Кіріспе

Американдық саясаткер және бизнесмен (1935–2020)

Пол Генри О'Нилл (4 желтоқсан 1935 – 18 сәуір 2020) – американдық бизнесмен және мемлекеттік қызметкер. Ол 2001 жылдың қаңтарынан 2002 жылдың желтоқсанына дейін президент Джордж Буштың бірінші мерзімінің бір бөлігінде АҚШ-тың 72-ші қазынашылық хатшысы қызметін атқарды. Пол Х. О'Нилл министрі 2002 жылдың 6 желтоқсанында Қазынашылық департаментінен отставкаға кетті. Қазынашылық хатшысы болардан бұрын О'Нилл өнеркәсіптік алып Alcoa компаниясының төрағасы және бас директоры, сондай-ақ RAND корпорациясының төрағасы болды.

Ерте өмір және білім

О'Нилл Миссури штатының Сент-Луис қаласында Гейнальд Элси (құрметті аты Ирвин) мен армия сержанты Джон Пол О'Ниллдің ұлы болып дүниеге келді. Әкесі өзінің Шотландиядан екенін және отбасының қайда екенін білмейтінін айтқан. Бірақ, ол қайтыс болғаннан соң ұзақ уақыт өткенде Пол өзінің шындығында Нидерландтан шыққан екенін және бастапқыда Пит Кальфстерман деп аталғанын білді, алайда ол отбасына өзінің тегі туралы неге жалған айтқаны белгісіз.

Мансап

О'Нилл мемлекеттік қызметін 1961-1966 жылдар аралығында АҚШ Ардагерлер істері департаментінде компьютерлік жүйелер сарапшысы ретінде бастады. 1967 жылы АҚШ Басқару және бюджет кеңсесіне қабылданып, 1974 жылдан 1977 жылға дейін директордың орынбасары болды. О'Нилл Кеннет В. Дам және Уильям А. Морриллмен бірге 1973 жылы президент Ричард Никсонға қарсылық көрсетті, ол Массачусетс технология институтына қарсылық танытқандығы үшін федералдық қаржыландыруды тоқтатуға тырысты. Үшеуі де отставкаға кетумен қорқытып, Никсонға атқарушы кеңсе федералдық гранттарды жоюға құқылы еместігін еске салды, осылайша оны шегінуге мәжбүр етті. Франк Зарбтың айтуынша, 1974 жылы Никсонның Уотергейт жанжалынан кейін беделі төмендеген кезде О'Нилл, Рой Эш және Фред Малек үкіметті көбінесе басқарды. О'Нилл 1987 жылдан 1999 жылға дейін Питтсбургтегі ірі өнеркәсіптік компания Alcoa-ның төрағасы және бас директоры болды, ал 2000 жылдың соңында төрағалық лауазымынан зейнетке шықты. О'Нилл қызметіне кіріскен кезде директорлар кеңесі жұмыскерлер қауіпсіздігіне басымдық беру тұрғысынан оған айтарлықтай қарсылық көрсетті. Оның лауазымында қалуының бір себебі – бас директор ретіндегі билігінің деңгейі болды. Компанияның нарықтық құны 1986 жылы 3 миллиард доллардан 2000 жылы 27,53 миллиард долларға дейін өсті, ал таза табысы 200 миллионнан 1,484 миллиард долларға дейін артты. 1988 жылы О'Нилл RAND корпорациясының қамқоршылар кеңесіне мүше болып қосылды және 1997 жылы төраға болып сайланды. Қаржы министрі болып тағайындалғаннан кейін ол отставкаға кетті, бірақ 2003 жылы жұмысынан айырылғаннан кейін RAND-тің қамқоршылар кеңесіне қайта тағайындалды. Ол сонымен қатар RAND Health кеңесші кеңесінде жұмыс істеді. Қаржы министрі лауазымынан босатылғаннан кейін ол "Блэкстоун" тобының арнайы кеңесшісі болды. Сонымен қатар, ол 2004 жылы ұлы Пол Младшиймен бірге Qcept Technologies Inc. үшін "ангел" инвесторы ретінде әрекет етті және компания директорлар кеңесіне қосылды. 2005 жылы ол "Value Capture" атты консалтингтік фирма құрды, ол денсаулық сақтау мекемелеріне шығындарды азайту және пациенттердің қауіпсіздігін арттыру бойынша кеңес береді. 1997 жылдың желтоқсанында О'Нилл еврей денсаулық сақтау қорының президенті Карен Волк Файнштейнмен бірге Питтсбург аймақтық денсаулық сақтау бастамасын (PRHI) құрды. Олар денсаулық сақтау саласының проблемаларын аймақ ретінде шешу үшін денсаулық сақтау саласының мүдделерін біріктіретін кең ауқымды коалиция құрды. PRHI "Тойота" өндіріс жүйесінің қағидаларын "Пациенттерге қамқорлықты жетілдіру" жүйесіне бейімдеді. О'Нилл пациенттердің қауіпсіздігі және денсаулық сақтау сапасы мәселелерін шешуде жергілікті және ұлттық деңгейде көшбасшы болды. О'Нилл 1999 жылы құрылған Питтсбургтің Riverlife Task Force бірлестігінің негізін қалаушысы болды. Ол өзінің алғашқы жұмыс тобында Джим Рор, Тереза Хайнц, Ричард Кинг Меллон қорының бас директоры Майк Уотсон, Хайнц Эндоументінің президенті Марк Кинг және Питтсбург Пост Газетінің редакторы Джон Г. Крейг-Кейнджор және басқалармен бірге жұмыс істеді. О'Нилл сондай-ақ Карнеги Меллон университетінің Хайнц колледжінің деканат кеңесінің мүшесі болды. Сонымен қатар, ол жауапты федералды бюджет жөніндегі комитеттің директорлар кеңесінде жұмыс істеді. 2006 жылы ол 2003 жылдан 2005 жылға дейін Аллегей жалпы ауруханасында Ричард Шеннон басқаруымен дәрігерлер тобымен бірге жүргізілген зерттеудің нәтижелерін "Жоғары сапа және пациент қауіпсіздігі жөніндегі бірлескен комиссия журналында" жариялады. Зерттеу нәтижесінде қан ағынындағы инфекциялардың алдын алу үшін командалық үйлестіру арқылы инфекциялардың азайғаны байқалды. 2003 жылдың қазанында О'Нилл PRHI-ге бас директор ретінде қайта қосылды. О'Нилл 2003 жылдың ақпан айында Питтсбург университетінің медициналық орталығының қамқоршысы болды, бірақ ауруханаларды медициналық қателерді жоюға бағытталған бағдарламаға қосылмағаны үшін 2004 жылдың қыркүйегінде лауазымынан кетті. Ол қызмет еткен кезеңде UPMC бас директоры Джеффри Ромоффпен жиі келіспеді және 2019 жылы Highmark сақтандырылған пациенттерін еншілес ауруханаларда емдеуден шығару жоспарларына қарсы болды. 2019 жылдың маусым айында ол Джеральд Р. Форд президенттік қорынан "Ерекше мемлекеттік қызметі үшін" Джеральд Р. Форд медалімен марапатталды.

Буш әкімшілігі

О'Нилл 2001 жылдың қаңтар айында жаңадан сайланған президент Джордж Буш оны қазынашылық хатшысы қызметіне тағайындады. Ол қаржылық сақтықты ұстануды, өнімділікті арттыруды, сондай-ақ жұмысшылардың жұмыс орындарын қорғауға басымдық берді. Ол АҚШ-тың күшті доллар саясатына, ресми сөздерге және ірі көмек көрсету шараларына қарсы болды, ал Америка зауыттарын жеке барып аралауды және Жетілік тобына кіретін қаржы министрлерінің жазбаша мәлімдемелерін қысқартуды жақтады. О'Нилл 2001 жылғы экономикалық төмендеу мен 11 қыркүйектегі шабуылдарды АҚШ басынан өткерді. Ол бастапқыда Буш әкімшілігі кезінде бірінші салық жеңілдіктерін қабылдауға көмектесті, бірақ екіншісіне қатаң қарсылық танытты. Ол сондай-ақ Бушпен болатқа салынған тарифтер және Кубаға қатысты шаралар бойынша да келіспеді. О'Нилл Түркия, Аргентина және Бразилияға Халықаралық валюта қорынан несие алуға көмектесті, бірақ одан әрі қаржылық көмек көрсетуге қарсы болды. Аргентинаға сапары барысында ол елде "айтуға тұрарлық өнеркәсіп жоқ" деген пікірін білдіргендіктен, оның кортежіне жұмыртқа лақтырылды. Алайда ол үкіметтерді Дүниежүзілік банк арқылы берілетін гранттарды ұлғайтуға және терроризмді қаржылық тұрғыдан қолдауға қарсы күресуге шақырды. Осы ретте ол үкіметтерді хавала сияқты дәстүрлі емес несие жүйелерін одан да қатаң реттеуге шақырды және көбінесе қатысуға тартылмаған үкіметтерді, ұйымдарды және жеке тұлғаларды ресми қаржы институттарына интеграциялауды қолдады. 2002 жылдың мамыр айында ол Африкаға Бономен бірге сапар шегіп, континенттегі кедейлік мәселесіне назар аударды. Өзінің ашық пікір білдіруімен белгілі болғандықтан, ол 2002 жылдың желтоқсанында қызметтен босатылды. Кітапта О'Ниллдің Буш әкімшілігімен болған көптеген қақтығыстары сипатталған. Сондай-ақ ол Буштың кейбір экономикалық саясатына қатысты сындық пікірлерін де баяндайды. О'Нилл Буштың сұрақтарға күмәнсіз және қызығушылықсыз қарағанын, ал Ирак соғысының жоспары Буш әкімшілігі билікке келгеннен кейін өткен Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің алғашқы отырысында жасалғанын мәлімдейді. Жаңа Буш әкімшілігінің алғашқы кабинет отырысында О'Нилл "Иракқа шабуыл жасауымыз керек пе?" деген мәселе талқыланбағанын, керісінше "Иракқа қалай шабуыл жасауға болады?" деген сұрақтар көтерілгенін байқады.

Жеке өмір

О'Ниллдің бауырлары екі ағасы және бір қарындасы болды. Ол Анкоридж орта мектебінде оқып жүргенде танысқан Нэнси Джо Вольфке үйленді. Оның төрт баласы болды, олардың арасында Патриция, Маргарет, Джули есімді үш қызы және Пол кіші есімді ұлы бар.

Өлім

О'Нилл 2020 жылдың 18 сәуірінде Питтсбургтегі үйінде 84 жасында өкпе рагынан қайтыс болды.

Ескертпелер мен пікірлер

2007 жылдың 16 қазанында «The New York Times» газетінде жарияланған мақаласында ол АҚШ денсаулық сақтау жүйесіндегі кешенді реформаны жүзеге асыруға саясаткерлердің тартыншалығын жазды. Ол дәрігерлер мен ауруханалар медициналық қателіктерді 24 сағат ішінде міндетті түрде хабарлауы керек екенін, сондай-ақ медициналық істерді азаматтық соттардан алып, жаңа, тәуелсіз органға беруді ұсынды. Ол денсаулық сақтау реформасы мәселенің барлық жақтарын – сақтандыруды, медициналық қызмет құнын, қызмет сапасын және ақпараттық технологияларды ескеруі тиіс деп есептеді. 2016 жылдың сәуірінде ол 2016 жылғы маусымдағы референдум алдында Ұлыбританияның Еуропалық Одақ құрамында қалуын қолдаған сегіз бұрынғы қаржы министрінің бірі болды.