them. They are more likely to be seen as full size notes in the score, rather than in small character – at least in modern editions.
Қос сүйемелдеу
Екі қос апогитура (ит. Appoggiatura doppia; нем. Doppelvorschlag; фр. Port de voix double) – негізгі нотаның алдында орналасқан екі қысқа нотадан тұратын әшекей, біреуі оның үстінде, екіншісі төменінде жатады. Олар көбінесе кішкентай он алтыншы ноталар түрінде жазылады. Екі нотаның біріншісі негізгі нотадан кез келген қашықтықта болуы мүмкін, ал екіншісі одан бір сатыға ғана алыс орналасады. Олардың белгілі бір ұзақтығы жоқ, бірақ ұзақ нотаға қолданғанда, әдетте қысқа нотаға қолданғаннан (Мыс. 2) гөрі баяу орындалады (Мыс. 1); сондай-ақ, егер бірінші нота негізгі нотадан алыс болса, онда қос апогитура екі нотасы да оған жақын болған жағдайдағыдан сәл баяу орындалуы керек (Мыс. 3). Барлық жағдайларда, екі нотаға кеткен уақыт негізгі нотаның ұзақтығынан алынады. Екі қос апогитура кейде, бірақ сирек, кері формада кездеседі (Мыс. 4), ал К.П.Е. Бах тағы бір ерекше түрін айтады, онда екі кішкентай нотаның біріншісі нүктелі болып келеді және толық акцент алады, ал негізгі нота екі кішкентай нотаның екіншісі сияқты қысқа болады (Мыс. 5). Жоғарыда көрсетілгендей, нүктелі қос апогитура өте сирек кездеседі.
The double appoggiatura (Ital. Appoggiatura doppia; Ger. Doppelvorschlag; Fr. Port de voix double) is an ornament composed of two short notes preceding a principal note, one placed above and the other below it. They are usually written as small sixteenth notes. The first of the two may be at any distance from the principal note, but the second is only one degree removed from it. They have no fixed duration, but are generally slower when applied to a long note (Ex. 1) than when the principal note is short (Ex. 2); moreover, the double appoggiatura, in which the first note lies at a distance from the principal note, should always be somewhat slower than that in which both notes are close to it (Ex. 3). In all cases, the time required for both notes is subtracted from the value of the principal note. The double appoggiatura is sometimes, though rarely, met with in an inverted form (Ex. 4), and C. P. E. Bach mentions another exceptional kind, in which the first of the two small notes is dotted, and receives the whole accent, while the principal note becomes as short as the second of the two small notes (Ex. 5)
The dotted double appoggiatura, written as above, is of very rare occurrence.
Қадаммен жақындалатын аппогиатуралар
Аппогитуралар көбінесе секіріспен жақындастырылып, қадаммен аяқталады, бірақ жақындасу мен аяқталудың екеуі де қадаммен жүзеге асуына мысалдар бар. Мұндай мысал Шуберттің "Вигенлид" D. 867 шығармасында кездеседі:
Although appoggiaturas are often approached by leap and resolved by step, there are examples of approach and resolution both taking place by step. One such example is present in Schubert's "Wiegenlied" D. 867: