Кіріспе

Screwball комедиясы – 1930 жылдардың басында пайда болып, 1950 жылдардың басына дейін дамыған Ұлы депрессия кезеңінде танымал болған романтикалық комедия жанрының кино поджанры. Ол дәстүрлі махаббат оқиғасын пародиялайды. Оның екіншілік қасиеттері фильм-нуарға ұқсас, әйел кейіпкердің еркек басты кейіпкермен қарым-қатынаста үстемдік танытуымен, оның еркектігіне күдік тудыруымен және екеуінің жыныстар арасындағы әзіл-қалжыңға толы күресімен ерекшеленеді. Жанрда әртүрлі әлеуметтік топтардың өкілдері арасындағы романтикалық қарым-қатынастар да бейнеленген, мысалы, "Бір түндік оқиға" (1934) және "Менің адамым Годфри" (1936) фильмдерінде. Screwball комедиялық фильмдердегі басты кейіпкерлер арасындағы динамиканы сипаттау үшін де осы ерекшеліктер қолданылады. Герингтің (2008) сөзінше:

Дегенмен, screwball комедиясы атын ұлттық ойынның әдеттен тыс қолданылуынан алған болуы мүмкін. 1930 жылдардағы кино сыншылығында қолданылуынан бұрын, "screwball" сөзі бейсболда ерекше ойыншыны немесе "күтпеген немесе қалыптан тыс қозғалыс жасайтын допты" сипаттау үшін қолданылған. Әрине, бұл сипаттамалар Кэрол Ломбардтан бастап, "Баланы тәрбиелеу" (1938) фильміндегі Кэтрин Хепберннің ерекше қозғалысына дейін, screwball комедиялық фильмдердегі актерлерді де сипаттайды. Бейсболдағы асыра шектен шыққан әрекеттер сияқты, screwball комедиясы америка тарихындағы шатас кезеңді көру үшін ақылға сыймас мінез-құлықты призма ретінде пайдаланады.

Тарих

Бұрала комедия танымал және ұзаққа созылған кино жанры болып табылады. Клодетт Колберттің ойнаған "Үш бұрышты ай" (1933) фильмі көбінесе нағыз бұрала комедияның алғашқысы деп есептеледі, бірақ Жан Харлоудың ойнаған "Бомба" фильмі де сол жылы түсірілді. Көптеген кино зерттеушілері оның классикалық кезеңі 1942 жылы аяқталғанын мойындайды, бірақ жанрдың элементтері кейінгі фильмдерде сақталды немесе құрметпен еске алынды. Басқа кино зерттеушілері бұл комедияның әлі де жалғасып жатқанын айтады. Ұлы депрессия кезінде әлеуметтік жіктерді сынап, үміт сыпайтын, қиялға толы фильмдерге зор сұраныс болды. Бұрала форматының пайда болуы ірі киностудиялардың Хейс кодексінің күшейтілген цензурасынан қашуға тырысуымен байланысты. Фильмдер жасаушылар тыйым салынған, ашық емес элементтерді сюжеттеріне жасырын түрде енгізді. Әйелдер мен ерлер арасындағы сөздердің қақтығысы физикалық және сексуалдық тартымдылықтың орнына келді. Кейбір кино зерттеушілері, мысалы Уильям К. Эверсон, "бұрала комедиялар Өндіріс кодексіне қарсы болған жоқ, керісінше, кодекс отбасылық көру үшін талап еткен бос, өмірден кезген құрметке шабуыл жасап, оны күлкіге толы етті" дейді. Бұрала комедиясы фарс театрымен тығыз байланысты, ал кейбір комедиялық пьесалар да бұрала комедиясы деп сипатталады. Бұрала комедиясымен байланысты басқа жанрларға клоунада, жағдайлық комедия, романтикалық комедия және жатын бөлмесі фарсы жатады.

Басқа медиа және жанрлардағы Скрипболл комедия элементтері

Скрипбол фильмдер дәстүрі теледидардағы ситкомдар мен комедиялық драма жанрларына әсер етті. Телевизиядағы белгілі скрипбол жұптарының қатарында "Шайырлар" сериалындағы Сэм мен Дайан, "Айшырақ" сериалындағы Мэдди мен Дэвид, "Солтүстік экспозициясы" сериалындағы Джоэл мен Мэгги бар. 2008 жылы классикалық Бомарше комедиясы "Фигароның үйлену тойының" қойылымында автор Уильям Джеймс Ройс бес актілі пьесаны үш актіге дейін қысқартып, оны "классикалық скрипбол комедиясы" деп атады. Драматург Сузаннаны басты кейіпкер етіп, оған классикалық фильмдердегі әріптестерінің барлық жанды, комедиялық қабілеттерін сыйлады. "Бір ақылсыз күн!" атты туындысында (Бомаршенің француз тіліндегі түпнұсқа атауымен ойын) Ройс классикалық скрипбол комедиясының барлық элементтерін күшейтті, Бомарше жанрдың пайда болуына қатысқан болуы мүмкін екенін аңгартты. Джон Кесселдің уақыт саяхаты туралы "Corrupting Dr. Nice" ғылыми-фантастикалық романының сюжеті "The Lady Eve" және "Bringing Up Baby" сияқты фильмдер үлгісінде құрылған.