Кейтс ақынның «Көп бөлмелі үй» метафорасы – өмірдің сатылары, ой-сананың дамуы туралы. Әлемнің күйреуі мен сырлары, жас сезімдер мен ақылдың күші жайлы терең ойлар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Көп пәтерлі сарай – ақын Джон Китстің 1818 жылғы 3 мамырда Джон Гамильтон Рейнольдсқа жазған хатында айтқан метафорасы. Мен адам өмірін көптеген пәтерлерден тұратын үлкен сарайға теңеймін, олардың екеуін ғана сипаттауға болады, қалғандарының есіктері әлі маған жабық. Біріншісіне кіргенде біз нәресте немесе ойсыз бөлме деп атаймыз, онда біз ойламағанша қаламыз. Біз ұзақ уақыт бойы сонда тұрамыз, ал екінші бөлменің есіктері кең жанып тұр, жарқын көрініс көрсетіп тұрса да, біз оған асығуға құлшынбаймыз; бірақ бірте-бірте ойлау қабілетінің оянуымен итеріліп, оған қадам басамыз. Біз екінші бөлмеге кірмей, оны Жаңа Ғылым Бөлмесі деп атаймын, біз жарық пен атмосфераға мас боламыз, тек ғажайып нәрселерді ғана көреміз және мәңгілік ләззат алуды армандаймыз: алайда, осы тыныс-тіршіліктің әсерлерінің арасында ең үлкені – адамның табиғаты мен жанына деген көзқарасты қатайту, әлемнің қайғы-қасірет, жүрек ауруы, азап, сырқат және зұлымдыққа толы екенін сезіндіру. Осылайша, Жаңа Ғылым Бөлмесі бірте-бірте қараңғылана бастайды, сонымен бірге оның барлық жағынан көптеген есіктер ашылады – бірақ барлығы да қараңғы, барлығы да қараңғы жолдарға алып кетеді. Біз жақсылық пен жамандықтың тепе-теңдігін көре алмаймыз. Біз тұман ішіндеміз. Біз қазір сол күйдеміз. Біз Сыырдың салмағын сезінеміз. Мұнда Китс адамдардың әртүрлі деңгейде ойлауға қабілетті екенін айтады. Айналасындағы әлемді ескермейтіндер ойсыз бөлмеде қалады. Олар келесі «пәтерге» көшуге мүмкіндік болғанымен, одан әрі ойланып, сол пәтерге кіргісі келмейді. Егер сіз келесі бөлмеге көшсеңіз, сіз бірінші рет бағытты таңдауға мүмкіндік аласыз, өйткені осы пәтерден бірнеше қараңғы жолдар басталады. Китс хатты жазғанда осы сатыда болғанын, ал Уильям Вордсворт «Тинтерн аббаттығы» жазғанда да осы сатыда болғанын сенді. Китс бұл идеяны «Гиперионның құлдырауы: Арман» (1819) атты туындысында жеткізді.
The Mansion of Many Apartments is a metaphor that the poet John Keats expressed in a letter to John Hamilton Reynolds dated Sunday, 3 May 1818. I compare human life to a large Mansion of Many Apartments, two of which I can only describe, the doors of the rest being as yet shut upon me The first we step into we call the infant or thoughtless Chamber, in which we remain as long as we do not think We remain there a long while, and notwithstanding the doors of the second Chamber remain wide open, showing a bright appearance, we care not to hasten to it; but are at length imperceptibly impelled by awakening of the thinking principle within us we no sooner get into the second Chamber, which I shall call the Chamber of Maiden Thought, than we become intoxicated with the light and the atmosphere, we see nothing but pleasant wonders, and think of delaying there for ever in delight: However among the effects this breathing is father of is that tremendous one of sharpening one's vision into the nature and heart of Man — of convincing one's nerves that the World is full of misery and Heartbreak, Pain, sickness and oppression — whereby This Chamber of Maiden Thought becomes gradually darken'd and at the same time on all sides of it many doors are set open but all dark all leading to dark passages — We see not the balance of good and evil. We are in a Mist We are now in that state — We feel the burden of the Mystery. Here Keats suggests that people were capable of different levels of thought. Those who did not consider the world around them remained in the thoughtless chamber. Even though the door to move on to the next "apartment" was open, they had no desire to think any deeper and to go into that next apartment. When you did move on into the next chamber, you would for the first time have a choice of direction, as from this apartment there were several different dark passages. Keats believed that he was at this point when he wrote the letter, as was William Wordsworth when he wrote Tintern Abbey. Keats expressed this idea in The Fall of Hyperion: A Dream (1819).