Кіріспе

Медиандық тест (сонымен қатар, Моудтың медиандық тесті, Вестенбергтің Моуд медиандық тесті немесе Браунның Моуд медиандық тесті) – Пирсонның хи-квадраттық тестісінің ерекше жағдайы. Бұл екі немесе одан көп үлгі алынған популяциялардың медианалары бірдей деген нөлдік гипотезаны тексеруге арналған параметрлік емес тест. Әрбір үлгідегі деректер екі топқа бөлінеді: біреуі – екі топтың біріктірілген медианасынан жоғары мәндерді, екіншісі – медианаға тең немесе одан төмен мәндерді қамтиды. Содан кейін Пирсонның хи-квадраттық тестісі әрбір үлгідегі байқалған жиіліктердің екі топты біріктіретін таралымнан есептелген күтілетін жиіліктерден айырмасы бар-жоғын анықтау үшін қолданылады.

Басқа сынақтармен байланысы

Сынақтың орташа және үлкен үлгілер үшін қуаты (тиімділігі) төмен. Оның орнына Wilcoxon–Mann–Whitney U екі үлгілік сынағы немесе оның жалпылауы, Kruskal–Wallis сынағы жиі қарастырылуы мүмкін. Медианалық сынақтың маңызды ерекшелігі – ол әрбір өлшемнің жалпы медианаға қатысты орнын ғана қарастырады, ал Wilcoxon–Mann–Whitney сынағы әрбір өлшемнің рангін ескереді. Осылайша, аталған басқа сынақтар әдетте медианалық сынақтан күштірек болады. Сонымен қатар, медианалық сынақты сандық деректер үшін ғана қолдануға болады. Бірақ, Wilcoxon–Mann–Whitney U (сондай-ақ Kruskal–Wallis сынағы) растайтын нөлдік гипотеза медианалар туралы емес екенін атап өту маңызды. Сынақ масштаб параметрлері мен симметрияның айырмашылықтарына да сезімтал. Осының салдарынан, егер Wilcoxon–Mann–Whitney U сынағы нөлдік гипотезаны қабылдамаса, қабылдамау медианалардың өзгеруінен ғана туындады деуге болмайды. Бұл симуляциялар арқылы оңай дәлелдеуге болады, онда медианалары бірдей, бірақ әртүрлі масштабтары мен пішіндері бар үлгілер Wilcoxon–Mann–Whitney U сынағының толық сәтсіздікке ұшырауына әкеледі. Дегенмен, балама Kruskal–Wallis сынағы қалыпты үлестірімді талап етпесе де, үлгілердегі дисперсия шамамен тең болады деп есептейді. Сондықтан, егер бұл талап орындалмаса, медианалық сынақ тиімді сынақ болып табылады. Сонымен қатар, Siegel & Castellan (1988, 124-бет) бір немесе бірнеше өлшемдер «шексіз» болған жағдайда медианалық сынаққа балама жоқ екенін көрсетеді.