Кіріспе

Ұлыбританиядағы министрлік кеңсе

Ланкастер герцогтігінің канцлері – Ұлыбритания үкіметіндегі министрлік лауазым. Премьер-министрді есептемегенде, канцлер – Министрлер кабинетінің ең жоғары дәрежелі министрі, премьер-министрден кейін және Министрлер кабинетінің министрінен жоғары. Лауазымның міндеттеріне Ланкастер герцогтігінің мүліктері мен жалдау ақыларын басқару кіреді. Формальды түрде, Ланкастер герцогтігінің канцлерін премьер-министрдің ұсынысы бойынша Мемлекеттік басшы тағайындайды және герцогтіктің басқарылуы үшін Парламент алдында жауапты болады. Алайда, қазіргі заманда канцлер герцогтіктің күнделікті істеріне аз ғана араласады, ал лауазымды көбінесе өзге басты қызметі мүлдем бөлек болатын жоғары саясаткер иеленеді. Іс жүзінде, бұл премьер-министрге портфелі жоқ қосымша министрді Ұлыбритания Министрлер кабинетіне тағайындауға мүмкіндік беретін бос лауазым. 2021 жылдың қыркүйегінде бұл лауазымға премьер-министрге саясатты әзірлеу және іске асыру мәселелері бойынша, әсіресе Brexitке қатысты кеңес беру міндеті жүктелді. Тиісті оппозициялық министр – Ланкастер герцогтігінің оппозициялық канцлері.

Тарих

Бастапқыда канцлер Ланкастер герцогтігінің және Ланкастер графтығының (1399 жылы тәжге қосылған графтық) күнделікті басқарудағы бас шенеунік болған, бірақ қазір бұл мүлік орынбасар басқаруда, канцлерді канцлерлік қызметіне қатысты аз міндеттемелермен Министрлер кабинетінің мүшесі қалдырады. Бұл лауазым көбінесе тиісті ведомствосы жоқ нақты саясат саласындағы жауапкершілігі бар жоғары дәрежелі Министрлер кабинетінің мүшесіне беріледі. 1491 жылы Ланкастер графтығының вице-канцлері лауазымы құрылды. Қазір бұл лауазымды Англияның солтүстік-батысында орналасқан Жоғары соттың Канцелярия бөлімінің судьясы атқарады және ол енді герцогтіктің заң кеңесшісі ретінде тағайындалмайды.

Қазіргі заман

1868 жылғы Ант беру туралы заңға сәйкес, канцлер адалдыққа берілген ант және Ресми ант қабылдауға міндетті. Синекура иесі портфелі жоқ министр болып табылады; мысалы, сэр Освальд Мосли 1929 жылы екінші Макдональд үкіметі кезінде осы лауазымға тағайындалғаннан кейін жұмыссыздық мәселесіне ден қойды. Дарданелл операциясынан кейін 1915 жылы Уинстон Черчилль Ланкастер герцогтігінің канцлері болып тағайындалды, бұл билік құралдарынан айырылудың ұятты жағдайы болды. Ланкастер герцогтігінің канцлері 1975 жылғы Министрлер және басқа да жалақылар туралы заңға сәйкес жалақы алуға құқылы, бірақ Заңның 3-бабында жалақы «осы заңда қарастырылған қаражаттан басқа оның лауазымына байланысты төленетін жалақы мөлшерінен кемітіледі» делінген. Ланкастер герцогтігінің канцлері кабинеті Министрлер кабинетінің құрамына кіреді. 1997 жылдан 2009 жылға дейін осы лауазымды иеленуші сонымен қатар Министрлер кабинетінің министрі болып та қызмет етті. Бұл Алан Милберннің жағдайында болды, оған премьер-министр Тони Блэр 2004 жылы осы атақ берді және ол сол кезде Министрлер кабинетіне қайта қосылды. Алайда, 2009 жылдың 5 маусымындағы қайта құру кезінде канцлерлік Лордтар палатасының спикері, баронесса Ройаллға берілді. Дэвид Кэмеронның бірінші кабинетінде канцлерлік 2014 жылға дейін Лордтар палатасының спикерінің қолында болды. Дэвид Лидингтон 2018 жылдың 8 қаңтарында канцлер болып тағайындалғанда, Министрлер кабинетінің министрі лауазымы қайтадан бір уақытта атқарылды. Бұл 2019 жылдың шілдесінде Майкл Гоув канцлер болып тағайындалғанға дейін жалғасты. Майкл Гоувке Министрлер кабинеті мәселелеріне жауапкершілік берілді, бірақ бастапқыда Министрлер кабинетінің министрі лауазымын атқармады (бұл лауазым заңдық негізде емес), бірақ кейіннен ол 2020 жылғы Министрлер кабинетінің қайта құрылуы кезінде осы лауазымға ие болды. Стив Барклей 2021 жылғы қайта құрудың бір бөлігі ретінде 2021 жылдың 15 қыркүйегінде осы лауазымға тағайындалды. Бұрын ол Еуропалық Одақтан шығу департаментінің соңғы мемлекеттік хатшысы болған. Стив Барклей 2022 жылдың ақпан айына дейін Министрлер кабинетінің министрі лауазымын бірге атқарды, содан кейін ол Даунинг-стрит штабының бастығы болып тағайындалды. Министрлер кабинетінің министрі лауазымы Майкл Эллиске берілді, ал Барклей герцогтіктің канцлері лауазымын сақтап қалды. Кит Малтхаус 2022 жылдың 7 шілдесінде Стив Барклейдің орнын басып, 2022 жылғы қайта құруда канцлер болды. Надим Захави 6 қыркүйекте 2022 жылы Ланкастер герцогтігінің канцлері болып тағайындалды, ол Ұлыбританияның ең қысқа мерзімді премьер-министрі Лиз Трасс кезінде тағайындалды. Оливер Дауден жаңа премьер-министр Риши Сунактың бірінші кабинетінде 2022 жылдың 25 қазанында осы лауазымға тағайындалды.