Кіріспе

Грекиялық шарап Рецина (ρετσίνα) – ақ (немесе розе) шарап, кем дегенде 2000 жылдан бері жасалып келеді. Оның ерекше дәмі ежелгі заманда шарап ыдыстарын, әсіресе амфораларды, Алеппо қарағайының шайырымен тығыздау салтынан пайда болған деседі. Мөлдір шыны бөтелкелер ойлап табылғанға дейін, көптеген шараптар бір жыл ішінде оттегінің әсерінен бұзылып кететін. Қарағай шайыры ауаның кірмеуіне көмектесіп, шарапқа шайырдың хош иісін сіңірген. Римдіктер біздің заманымыздың 3-шы ғасырында шелектерді қолдана бастады, бұл шайырдың энологиялық қажеттілігін жойды, бірақ оның дәмі соншалықты танымал болғандықтан, бұл стиль бүгінгі күнге дейін кең таралған.

Тарих

Алғашқы рет шарап амфораларына шайыр қолданылуы туралы жазбаша мәлімет бірінші ғасырдың римдік жазушысы Колумелланың "De Re Rustica" (12,20,3 және 12,22,2) еңбегінде кездеседі. Онда ол контейнерді герметтеу үшін немесе шарапқа қосуға болатын шайырдың түрлерін егжей-тегжейлі сипаттаған. Алайда, ол ең жақсы шараптарға шайыр қоспауды ұсынды, себебі ол жағымсыз дәм береді. Оның замандасы Плиний Ескі "Табиғи тарих" (14.124) еңбегінде ашытылатын шараптың қорығына шайыр қосуды ұсынады, сонымен қатар таулы аймақтардан алынған шайырдың төмендіктегі шайырға қарағанда жақсы хош иісі бар екенін айтады (16.60). Іллирия, Цизальпин Галлиясы және Галлия Нарбоненсисіндегі римдік қоныстардағы тұрғындар жергілікті қарағайдың жетіспеуіне байланысты шайырмен қапталған амфораларды қолданбады және біздің заманымыздың I ғасырында берік, аз ағып жасайтын ағаш бөшкелер жасауды бастады. III ғасырға қарай, бөшке жасау бүкіл Рим империясында кеңінен таралды. Бірақ, Византияның шығыс империялық аймақтары бұл ережеден тыс болды, олар күшті, айқын дәмді шарапты жақсы көріп, Батыс Рим империясы тоқтағаннан кейін де шайыр қосылған шарап өндірісін жалғастырды. Екі империя арасындағы дәм талғамындағы айырмашылық тарихшы Лиутпранд Кремонаның және оның "Relatio de Legatione Constantinopolitana" еңбегінде маңызды орын алды. 968 жылы Лиутпранд Константинопольге Рим императоры Романо II-нің қызы мен болашақ Рим императоры Оттон II-нің некелерін ұйымдастыру үшін жіберілді. Лиутпрандтың сөзіне сүйенсек, оған Никефор II сарайында өте бейшара және құрметсіздікпен қарады, оған пиязбен толтырылған ешкі еті мен балық соусы және шайыр, қара шайыр және гипс қосылған "ішімдікке жарамсыз" шарап ұсынды – бұл оның германдық талғамына өте жағымсыз болды.

Шарап өсіретін өңірлер

Грекияда жергілікті рецина елдің барлық аймақтарында өндіріледі. Басты өндіріс орталықтары Аттика, Беотия және Евбея төңірегінде шоғырланған. Еуропалық Одақ "рецина" атауын Грекия мен Кипрдің оңтүстік аймақтарының кейбір бөліктері үшін қорғалған атау тегі және дәстүрлі атау ретінде қарастырады. Оңтүстік Австралияда жасалған австралиялық шарап стилі "смолаландырылған шарап" деп аталуы мүмкін, бірақ "рецина" деп аталуы мүмкін емес.

Жүзім және шарап жасау

Бүгін рецина шарабын жасау үшін дәстүрлі түрде Саватиано жүзімі қолданылады, кейде Ассуртико және Родитс жүзімдері қосылады, сондай-ақ Грекияның барлық аймандарында басқа жүзім сорттары да пайдаланылады. Родос аралында Атири жүзімі басты болып табылады. Қазіргі рецина шарабы ақ немесе розе шарабын жасау сияқты бірдей технологиямен өндіріледі, бірақ ферментация кезінде құмызға Алеппо қарағайының шайырының кішкентай бөліктері қосылады. Бұл бөліктер құмызда араласып тұрады және сұйық бетінде майлы шайыр қабатын түзетіп, одан шығарады; шарапты тазарту кезінде шарап тазартылып, дайын шараптан қатты қалдықтар мен беткі қабат алынып тасталады. Бүгінде жаңа шарапты тотығудан қорғау бұрынғыдан гөрі әлдеқайда оңай және дәстүрлі рецептураға қарағанда шайырдың азырақ мөлшері қолданылады. Мұндай шараптарда ескі шараптарға тән күшті "терпентин иісі" болмайды және олар пастрма немесе сарымсақ соусы сияқты күшті дәмі бар жергілікті тағамдарға тамаша қосымша болып табылады, олар көбінесе алкогольді сусындармен бірге мезе ретінде тұтынылады.