Кіріспе

Шығыс Азияға тән иттің бір түрі

Ортақ енотот иті (Nyctereutes procyonoides), жапон енотот итінен ажырату үшін қытай немесе азиялық енотот иті деп те аталады, Шығыс Азияға тән, түлкіге ұқсас, кішкентай, денелі ит. Бетіндегі енототқа ұқсас белгілері үшін аталған, ол түлкілерге ең жақын туыс. Ортақ енотот иті көптеген жануарлармен және өсімдіктермен қоректенеді, және суық қыста ұйықтайды және ағаштарға көтеріле алады, бұл оларды басқа иттің (иттер, түлкілер және Canidae отбасының басқа мүшелері) арасында ерекше етеді. Олар өздерінің туған жерлерінде кең таралған және тері саудасы үшін Еуропаға әкелінген инвазивті түр болып табылады. Жапонияға тән жапон енотот иті (Nyctereutes viverrinus, тануки) – Nyctereutes туысының жалғыз басқа тірі мүшесі. Ортақ енотот итінің басқа аттарының бірі – мангут (эвенкше атауы).

Тері саудасының арқасында ортақ енотот иті Еуропаға кеңінен таралды, онда ол потенциалды қауіпті инвазивті түр ретінде қарастырылады. Скандинавияда оны "мартен иті" (шведше: mårdhund, норвегше және данияша: mårhund) деп атайды. Бұл Еуропалық Одақтың барлық аумағында осы түрді импорттауға, өсіруге, тасымалдауға, саудаға шығаруға немесе қоршаған ортаға қасақана жіберуге тыйым салынғанын білдіреді.

Сипаттама

Жалпы ит-рекунның бас сүйектері Оңтүстік Америка түлкілеріне, әсіресе краб жейтін түлкілерге өте ұқсас, бірақ генетикалық зерттеулер олардың тығыз туыс емес екенін көрсетеді. Бас сүйектері кішкентай, бірақ мықты, орташа ұзын, жіңішке жақ сүйектерімен. Бас сүйегінің шығыңқы бөліктері жақсы дамыған, егде жануарларда сагиттальді қыртысы айқын көрінеді. Олардың барлық жейтін табиғатына сәйкес, жалпы ит-рекунның тісі кішкентай әрі әлсіз, карнассиалдары да сондай, молярлары жалпақ, ал ішегі басқа итттерге қарағанда 1,5–2,0 есе ұзын. Олардың денесі ұзын, ал аяқтары қысқа. Жалпы ұзындығы құйрығын қоса алғанда, құйрығының ұзындығы – жануардың жалпы ұзындығының үштен бірінен кем, ол тарсаль буындарынан төмен ілініп, жерге тимейді. Құлақтары қысқа, терісінен аздап ғана шығып тұрады. Салмағы маусымға қарай өзгереді: наурыз айында салмағы , ал тамыздан қыркүйек айының басына дейін еркектердің орташа салмағы , ал кейбір жекелемелер ең жоғары салмаққа жетеді. Жапондық және ресейлік зерттеулердегі үлгілер қытайлық зерттеулердегіден орташа есеппен үлкен екені анықталды. Қысқы жүні ұзын және тығыз, тығыз астыңғы жүні мен ұзындығы өлшенетін қалың сақшы түктері бар. Қысқы жүн жалпы ит-рекунды төмен температурадан, тіпті -қа дейін қорғайды. Оның түсі лас қоңыр немесе қоңыр сұр, қара сақшы түктерімен. Құйрығы денесінен қараңғырақ. Арқасында қара жолақ бар, ол иықтарында кеңейіп крест пішінін құрайды. Құрсағы сарғыш қоңыр, ал кеудесі қара қоңыр немесе қара. Мұрыны қысқа түкпен жабылған, ол көздің артында ұзындығы мен саны артады. Екі жағында ұзын, қылтанды түктермен қапталған. Жазғы жүні ашық, қызғылт сабан түсті. Олар сары түсте де кездеседі.

Артроподтар

Құйрықшалар: Dermacentor pictus, Ixodes ricinus, I. persulcatus, I. crenulatus және Acarus siro. Жалпы, терінің сапасы жүннің жібектей болуына байланысты, себебі оның сыртқы түрі күзетші түктерінің тік тұруымен анықталады, бұл тек жібектей жүнде ғана мүмкін. Кішкентай, қарапайым енотот терілері, жібектей жүнге ие болса, ірі, қалың жүнге ие терілерге қарағанда жоғары бағаланады. Ұзын және қалың күзетші түктері мен қалың жүн талшықтарының болуынан, олар жиырылып немесе түйіледі, сондықтан қарапайым енотот терілері көбінесе тек жүнмен әшекейлеу үшін қолданылады. Жапон енототының терісі, басқа географиялық түрлеріне қарағанда кішірек болғанымен, ең құнды сорт болып саналады, Амур және Хэйлунцзяннан алынған үлгілер оған жақын тұрады, ал корей және Оңтүстік Қытай терілері ең төмен бағаланады. Шаруашылықта өсірілген қарапайым енототтар ешкі жүнге қарағанда сәл нашар сапалы жүн береді. Жапонияда ауланған барлық жануарлардың 11% қарапайым енототтарды құрайды. Ресейдегі ішкі өндірістің жүннің 20% қарапайым енототтан алынады.

Жасанды жүн ретінде бұрмалау

Көптеген кеңінен жарияланған жағдайларда синтетикалық жасанды жүн деп жарнамаланған және сатылған киімдерде, шын мәнінде қарапайым еңкейік иттің (ракун-ит) нағыз жүні болғаны анықталды. 2006 жылдың 22 желтоқсанында MSNBC телеарнасы Macy's дүкенінің өзінің сөрелерінен және веб-сайтынан екі стильді Шон Джонның капюшонды күртелерін алып тастағанын хабарлады, олар бастапқыда жасанды жүннен жасалған деп жарнамаланған болатын, бірақ тергеу нәтижесінде киімдердің қарапайым еңкейік иттің жүнінен жасалғаны анықталды. 2008 жылдың 24 сәуірінде АҚШ-тың Адамгершілік қоғамы (HSUS) АҚШ Федералдық сауда комиссиясына жалған жарнама туралы шағым түсірді, онда АҚШ-тағы кем дегенде 20 бөлшек саудагер қарапайым еңкейік иттің жүнін дұрыс таңбаламағандығы айтылды. Олардың мәлімдемесінше, тексерілген жүнді киімдердің 70% қарапайым еңкейік иттің жүнінен жасалған, бірақ жасанды жүн, койот, қоян немесе басқа жануарлар деп қате көрсетілген. 2009 жылдың желтоқсанында Lord & Taylor дүкендерінде қарапайым еңкейік иттің жүнін сатуға тыйым салатын жаңа ережелерді жариялады. 2013 жылдың 19 наурызында үш АҚШ саудагері АҚШ үкіметімен келісімге келді, себебі жүргізілген тергеу олардың қарапайым еңкейік иттің жүнін сатқанын, бірақ оны жалған (faux) жүн деп белгілегенін растады. Neiman Marcus, DrJays.com және Eminent (Revolve Clothing) АҚШ Федералдық сауда комиссиясымен келісімге келді, егер олар жүнді қайтадан дұрыс таңбаламаса, қаржылық санкциялар қолданылмайды. 2014 жылдың 19 қыркүйегінде HSUS Kohl's компаниясы қарапайым еңкейік иттің жүнін жасанды жүн ретінде сатқанын хабарлады.