Кіріспе

Америкалық джаз пианині және композиторы (1928–2014)

Хорас Уорд Мартин Таварес Сильвер (2 қыркүйек 1928 – 18 маусым 2014) – американдық джаз пианині, композиторы және аранжировщигі, әсіресе ол 1950 жылдары дамыған хард-боп стилінің негізін қалаушылардың бірі. Коннектикут штатындағы мектепте тенор саксофон мен фортепианода ойнағаннан кейін, Сильвер 1950 жылы Стэн Гетц триосына шақырылғанда фортепианода өзінің мүмкіндігін көрсетті. Одан кейін Сильвер Нью-Йорк қаласына көшіп, композитор ретінде және блюз стилінде ойнай білуімен танылды. 1950 жылдардың ортасындағы көптеген жазбаларында басқа музыканттармен бірге орындауы оның мансабына көмектесті, бірақ оның шығармалары мен орындау өнері ең көп назарды Арт Блейкимен бірлескен Jazz Messengers тобында жұмыс істегенде алды. Олардың «Horace Silver and the Jazz Messengers» альбомында Сильвердің алғашқы хиті «The Preacher» кірді. 1956 жылы Блейкиден кеткеннен кейін, Сильвер өзінің квинтетін құрды, ол тенор саксофон, труба, фортепиано, бас және барабаннан тұратын стандартты топ болды. Олардың концерттері мен Blue Note Records үшін жасаған көптеген жазбалары Сильвердің танымалдығын арттырды, тіпті топ құрамы өзгергеніне қарамастан. Оның ең табысты альбомы – 1963 және 1964 жылдары квинтеттің екі құрамымен жазылған «Әкеме арналған ән». 1970 жылдардың басында бірнеше өзгерістер болды: Сильвер әйелімен көбірек уақыт өткізу және композицияға назар аудару үшін тобын таратып жіберді; ол өзінің жазбаларына өлеңдер қосты; және оның спиритизмге қызығушылығы арта түсті. Бұл екі фактор жиі біріктіріліп, «The United States of Mind» сияқты коммерциялық сәттілікке жете алмаған туындыларға әкелді. Сильвер 28 жылдық еңбек еткеннен кейін Blue Note лейблінен кетіп, өзінің жеке лейблін құрды және 1980 жылдары гастрольдік сапарларын азайтты, өзінің шығармаларынан түсетін авторлық гонорарға сүйенді. 1993 жылы ол ірі жазба компанияларына оралып, денсаулығына байланысты жұртшылықтан жасырынғанша бес альбом шығарды. Орындаушы ретінде Сильвер күрделі гармонияға қарағанда мелодияға баса назар аударғандықтан бибоптан хард-бопқа көшті, және таза әрі көбінесе қызықты оң қолмен ойнауын қараңғы ноталар мен аккордтармен үйлестірді. Оның шығармаларында да мелодиялық әуенділік басты орын алды, бірақ көбінесе диссонанстық гармониялар да кездеседі. Оның «Doodlin’», «Peace» және «Sister Sadie» сияқты сан алуан әндері джаз стандартына айналып, бүгінгі күнге дейін жиі орындалып келеді. Оның зор мұрасы – басқа пианистер мен композиторларға тигізген әсері, сондай-ақ оның тобында төрт онжылдық бойы өнер көрсеткен жас джаз таланттарының дамуына қосқан үлесі.

Ерте өмір

Сильвер 1928 жылдың 2 қыркүйегінде Коннектикут штатының Норвок қаласында дүниеге келді. Ол үй шаруашылығын жүргізуші болды, шіркеу хорында ән айтты, ал күйеуі шина зауытында жұмыс істеді. Хорастың анасының бұрынғы некесінен Евгений Флетчер деген үлкен ағасы болды. Ол алты ай өмір сүрген Джон мен туған кезде қайтыс болған Мариядан кейін ата-анасының үшінші баласы еді. Сильвер бала кезінде фортепианода ойнауды бастады және классикалық музыка сабақтарын алды. Әкесі оған Кабо-Верде халық музыкасын үйретті. 11 жасында Джимми Лансфорд оркестрін естігеннен кейін музыкант болуға құштар болды. Оның алғашқы фортепианодағы үлгілері буги-вуги мен блюз стильдері, сондай-ақ пианистер Нат Кинг Коул, Телониус Монк, Бад Пауэлл, Арт Татум және Тедди Уилсон, ал кейбір джаз мүйізшілерінің ойнауы болды. 1943 жылы Сент-Мэри бастауыш мектебін бітірді. Тоғызыншы сыныптан бастап Норвок орта мектебінің оркестрінде Лестер Янгтың ықпалымен тенор саксофонда ойнады. Сильвер мектепте оқып жүргенде фортепиано мен тенор саксофонда жергілікті концерттерде өнер көрсетті. Омыртқасының тым қисық екендігін анықтаған әскерге шақыру комиссиясы оны әскери қызметке қабылдамады, бұл оның саксофонда ойнауына кедергі келтірді. Шамамен 1946 жылы ол Коннектикут штатының Хартфорд қаласына көшіп, түнгі клубта фортепианошы болып жұмыс істеді.