Кіріспе

Қаржы саласында форвардтық ставкалық келісім (ФРА) – пайыздық мөлшерлеме туынды құралы (IRD). Бұл пайыздық мөлшерлеме своптарымен (IRS) тығыз байланысы бар сызықтық IRD болып табылады.

Жалпы сипаттама

Форвардтық ставкалық келісім (FRA) – екі тарап арасында жасалатын, пайыздық мөлшерлеме индексіне сәйкес келетін ақшалай айырмашылықты төлемдер шарты. Бұл индекс әдетте әртүрлі валюталардағы белгілі мерзімге есептелген банкаралық ұсынылатын ставка (IBOR) болып табылады, мысалы, АҚШ доллары үшін LIBOR, GBP, Еуро үшін EURIBOR немесе швед ақшасы үшін STIBOR. Екі қарсы тарап арасындағы FRA шартында белгілі бір мөлшерлеме, номиналды сома, таңдалған пайыздық мөлшерлеме индексінің мерзімі және күні толыққандай көрсетілуі тиіс.

Кеңейтілген сипаттама

Форвардтық ставкалық келісімдер (ФРА) қысқа мерзімді пайыздық фьючерстермен (STIR фьючерстері) байланысты. STIR фьючерстері FRA-ның бір бөлігі – IMM FRA-ның бірдей индексі бойынша есептелетіндіктен, олардың бағасы өзара байланысты. Әрбір өнімнің ерекшеліктері гамма (қисықтық) профилімен сипатталады, бұл арбитражсыз, рационалды баға түзетулеріне әкеледі. Бұл түзету фьючерстік қисықтық түзетуі (FCA) деп аталады және әдетте базистік пункттермен көрсетіледі. 1980 жылдары своптардың дамуы ұйымдарға FRA-ға балама ретінде хеджирлеу және спекуляциялау мүмкіндігін берді. Басқаша айтқанда, форвардтық ставкалық келісім (ФРА) – қысқа мерзімді салымдар бойынша жасалған, биржада саудаланбайтын (over-the-counter) фьючерстік келісімшарт. FRA операциясы – екі тарап арасындағы келісім, онда қысқа мерзімді пайыздық мөлшерлемеге сәйкес болашақта белгілі бір мерзімде анықталатын, "Номиналды сома" деп аталатын салымға төлемдер алмастырылады. FRA операциялары пайыздық мөлшерлемелердің өзгеруіне қарсы хеджирлеу мақсатында жасалады. Келісімшартты сатып алушы пайыздық мөлшерлеменің өсуіне қарсы қорғану үшін пайыздық мөлшерлемені бекітеді, ал сатушы пайыздық мөлшерлеменің төмендеуіне қарсы қорғаныш алады. Мерзімі келгенде ақша алмастырылмайды, керісінше, келісімшарттағы пайыздық мөлшерлеме мен нарықтық мөлшерлеме арасындағы айырма төленеді. Егер жарияланған анықтамалық мөлшерлеме келісімшарттағы белгіленген мөлшерлемеден жоғары болса, сатып алушыға төленеді, ал егер анықтамалық мөлшерлеме келісімшарттағы мөлшерлемеден төмен болса, сатып алушы сатушыға төлейді. Пайыздық мөлшерлеменің ықтимал өсуінен қорғану үшін компания FRA сатып алады, ал пайыздық мөлшерлеменің ықтимал төмендеуінен қорғану үшін FRA сатады.